|

ژان گروئو، یکی از نویسندگان مهم موج نو، درگذشت

اندوه عاشقانه

ژان گروئو خیلی بی‌سروصدا از این دنیا رفت، شاید به این دلیل که همیشه نامش پشت نام کارگردان‌های بزرگی که فیلم‌نامه‌هایش را ساختند، گم می‌شد و هرچند خودش وجهه و نامی داشت اما خب، مثل کارگردان‌های این فیلم‌ها ستاره نشد. گروئو در فاصله 1960 تا 1995، 25 فیلم‌نامه نوشت که نامشان مترادف است با روزهای طلایی سینمای مدرن. او با ژاک ریوت فیلم‌نامه «پاریس از آن ماست» را نوشت، بعدش «ژول و جیم» را براساس رمانی از آنری پی‌بر روشه نوشت که فرانسوا تروفو براساس آن یکی از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما را ساخت. سال 1963 برای ژان لوک گدار «سربازها» را نوشت و بعدش هم «راهبه» را برای ریوت نوشت. اصلا حضور گروئو در سینما با موج‌نویی‌های فرانسه گره خورده بود. او «کودک وحشی»، «دو دختر انگلیسی و قاره»، «اتاق سبز» و «سرگذشت آدل ه.» را هم برای تروفو نوشت و به‌این‌ترتیب نام خود را در سینما جاودانه کرد. هنوز تروفو به شکلی ناگهانی در سال 1984 فوت نکرده بود که گروئو در سال 1980 با نوشتن «عموی آمریکایی من» برای آلن رنه، همکاری با این فیلم‌ساز بزرگ را شروع کرد. او دو فیلمنامه دیگر هم برای رنه نوشت؛ «زنی تختی از گل رز است» و «عشق بر مرگ». دهه 1980 برای گروئو نویسنده تقریبا با نوشتن «دهه هشتاد طلایی» برای شانتال اکرمن عملا به پایان رسید و در دهه 1990 تنها فیلم مهم گروئو، «تو فکر من هستی»، به‌کارگردانی برادران داردن بود. گروئو با روبرتو روسلینی هم همکاری کرده بود و سال 1961 برای این کارگردان بزرگ ایتالیایی «وانینا وانینی» و «مسیح» را نوشته بود و بعدش هم «به‌قدرت‌رسیدن لویی چهاردهم» را برای روسلینی بازنویسی کرد. تروفو پیش از مرگش در مصاحبه‌ای درباره پنج، شش سالی که به‌طور مداوم با گروئو کار کرده بود، گفته بود: «همکار همیشگی من در سه فیلم‌نامه «سرگذشت آدل ه.»، «اتاق سبز» و «کودک وحشی» گروئو بود. این فیلم‌نامه‌ها از دیگر کارهای من دقیق‌تر هستند چون ظرافت بیشتری دارند و دشوارتر هم هستند و برای همین کار با آنها آدم را می‌ترساند. راستش موقع کار روی فیلمی با بازی آنتون دوانل لازم نیست این‌قدر دقیق باشم». گروئو خیلی غریب فوت کرد، اگر نامش را در موتورهای جست‌وجو بنویسید و بگردید، می‌بینید که خیلی کم درباره مرگش چیزی نوشته شده و شاید خیلی‌ها ندانند که او فوت کرده یا که بوده. اما آنهایی که موج نو را به دقت دنبال کرده‌اند و دوستدار سینمای تروفو هستند، هرگز نگاه تیزبین او به عشق را در فیلم‌نامه‌های درخشانی مثل «ژول و جیم»، «سرگذشت آدل ه.» و «اتاق سبز» فراموش نمی‌کنند؛ سه فیلم اقتباسی که به شکل‌های متفاوت عشق بدون سرانجام را تصویر می‌کنند و حس اندوهی که در هر سه فیلم وجود دارد، محال است از خاطر کسی برود و واقعا هیچ‌کس مثل گروئو نمی‌توانست نقش ژولین در «اتاق سبز» را طوری برای خود فرانسوا تروفو (در بهترین بازی‌اش) بنویسد که تروفو را به نماد عاشق دل‌سوخته بدل کند یا هویتی بسیار مستقل و جاودانه برای آدل هوگو (با بازی ایزابل آجانی) در «سرگذشت آدل ه.» خلق کند. با مرگ گروئو، اندوه عاشقانه در سینما، خالق خود را از دست داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.