پس از سالها کشوقوس
«تبیان»، پیمانکار دولتی همسانگزینی شد
شرق: معاونت امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، روز گذشته خبر از رونمایی سامانه همسانگزینی داد؛ سامانهای که بهگفته مسئولان این معاونت میتواند سالانه منشأ صد هزار ازدواج در کشور شود و بدون دخالت افراد مجرد، از سوی واسطههایی تعیینشده اداره میشود. مهمترین نکته در رابطه با این سامانه دولتیبودن آن است، که تازگی ندارد چراکه اولین تلاشها برای تأسیس سامانهای دولتی برای همسانگزینی به سال 1387 و اقدامات سازمان ملی جوانان برمیگردد. پس از شکست اولیه این طرح، سازمان ملی جوانان طرحی را به دولت برد تا بتواند بازهم با ایجاد سامانهای، فرایند همسرگزینی در فضای مجازی را مدیریت کند، که این طرح هم در گذر زمان محکوم به شکست شد. حالا معاونت امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، با واگذاری همسرگزینی دولتی به سایت تبیان، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، گام سوم تلاش دولت برای رسمیشدن فعالیتهای همسریابی در فضای مجازی طی سالهای اخیر را برداشته است. این اتفاق در شرایطی است که نحوه مواجهه دولت و برنامهریزان اجتماعی و فرهنگی طی سالهای اخیر با مراکز مجازی همسریابی همواره با کشوقوسهای فراوانی همراه بود. رویکرد دولت و قوهقضائیه در ابتدا فیلترینگ این سایتها بود، پس از آن دربرگیرندگی و استقبال برخی کاربران اینترنتی در ایران، باعث شد، دولت اقدام به صدور مجوز فعالیت به سایتها کند، تا با این کار مانع سوءاستفاده و سوءبرداشت در میان مخاطبان سایت و گردانندگان آنها شود. اما رشد قارچگونه سایتهای همسریابی و انجام فعالیتهایی مغایر با هدف همسریابی، باعث شد حتی دولت نیز در مواجهه با این سایتها دچار سردرگمی شود. بااینحال به نظر میرسد، این سردرگمی باز زمینهساز ورود دولت به مقوله همسریابی در فضای مجازی با پیمانکاری نهادی شبهدولتی شده است. درهمینرابطه محمود گلزاری در مراسم رونمایی از سامانه طرح ملی همسانگزینی با اشاره به مشکلاتی که بر سر راه ازدواج جوانان وجود دارد، افزود: درحالحاضر ۱۱ میلیون و ۲۴۰ هزار جوان در سن ازدواج داریم. وی مهمترین چالشهای ازدواج در کشور را بیرغبتی در تشکیل خانواده در جوانان، همسریابی، مشاورههای قبل و بعد از ازدواج، مداخلههای بعد از ازدواج، آداب و رسوم مشکلآفرین، نارسایی و کمبودهای قانونی و مدیریت بعد از طلاق دانست و گفت: مهمترین دلیل تأخیر در ازدواج در پسران، مشکلات معیشتی بهخصوص اشتغال است. همچنین حساسیتهای فرهنگی، اجتماعی و ... دلایل دیگر بیرغبتی پسران به ازدواج است. گلزاری ادامه داد: دختران نیز به دلیل کسب موقعیتهای اجتماعی و تحصیلات، از ازدواج غافل شدهاند. وی با اشاره به لزوم برنامهریزی برای بعد از طلاق جوانان گفت: درحالحاضر ۶۰ درصد طلاقها در سنین زیر ۳۰سال رخ میدهد و ما باید برای آن برنامهریزی داشته باشیم. گلزاری، موضوع ازدواج در کشور را موضوعی حیاتی دانست و افزود: متأسفانه سن تجرد بالا رفته و در همه شهرها شاهد بالارفتن سن ازدواج هستیم. بنابراین ۲۰ سال پیش باید ایجاد سامانه همسانگزینی را در دستور کار خود قرار میدادیم. معاون