به بهانه فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟»
لذّتِ عاشقی
آرش یعقوبی
وران سردی. دورانِ سرسری برگزارکردن رابطه یا آنچه عشقش نامند. دوران به سخرهگرفتن عاشق. دورانِ «من». دورانِ فرسنگها فاصله با اصل. در این دوران دور میزنیم انگار. دوران ناباوری. فیلمِ صفی یزدانیان با عنوان نهچندان خوشریتمش، در این دوران روی پرده تنها چند سینما از این کره خاکی است؛ دورانی که حال زمین ناخوش است. تاریکی بهظاهر فراوان است. روشنایی لابد به چشم ظاهر نمیآید، اما هست و کارش را میکند. راهش را مییابد و سرانجام هم که معلوم است. همان هنگام که لوتر کینگ بر آن شد تا برای مبارزه با تاریکی شمعی بیفروزد، کلکِ تاریکی کنده شده بود. کسی از تاریکی آن زمان یاد نکرد، عوضش این جمله بر تارک تاریکی درخشید و فروزان ماند تا حالا و تا این دوران. دورانِ دوری، دورانِ فاصله. فیلمِ یزدانیان هم -شاید اندکی با اغماض- در حکم همین شمعی است که در چنین دورانی برافروخته شده. کاش «در دنیای تو» اسم این فیلم بود. کاش فیلمِ فرهاد میشد نه قصه گُلی. به این صورت که دوربین عوض حال گلی، احوالات رفته بر فرهاد را بیشتر نشانمان میداد. کاش تماموکمال میدیدیم که فرهاد چطور رسیده به این «میارزید» که بهتر یاد بگیریمش. کاش به جای پرسیدن ساعت در دنیای تو، چیزهای مهمتری میپرسیدیم. کاش میپرسیدیم در آن روزها، خدا چگونه با فرهاد تا کرده؟ زندگی چه چیزهای دیگری نشانش داده؟ اصلا کاش میپرسیدیم که چگونه میتوان با عاشقی از پرسش عبور کرد؟ کاش فرهاد کچل نبود. کاش صفی یزدانیان عایدیهای فرهادِ عاشق را بهتصویر میکشید. کاش نگاهِ کارگردان آنقدر روی فرهاد زوم میشد که چگونگی شکلگرفتنِ آن خلوچلبازیها و سبکبالیها را درمییافتیم. تا دلمان بیش از اینها برای عاشقی تنگ شود؛ برای سبکی و برای شور. کاش آنجا به جای آن جمله، به گُلی میگفت: «یا با تو، یا با تو!» متأسفانه در فیلمِ «در دنیای تو ساعت چند است؟» فرهادِ عاشق آخر کار خسته میشود، خوابش میگیرد. آن هم در حضور معشوق! نع صفیجان! بهنظرم نمیشود عاشق بود و خسته شد و از پا افتاد. کاش آتشگرفتن عاشق را نشان میدادی. کاش سوختن و زندهشدن و تازهشدن را نشان میدادی با فرهادت ای دوستِ ندیده. کاش میدیدیم که ملال و کهنگی در قاموس عاشقی نیست. نشانمان میدادی زمین و زمان چگونه هوای فرهادها را دارند. کاش بیشتر میدیدیم که رؤیاها چگونه از احوال معشوق به آنها خبر میدهند. کاش «لذت»ی که فرهاد از «عاشقی» برده بود را بیشتر میدیدیم تا بیشتر دلتنگِ دورانی دیگر شویم؛ دورانِ عاشقی. و کاش فرهاد جرئت بیشتری داشت. حالا که به اینجا رسیده بود، کاش عاشقی را فریاد میزد. کاش و ای کاش بیخیال انگِ بدریختِ فیلمِ هندی - آن هم در این دوران- نمیترسیدیم و گُلی هم ترس را کنار میگذاشت و درس میگرفت و میگرفتیم از احوالات آنها که در عاشقی تردیدکردند و وسط راه رهایش کردند و به کمتر از آن، تن دادند. کاش فیلمی میدیدیم که با یقین میگفت عاشقی «رسیدن» است نه کمتر از آن؛ صفیجان!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.