دومین تابستان عمر دولت هم با استیضاح آغاز میشود
اعلام وصول استیضاح «فانی» و تکرار پروژه «دانا»
مهدی قدیمی: روز گذشته و در پایان جلسه علنی مجلس، طرح استیضاح وزیر آموزشوپرورش مجددا اعلام وصول و چهارشنبه هفته آینده مصادف با سوم تیرماه، بهعنوان روز انجام این استیضاح مشخص شد؛ استیضاحی که یک بار هفته گذشته اعلام وصول شده و چهارشنبه این هفته بهعنوان روز رسیدگی به آن اعلام شده بود، اما بر اساس آییننامه جدید مجلس باید بعد از اعلام وصول نیز یک جلسه بین استیضاحکنندگان و وزیر در کمیسیون مربوطه برگزار میشد. این جلسه روز دوشنبه برگزار شد و در پایان جلسه نیز، استیضاحکنندگان همانطور که قابل پیشبینی بود، اعلام کردند از توضیحات وزیر قانع نشده و به اعلام وصول استیضاح اصرار کردند. بهاینترتیب دیروز و پس از آنکه فانی به همراه نوبخت، در جلسه دوساعته غیرعلنی، اقدامات انجامشده در آموزشوپرورش و مشکلات پیشروی دولت در اجرای سیاستهای این وزارتخانه را برای نمایندگان تشریح کردند، نهایتا در پایان جلسه علنی، طرح استیضاح مجددا اعلام وصول شد. البته با این تفاوت که اینبار 15 نفر از استیضاحکنندگان امضای خود را پس گرفتند. در جلسه غیرعلنی چه گذشت آنگونه که نمایندگان حاضر در جلسه غیرعلنی روایت کردهاند، این جلسه ارتباط مستقیمی به بحث استیضاح نداشته و علت برگزاری آن، نامه پیشین 177 نماینده و درخواست آنها برای برگزاری جلسه غیرعلنی با وزیر آموزشوپرورش بوده است. در این جلسه پس از آنکه چهار نماینده به بیان انتقادات و طرح مشکلات پرداختند، نوبخت بهعنوان رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، گزارشی از افزایش 14 درصدی حقوق و همینطور پرداخت 690 میلیارد تومان مطالبات فرهنگیان ارائه کرد. نوبخت همچنین در این جلسه درباره اجرائیکردن نظام رتبهبندی معلمان، گزارشی از خزانه درباره درآمدهای دولت در زمینه آموزشوپرورش ارائه کرد. اما بهجز سخنان نوبخت، خود فانی هم در جلسه غیرعلنی دیروز از مشکلات پیشروی وزارتخانهاش سخن گفته و اعلام کرده که درحالحاضر 99 درصد اعتبارات آموزشوپرورش به منابع انسانی اختصاص مییابد و علت این مشکل بزرگ، آن است که ما تورم نیرو داریم. او همچنین نوسازی بافتها و ساختمانهای فرسوده را یکی دیگر از مشکلات کنونی وزارت آموزشوپرورش دانسته است. استیضاح متزلزل هرچند توضیح تنگناهای مالی دولت و البته اقدامات انجامشده در این شرایط برای آموزشوپرورش تأثیری در عزم اکثر استیضاحکنندگان برای انصراف از طرح این موضوع نداشت، اما بههرتقدیر 15 نماینده بعد از این توضیحات امضای خود را از طرح استیضاح پس گرفتند تا این طرح همچنان با 49 امضا به قوت خود باقی بماند و در نهایت هم در پایان جلسه علنی دیروز اعلام وصول شود. اما آنگونهکه از اوضاع و احوال مجلس پیداست، اکثریت نمایندگان با این استیضاح همراه نیستند. به جز چهرههایی نظیر پیرمؤذن و سبحانیفر که در روزهای گذشته با «جهتدار و هدفمند» نامیدن و «سیاسی» دانستن این استیضاح و استیضاحهای دیگری که به صورت زنجیرهای در دستور کار مخالفان قرار گرفته است، از مخالفت فراکسیون رهروان با این روند خبر داده بودند، روز گذشته دیگر عضو فراکسیون رهروان نیز بهصراحت، این استیضاح را «گروکشی» نامید. بهروز نعمتی از اعضای شاخص فراکسیون رهروان دیروز به خبرآنلاین، گفته است: «استیضاح وزیر آموزش و پروش گروکشی جناحی کمیسیون چهرههای مخالف دولت یازدهم در کمیسیون آموزش و تحقیقات است». در کنار این سخنان، گفتوگو با سایر نمایندگان نیز حاکی از این بود که میل چندانی به همراهی با استیضاح فانی در مجلس وجود ندارد. چنانکه عبدالکریم حسینزاده نماینده نقده و اشنویه هم با کاملخواندن توضیحات وزیر آموزشوپرورش، از احتمال دفاع خود از وزیر در جلسه استیضاح سخن گفت و تصریح کرد: «بسیاری از آنچه به عنوان محورهای استیضاح مطرح شده، ایراداتی است که در دورههای قبلی وجود داشته و اگر امروز قرار است مجلس به