وزیر ورزش و جوانان با بیان اینکه در سامانه همسانگزینی از روشهای اسلامی و ایرانی برای پیداکردن همسر مناسب استفاده شده است، گفت: این سایت با همکاری مؤسسه تبیان راهاندازی شده و همچنین امروز مراسم آغازبهکار مراکز تخصصی مشاوران ازدواج و تحکیم خانواده با همکاری سازمان روانشناسی را شاهد خواهیم بود. گلزاری با اشاره به انتقاداتی که به سایت همسانگزینی شده است و آن را سایتی دولتی برای ورود به مسائل خصوصی مردم یا سایت صیغهیابی دولتی و ... عنوان کردهاند، گفت: این سایت، سایت معرفی دختران و پسران به هم نیست بلکه در این سایت واسطههای ازدواج که مورد اعتماد خانوادهها هستند؛ مانند روحانیون، استادان دانشگاه و پزشکان مورد اعتماد خانوادهها حضور دارند و اطلاعات افراد به معتمدان داده میشود تا گزینههای مناسب برای جوانان پیدا شود. درواقع این شبکه اجتماعی معتمدان ازدواج است. همچنین ما در این سایت تستهای شخصیتی از طرفین میگیریم تا افراد سالم و هماهنگ را به هم معرفی کنیم. وی با بیان اینکه وجود ۳۵۰ سایت همسریابی غیرمجاز نشان میدهد ما نیاز به چنین سایتی داریم، افزود: پیشبینی میکنیم با راهاندازی این سایت صد هزار ازدواج در سال انجام شود. واسطه هرکسی میتواند باشد غیر از مجردها در این مراسم، زهره حسینی، مدیر پروژه طرح همسانگزینی، دلیل پروژه ملی همسانگزینی را احیای سنت حسنه وساطت در امر ازدواج و بهرهگیری از ظرفیتهای فضای مجازی برای تسهیل و افزایش کیفیت امر وساطت با محوریت خانوادهها و با همکاری مشاوران متخصص و خبره دانست و گفت: این پروژه از چهار شبکه و رکن اصلی که شامل شبکه معرفی، شبکه امنا و ارزیابان، شبکه راستآزمایان و شبکه مشاوران است، تشکیل میشود و آموزشهای لازم در طول این مدت به معرف داده شده است. اما بررسیهای «شرق» نشان میدهد، برای ثبتنام واسطهها، شرط خاصی جز مجردنبودن وجود ندارد. سامانه چه اطلاعاتی از مجردها میخواهد؟ گشتزنی خبرنگار «شرق» در این سامانه نشان میدهد، سامانه در 10 مرحله اطلاعاتی از فرد میخواهد که پیششرط ثبتنام است. در این سامانه، پنج بخش اول شامل اطلاعات تماس، فردی، تحصیلی، خانوادگی و شغلی است، اما در ادامه، این سامانه اطلاعاتی از فرد میخواهد که در نوع خود جالب است. در بخش اطلاعات اقتصادی، وضعیت درآمدی فرد، داشتن ماشین شخصی، داشتن منزل شخصی، وضعیت مسکن، نام اتومبیل، تعداد افراد تحتتکلف و میزان پسانداز فرد پرسیده شده است. در ادامه، در بخش اطلاعات تواناییها، مهارتهای علمی، فرهنگی، فنی، ورزشی و سرگرمیها پرسیده شده است و در قسمت سرگرمیها، صلهرحم، مطالعه، کار با اینترنت و سفر بهعنوان مصادیق سرگرمیها معرفی شده است. بخش اطلاعات جانبی اما سؤالات متفاوتی دارد. در ابتدا از فرد پرسیده میشود دارای چه گرایش سیاسیای است، پس از آن سؤال میشود مرجع تقلید شما کیست، اهل گوشکردن به موسیقی هستید و گزینه ولایتمداری که سه پاسخ دارد، هستم، نیستم و میانه. در ادامه، اعتقاد به استفاده از ماهواره، سیگار و قلیان، ملاقات در خارج از خانه، تمایل به اقامت در خارج از خانه و میزان تقید مذهبی از فرد پرسیده میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.