توافق مذاکرات پیشخور شد
سعید لیلاز-کارشناس
در بهترین حالت تا پایان سال 95 حجم تولید اقتصادی به اندازه سال 90 میرسد، فساد مالی در کشور، بخشی از نتایج مثبت اقتصادی توافق هستهای را از بین میبرد. چطور میشود طی دوسال اخیر نقدینگی رشد کرده باشد، ولی قیمت ارز کاهشی باشد؟ این نشان از پیشخورشدن توافق در مذاکرات دارد و قیمت ارز بیش از این میارزد. توافق، بر بازار مسکن بیاثر است. توافق هستهای خطر ورود هیجانی ارز به کشور را در پی دارد که باز تبدیل ارز به ریال و سرکوبی نرخ ارز را در پی دارد نه کنترل قیمت. حالوروز اقتصاد ایران در اثر مجموعه تحولاتی است که در سالهای اخیر بهویژه در 10 سال گذشته به وقوع پیوسته است. توجه به سه چالش اجتماعی، سیاسی و امنیت منطقه در دوران بعد از توافق ضروری است. این موضوع باعث شکلگیری جریانهایی بعد از توافق احتمالی خواهد شد. بنابراین در صورت توافق، فشار از طبقات پایین با تمام قوا حرکت خواهد کرد و مطالبات گروهها و اقشار مختلف آغاز شده و در غیاب دو اهرم بهحاشیهراندهشده نهادها و قوانین، خود را تحمیل خواهند کرد. انتخابات مجلس در اسفند 94 بسیار مهم و حتی بااهمیتتر از انتخابات مجلس خبرگان خواهد بود و طی آن گرایش به خرید رأی منجر به طرحهای رفاهگرانه ناشی از آزادشدن منابع ارزی میشود. وقتی اقتصاد ایران ثروت تولید نمیکند، بورس آن به اینروز میافتد. با فرض توافق در تابستان، بهدلیل بهبود مناسبات جهانی، شرایط اقتصادی مقداری بهتر میشود، اما در طرح موضوع جذب سرمایهگذاری اغراق روا نیست. در 9 ماهه سال گذشته رشد 1.5 درصدی تولید ناخالص داخلی حاصل و عقبماندگی آن به آهستگی جبران شد. با فرض توافق، زودتر از اواخر سال 95، به رکورد تولید ناخالص داخلی سال 90 نخواهیم رسید. برای فهم بورس هم باید میزان تلاطم اجتماعی را در نیمه دوم سال 94 حدس زد و به انتخابات مجلس، ارز، ورود منابع و نقدینگی توجه کرد. بنابراین بازار سرمایه به این چالشها به همان اندازه اقتصاد واقعی، واکنش نشان خواهد داد. در شرایطی طی سال جاری اقتصاد ایران از دو به 4.5 درصد رشد میکند که در صورت حصول توافق از سال آینده میتوان شاهد رشد واقعی بود. سهم بخش دولت و شبهدولتیها از بورس حدود 65 درصد است و این بازار با سهم پنجدرصدی بخش خصوصی از تولید ناخالص داخلی، با تلاطمات در اندازه بزرگی مواجه است. در صورت توافق ایران و آمریکا ، مصرف ارزی بین 10 تا 20 درصد افزایش مییابد و بر واردات و تولید ناخالص داخلی اثر میگذارد. آینده ارز هم به کاهش فاصله نرخ ارز آزاد و ارز دولتی بستگی دارد. بعد از توافق، ارز حتما تکنرخی خواهد شد و بین سه هزار تا سههزارو 200 تومان خواهد بود، اما آینده آن به نرخ تورم بستگی خواهد داشت.
منبع: فارس
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.