|

رهبر القاعده شبه‌جزیره عربستان در حمله هوایی آمریکا کشته شد

مرگ یار غار بن‌لادن

چهار سال پیش که نیروهای ویژه آمریکا، جان «اسامه بن‌لادن»، رهبر القاعده را گرفتند، بسیاری بر این باور بودند که این پایان داستان القاعده است؛ اما انتقام آمریکا از القاعده با توقف کامل این گروه همراه نبود. نام القاعده هنوز هم به طور منظم در اخبار سراسر جهان خودنمایی می‌کند، بمب‌گذاری در عراق، قلمروگشایی در سوریه، کشتار در مالی، حمله و آدم‌ربایی در افغانستان و... اما در سال‌های اخیر یمن، میزبان فعال‌ترین شاخه القاعده بوده: «القاعده شبه‌جزیره عربستان». حالا القاعده یمن می‌گوید، «ناصر الوحیشی» رهبر این گروه که روزی اسامه بن‌لادن را در غارهای «تورا بورا» همراهی می‌کرد، در حمله هوایی آمریکا کشته شده است، در ویدئویی که این‌طور آغاز شده: «ملت مسلمان، قهرمانی از قهرمانان شما و استادی از استادان شما، ثابت‌قدم به سمت خدا رفت». در ادامه این ویدئو که خط و نشانی آشکار برای آمریکا و غرب است، القاعده یمن اعلام می‌کند خون این پیشگامان، آنها را مصمم‌تر می‌کند. این گروه که در حال مبارزه با مخالفان داخلی است، در ماه‌های اخیر، تحت فشار بی‌امان حملات هواپیماهای بدون‌سرنشین ایالات متحده بوده است. رسانه‌های عربی پیش‌تر گزارش داده بودند سه نفر از اعضای القاعده، نهم ژوئن در حمله هواپیماهای بدون‌سرنشین آمریکا در یمن کشته شده‌اند. ناصر الوحیشی که از او به عنوان دستیار و یار بن‌لادن یاد می‌کنند، از دهه 90 میلادی علیه آمریکایی‌ها می‌جنگید. او مدتی در یمن زندانی بود و پس از فرار از زندان در سال 2006، القاعده یمن را پایه‌گذاری کرد. پس از ادغام شعبه‌های شبکه القاعده در یمن و عربستان در سال ۲۰۰۹، «ایمن الظواهری» انتصاب الوحیشی به‌عنوان «امیر القاعده شبه‌جزیره عربستان» را تأیید کرد. وحیشی علاوه بر رهبری القاعده شبه‌جزیره عربستان، از سال 2011 و پس از آنکه ایمن الظواهری جانشین بن‌لادن شد، به سمت معاون رهبر جدید القاعده منصوب شد. او سال‌ها در فهرست افراد تحت‌تعقیب در عربستان و یمن بود و وزارت خارجه آمریکا، یک جایزه 10 میلیون دلاری را برای اطلاعات منجر به بازداشت یا کشته‌شدن الوحیشی تعیین کرده بود. الریمی جانشین الوحیشی در پی کشته‌شدن الوحیشی، القاعده یمن در بیانیه‌ای اعلام کرد «قاسم الریمی» فرمانده نظامی القاعده شبه‌جزیره عربستان، از سوی شورای رهبری این گروه، به عنوان جانشین الوحیشی انتخاب شده است. قاسم الریمی نیز یمنی و متولد ۱۹۷۹ است و از او به عنوان یکی از فرماندهان عملیاتی القاعده یمن نام برده شده است. براساس برخی گزارش‌ها، الریمی، برنامه‌ریز حمله به هواپیمای باری ایالات متحده بوده است. القاعده در سال 2010 بمبی را در یک پرینتر جاسازی کرده بود؛ اما آمریکایی‌ها آن را شناسایی و خنثی کردند. دولت یمن از سال 2007، سه‌بار اشتباها خبر مرگ الریمی را اعلام کرده است. رهبر القاعده یمن در حالی کشته شد که فعالیت‌های این گروه، تحت‌الشعاع عملیات‌های داعش قرار گرفته است. گروه تحت رهبری الوحیشی با امتناع از اعلام وفاداری به داعش و «ابوبکر البغدادی» رهبر خودخوانده این گروه، نفوذ خود در یمن را افزایش داد. القاعده در ماه‌های اخیر، تلاش کرده رقابت تنگاتنگی را با داعش پیش بگیرد و ازهمین‌رو برخی کارشناسان، مرگ ناصر الوحیشی، رهبر این گروه را آسیب بزرگی به القاعده یمن می‌دانند. هر دو گروه بر آنند تا با توسل به زور، حکومتی اسلامی تشکیل دهند؛ اما القاعده خلافت خودخوانده بغدادی را به‌رسمیت نشناخته و ادعا می‌کند باید جهاد علیه آمریکا و راندن نیروهای این کشور از خاورمیانه اولویت باشد. واشنگتن همواره القاعده شبه‌جزیره عربستان را به عنوان تهدیدی جدی در نظر گرفته و حتی حالا که یمن درگیر جنگی داخلی است و ائتلاف به رهبری عربستان هم هر روز این کشور را هدف حملات جنگنده‌های خود قرار می‌دهد، حملات هواپیماهای بدون‌سرنشین آمریکا به مواضع القاعده این کشور همچنان ادامه دارد. خشونت‌ها و درگیری‌های اخیر یمن به این گروه تروریستی فرصت پیشروی داده و ولایات شرقی یمن اکنون تحت سیطره القاعده است. القاعده یمن مسئولیت تعدادی از حملات تروریستی علیه اهداف غربی را برعهده گرفته است. مردان مسلحی که ماه ژانویه به دفتر هفته‌نامه طنز «شارلی ابدو» حمله کردند، تحت‌نظر القاعده یمن آموزش دیده بودند و اقدام برای منفجرکردن هواپیمای مسافربری آمریکایی در دسامبر سال ۲۰۰۹ هم یکی دیگر از عملیات‌های این گروه علیه اهداف غربی بود. در این واقعه، «عمر الفاروق عبدالمطلب» اهل نیجریه و یکی از مسافران هواپیمای شرکت هواپیمایی «نورث‌وسترن» که از آمستردام هلند، عازم دیترویت در آمریکا بود، در نظر داشت مواد منفجره‌ای را که زیر لباس خود مخفی کرده بود، منفجر کند؛ اما موفق نشد. این هواپیما 290 سرنشین داشت. یمن از سال‌ها پیش صحنه فعالیت مسلحانه اعضای شبکه القاعده و درگیری آنان با نیروهای دولتی بوده است و ایالات متحده به منظور مقابله با این گروه، کمک‌هایی را در اختیار دولت این کشور قرار می‌داد. پس از تصرف صنعا توسط حوثی‌ها، در ماه سپتامبر سال گذشته، گزارش‌هایی از درگیری القاعده با این گروه و بمب‌گذاری القاعده در مراکز وابسته به حوثی‌ها منتشر شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.