افزایش تدریجی قیمت ارز توسط بانک مرکزی
دلار دولتی نزدیک به 3هزار تومان شد
شرق: دلار دولتی دیروز پا را از دوهزارو 900تومان هم فراتر گذاشت. تارنمای بانک مرکزی روز گذشته قیمت هر دلار دولتی را که در مرکز مبادلات ارزی فروخته میشود، دوهزارو 901 تومان اعلام کرد. در مقابل، هر دلار آمریکا در بازار آزاد سههزارو317 تومان فروخته میشود. عوامل بانکی هم که نرخهای جداگانهای از بازار را اعلام میکنند، دیروز هر دلار را سههزارو309 تومان قیمتگذاری کردند. روزی که دولت یازدهم زمام امور را به دست گرفت، هر دلار دولتی دوهزارو 479 تومان بود. بعد از گذشت تقریبا دو سال، حالا قیمت هر دلار با 17 درصد رشد به دوهزارو 901 تومان رسیده است که در مقایسه با قیمتهای رایج در بازار آزاد حدود 400 تومان فاصله دارد. پوند انگلیس هم تقریبا همین روند را در دوسال گذشته پشتسر گذاشته است. هر پوند، اوایل دولت یازدهم سههزارو 868 تومان بود درحالیکه دیروز بانک مرکزی قیمت چهارهزارو 461 تومان را برای این ارز اعلام کرد که در طول این دوسال 15 درصد رشد قیمت داشته است. بازار آزاد اما دیروز این ارز را پنجهزارو 80 تومان فروخت که در مقایسه با نرخ دولتی آن 619 تومان بیشتر است. اما یورو ماجرایی متفاوت از این دو ارز دارد. هر یورو در زمان آغازبهکار دولت یازدهم سههزارو 307 تومان معامله میشد، اما دیروز بانک مرکزی این ارز را با قیمت سههزارو 273 تومان در اختیار متقاضیان قرار داد. در این دوسال قیمت این ارز نهتنها افزایش نیافته بلکه یک درصد هم کمتر شده است. روز گذشته هر یورو در بازار آزاد سههزارو 750 تومان فروخته شد که در مقایسه با نرخ دولتی، 477 تومان گرانتر فروخته میشود. کارشناسان با بررسی روند موجود، سیاست اخیر بانک مرکزی را در کاهش شکاف قیمتی دو نرخ دولتی و آزاد دلار آمریکا مثبت ارزیابی میکنند که در آیندهای نهچنداندور با فرض تداوم وضع موجود، به تکنرخیشدن بازار ارز میانجامد. سیاست موفق تکنرخیکردن ارز شاهین شایانآرانی بهترین راه همین است؛ نرخ ارز بازار آزاد، که نرخ کلیدی است، باید مهار شود، مهمترین اهرم برای این کار هم مهار تورم است که دولت انجام داده، گرچه رکود نسبی اقتصاد را بهدنبال داشته است، اما تورم، بهعنوان ستونفقرات بحرانهای اقتصادی، مهار شده است. دولت نرخ دلار آزاد را در یک محدوده خاص کنترل کرده و نرخ دلار دولتی را همراه با نرخ تورمی که در جامعه وجود داشته، افزایش داده است و سعی در رساندن نرخ دلار دولتی به نرخ دلار آزاد و تکنرخیکردن آن دارد. این استراتژی دولت درست است، گرچه محرکهایی مانند اخبار مذاکرات و جنگهای منطقهای میتوانست رشد نسبتا زیاد دلار در بازار آزاد را بهدنبال داشته باشد، اما دولت کاملا در کنترل بازار، مسلط عمل کرده و موفق نیز بوده است. اگر سهسال پیش کسی از من میپرسید که آیا دولت میتواند این برنامه را اجرا کند و موفق شود، احتمالا جوابم منفی بود، اما حالا با توجه به شواهد میتوانیم بگوییم دولت راه درستی را انتخاب و موفق عمل کرده است. دولت قبل اصلا به این مقوله توجه نداشت، ابتدا دلار دچار نوسانات شدید میشد، بعد برای مهار نوسان وارد عمل میشدند، اما این دولت نشان داده که با دقت این مسئله را کنترل میکند و تاکنون نیز موفق بوده است البته میتوان گفت رفتهرفته دولت به جاهای سختتری میرسد چون نرخ تورم هرچه پایینتر بیاید، کاهشدادن آن سختتر میشود. شواهد نشان میدهد که دولت برای تکرقمیکردن نرخ تورم و تکنرخیکردن نرخ ارز، برنامههایی دارد و تاکنون هم نشان داده که به هر قیمتی این برنامهها را اجرا میکند. بههرحال باید برای مدتی سختیها را تحمل کرد تا سلامت و شفافیت به اقتصاد برگردد. دولت برای کنترل بازار ارز با دراختیارداشتن حدود پنج تا 10 درصد حجم ارزی که مبادله میشود، میتواند بازار را کنترل کند و در شرایط فعلی نیز، نشانه موفقیت دولت در کنترل بازار ارز، همین نرخ نسبتا باثبات ارز است؛ وقتی ارز ثبات دارد یعنی کنترل ارز با موفقیت انجام میشود. در حوالی سال 1380، دلار در محدوده قیمتی هزار تومان تکنرخی بود؛ تجار، صنعتگران و مسافران هیچ مشکلی برای تأمین ارز نداشتند، برای فروش ارزی که در ازای صادرات وارد کشور میشد، مشکلی وجود نداشت و دلالی دلار در خیابانها به صورتی که در چندسال اخیر دیده میشود، رواج پیدا نکرده بود. همچنین رانتی وجود نداشت که کسی از آن استفاده کند و با استفاده از ارز مبادلهای بخواهد به مقاصد و سودهای شخصی دست پیدا کند؛ ارز اگر تکنرخی شود، این فضای عادلانه دوباره به اقتصاد برمیگردد. از بازار خبر میرسد عوامل بانکی باز هم حدود ساعت سه بعدازظهر قیمت دلار را اعلام کردند. مصطفی قدرتی، معاملهگر ارز و سکه، در گفتوگو با «شرق»، علت این دیرآمدنها را کمحجمبودن معاملات عنوان میکند: عوامل بانکی آخر وقت بازار، هر دلار را سههزارو 309 تومان اعلام کردند که تمامی معاملات هم با همین نرخ انجام شد؛ اما هر دلار آزاد در بازار دیروز سههزارو 317 تومان قیمت خورد و با همین نرخ هم معاملات دلار آزاد آغاز شد؛ اما آخر وقت بازار هر دلار آمریکا تا سههزارو 314 تومان افت قیمت پیدا کرد. قیمت سایر ارزها در بازار دیروز هم نوسان خاصی نداشت و در حد چند تومان بالا و پایین شدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.