مذاکرات بدون حضور حوثیها آغاز شد
کورسوی امید در برزخ یمن
نه اثری از ساختمانهای چند صد ساله است و نه برجوباروهای کهن. نشانی از زندگی و پویایی هم نیست. یمن، یکی از مراکز تمدن جهان عرب و فقیرترین کشور عربی، حدود سه ماه است که زیر حملات بیامان جنگندههای همسایه ثروتمندش هر روز بیشازپیش به ویرانه تبدیل میشود. روز 25 مارس و کوتاهمدتی پس از آنکه حوثیها کنترل صنعا، پایتخت یمن را در دست گرفتند، ائتلافی از کشورهای عربی به رهبری عربستان شکل گرفت و حملات آغاز شد؛ حملاتی که دوهزار و 500 کشته و 11 هزارزخمی برجای گذاشته است. گزارش اخیر دفتر هماهنگی امور انساندوستانه سازمانملل، میگوید یک میلیون نفر در داخل یمن آواره شدهاند و 21 میلیون و صدهزار نفر یعنی 80 درصد جمعیت یمن به کمکهای انسانی نیازمندند. با وجود فشارهای بینالمللی، هیچکدام از طرفین از مواضع خود کوتاه نیامدهاند و از همینرو شمار قربانیان هرروز بیشتر میشود. در چنین شرایطی، سازمانملل روز گذشته و در راستای رسیدن به راهحلی دیپلماتیک، مذاکراتی را در ژنو آغاز کرد؛ مذاکراتی که قرار بود همه طرفهای درگیر در آن حاضر باشند، اما با نقص فنی هواپیمای حامل نمایندگان حوثیها، بدون حضور این گروه آغاز شد. بان کیمون، دبیر کل سازمانملل، در کنار نمایندگان برخی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس برای عکاسها ژست گرفت و سپس نشست را آغاز کرد. او با گفتن اینکه منطقه، دیگر نمیتواند زخم باز دیگری چون سوریه و لیبی را تحمل کند، از طرفهای درگیر خواست هفته آتی و با آغاز ماه رمضان، آتشبسی دوهفتهای برقرار کنند. بااینهمه، طرفهای درگیر راه درازی برای توافق در پیش دارند و چشمانداز مذاکرات هم چندان امیدوارکننده نیست. «اسماعیل ولد شیخاحمد»، فرستاده سازمانملل، نیز در آغاز نشست گفت نباید از این نشست، انتظاراتی بیش از حد داشت. او از بازیگران سیاسی یمن خواست با حسن نیت و بدون پیششرط و در فضای اعتماد و احترام متقابل، در مذاکرات شرکت کنند. بااینهمه، نمایندگان طرفها حتی حاضر نشدهاند در اتاقی مشترک، گفتوگو را آغاز کنند.این در حالی است که یکی از بازیگران اصلی یمن این نشست را کماهمیت خوانده است. «عبدربه منصورهادی»، رئیسجمهور یمن و دولت او که از ماه مارس سال جاری به اینسو در عربستان در تبعید هستند، بر اجرای قطعنامه ۲۲۱۶ شورایامنیت اصرار میورزند. این قطعنامه از حوثیها میخواهد از شهرهای اشغالی عقبنشینی کنند و هادی را به عنوان رئیسجمهور به رسمیت بشناسند. بااینهمه، حوثیها حاضر نیستند دستاوردهای خود را که در نبرد زمینی بهدست آمده، باوجود بمباران و حملات هوایی نیروهای ائتلافی به فرماندهی عربستان، بازپس دهند.بااینهمه، سازمانملل امیدوار است مذاکرات دو طرف که قرار است در اتاقهای جداگانه صورت گیرد، به آتشبسی انساندوستانه برای تحویل کمک به مردم و خروج مبارزان از شهرها منجر شود. نشست «مشورتی اولیه» قرار بود روز یکشنبه آغاز شود، اما به دلیل مشکلاتی در هواپیمای حامل نمایندگان حوثیها و «علی عبدالله صالح»، رئیسجمهوری پیشین یمن، بهتعویق افتاد. آنطور که آسوشیتدپرش شرح داده، هواپیمای حامل این هیأت روز یکشنبه صنعا، پایتخت یمن را به سمت جیبوتی ترک کرده اما سفر آنها به ژنو به دلیل «مشکلات فنی» مرتبط با سوختگیری و برنامه خدمه پرواز، به تأخیر افتاده است.در حالی که نمایندگان و دیپلماتهای کشورها و گروههای مختلف برای دستیابی به راهحلی سیاسی در ژنو گردهم آمدهاند، درگیریهای شدیدی در یمن ادامه دارد. حملات هوایی نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان، همچنان مواضع حوثیها را مورد هدف قرار میدهند و از آنسو روز یکشنبه حوثیها موفق شدند شهر «الحزم» مرکز استان «الجوف» در نزدیکی مرز عربستان را به کنترل خود درآورند. در حالی که آژانسهای کمکرسانی، وضعیت انسانی یمن را «فاجعهبار» توصیف کردهاند، «زید رعدالحسین»، کمیساریای عالی سازمانملل متحد در امور حقوق بشر، بر نیاز به یک آتشبس فوری برای نجات غیرنظامیان از مخمصه، تأکید کرد.رعد الحسین که نظرات پیشینش درباره جنگ، خشم عربستان را برانگیخته بود، به شورای حقوقبشر گفت دفترش گزارشهایی از حملات بیرویه و نامناسب در مناطق پرجمعیت دریافت کرده است. او گفت: محاصره واردات سوخت، غذا و دارو که ائتلاف به رهبری عربستان برای جلوگیری از رسیدن گاز و تسلیحات به نیروهای حوثی اعمال کرده، باید فورا برداشته شود.بسیاری از ناظران میگویند فضای مذاکرات، امیدوارانه نیست، اما کورسوی امیدی برای مردم یمن است. صابر یکی از شهروندان یمنی میگوید: «امیدواریم پس از مذاکره گروههای مختلف یمنی در ژنو، اتفاق مثبتی بیفتد، چراکه ما واقعا میخواهیم جنگ تمام شود. ما ثبات و آرامش میخواهیم. با کمبود همهچیز مواجهیم؛ از سوخت و نان و آب گرفته تا تجهیزات پزشکی. به خاطر جنگ و محاصره هر روز در عذابیم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.