خاطر آنها وزیری را استیضاح کند، این سؤال ایجاد میشود که وقتی دولتهای قبل همین رویهها را داشتند، این مجلس کجا بود که حالا در شرایطی که دولت جدید در مسیر اصلاح آن رویههاست، وزیر را به خاطر کندبودن سرعت اصلاحات استیضاح میکنند؟» چرا به دنبال استیضاح هستند در این میان، بحثهای موجود درباره وزارت آموزشوپرورش بهگونهای است که بسیاری از نمایندگان معتقدند شائبه استفاده انتخاباتی از این موضوع نیز وجود دارد. چراکه بسیاری از فرهنگیان، قشری وسیع و تأثیرگذار در هر حوزه انتخابیه به حساب میآیند و دفاع از حقوق آنان در مقابل وزیر، حتی اگر منجر به عزل آن وزیر نشود، برای نمایندگانی که در روز استیضاح و روزهای قبل از آن اقدام به سخنرانی و مصاحبه در بیان مشکلات فرهنگیان کنند، خالی از فایده نخواهد بود. اما درمورد وزیر آموزشوپرورش دولت روحانی، به جز این گمانه، مسئله دیگری نیز مطرح است. مسئلهای نظیر آنچه باعث به مسلخبردن فرجیدانا در وزارت علوم شد: «عزلونصبها!» این موضوعی است که طیفی خاص از اصولگرایان مجلس که مخالفان شاخص دولت هستند، مانور زیادی روی آن میدهند و بهروز نعمتی، از میانهروهای مجلس در گفتوگو با خبر آنلاین درباره آنها چنین میگوید: «در این استیضاح بهگونهای رفتار میشود كه به نظر میرسد بنای برخی اعضای كمیسیون آموزش و تحقیقات این است كه به فكر منافع خودشان باشند تا منافع كشور. ما در این دوره ثمره استیضاحی كه در وزارت علوم اتفاق افتاد را دیدیم، سؤال اینجاست كه با این استیضاح چه اتفاقی در وزارت علوم افتاد؟ در وزارت آموزشوپرورش نیز هر وزیر دیگری بهجای فانی بیاید، این مشكلات حل نخواهد شد. مطالبات معلمان، مطالبات امروز و دیروز نیست و بیش از 10 سال است كه معلمان ما مطالبات جدی دارند و دولتها هم سعی كردهاند مشكلات را حل كنند، اما نتوانستهاند بر این مسئله فائق آیند». او همچنین درباره وزیر آموزشوپرورش گفته است: «موضوع دیگری كه شاید اینجا مغفول بماند، مظلومیت خود آقای دكتر فانی بهعنوان یك چهره محجوب و علمی است كه خیلی اهل شعاردادن هم نیست درحالیكه در همین وزارتخانه كسانی آمدهاند با شعارهای آنچنانی و دهنپركن وزیر شدهاند، اما حاصلش این شد كه همین دولت بالغ بر هزار میلیارد تومان مطالبات فرهنگیان را كه از گذشته باقی مانده بود، پرداخت كرد. مشخص است كه دلیل استیضاح وزیر آموزشوپرورش مسائل جناحی است تا مسائل مربوط به مجلس، گناهی كه آقای فانی دارد این است كه امروز وزیر است! آقای فانی امروز وارث مشكلاتی است كه از گذشته وجود داشته و این مشكلات مربوط به زمان او نیست و حداقل در این زمینه باید سه وزیر پاسخگو باشند، اما الان همانهایی كه باید پاسخگو باشند، در عمل، گرداننده همین استیضاح هستند. آنهایی كه باید پاسخ بدهند، اطلاعات ناقصی به بعضی از نمایندگان دادهاند و به نظر میرسد كه خود آنها این استیضاح را هدایت میكنند. بازهم میگویم آقای فانی دارد قربانی یك تفكر جناحی میشود». تکرار تراژدی «دانا» برای «فانی» نگاهی به آنچه تاکنون در ماجرای استیضاح فانی بهوقوع پیوسته، بار دیگر صحنههای آشنایی را در اذهان زنده میکند. سال گذشته و در آغاز فصل تابستان، همین طیف خاص که در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نیز جایگاه محکمی دارند، با کلیدزدن فاز نهایی طرح استیضاح فرجیدانا، در نهایت موفق به عزل او در پایان مردادماه شدند و حالا هم با پایانیافتن سال تحصیلی مدارس، به سراغ وزیر آموزشوپرورش رفتهاند. بهانهها هم همان قبلیهاست با اندکی جرح و تعدیل؛ اما به نظر میرسد آنچه امکان دارد پروژه عزل فانی را ناکام بگذارد، محصولی است که بهارستاننشینان از عزل دانا به دست آوردهاند. اکثر آنها به نابجابودن آن عزل معترف و به نیت طیف مخالف دولت در بهراهانداختن موج جدید استیضاح آگاهند. این همان نکتهای است که میتواند مانع تکرار تراژدی «دانا» برای «فانی» شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.