|

با گذشت یک سال از سقوط موصل، کاخ سفید از تغییر رویکرد در قبال داعش سخن می‌گوید

بازگشت به نقطه صفر

درست یک ‌سال است هرچه زندان‌ها پرتر شده، خیابان‌ها و عرصه‌های عمومی از حضور زنان خالی‌تر شده است. درست یک سال است سایه تعالیم سیاه متجاوزان نه‌تنها مدارس را خالی‌تر از همیشه کرده، بلکه کودکان را برای دریافت مایحتاج روزانه خانواده‌هایشان به‌جای حضور سر کلاس‌‌های درس، راهی صف‌هایی بعضا طولانی کرده است. درست یک سال است که آوای نیایش اقلیت‌های مذهبی و به‌‌ویژه مسیحیان، در غیاب نیایش‌گاه‌ها و خانه‌هایشان جای خود را به ناله‌هایی داده که اغلب حتی توان عبور از دیوارهای ضخیم شکنجه‌گاه را نیز ندارند. بله، درست یک سال است تروریست‌های داعش با هجومی برق‌آسا بخش بزرگی از شمال کشور عراق، از جمله شهر موصل را به تصرف خود درآورده و خلافتی خودخوانده برپا کرده‌اند که هرگونه تلاش برای وصف زندگی روزمره مردمان آن، محکوم به شکست است. اما اگر ترسیم شِمایی از فاجعه در پایتخت خودخوانده داعش بدین حد دشوار است، دفع شر داعش از این تصویر درهم‌شکسته، بدون شک کاری بس دشوارتر است؛ حقیقتی که دیگر امروز حتی خوش‌بین‌ترین ناظران و کارشناسان نظامی نیز به آن معترف‌اند. باراک اوباما، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در حالی روز دوشنبه و در جریان نشست هفت کشور صنعتی در آلمان، به نداشتن راهبردی کامل در قبال تهدید داعش اذعان کرد که تقریبا 10 ماه پیش، جمله‌ای مشابه را به زبان آورده بود. او پیش از ارائه طرح چهارمرحله‌ای «تضعیف و سپس نابودی» داعش که به گفته برخی مشاوران کاخ سفید با هدف آغاز عملیات بازپس‌گیری موصل از بهار امسال تنظیم شده بود، خاطرنشان کرده بود دولتش هنوز هیچ راهبردی برای مقابله با جدی‌ترین تهدید تروریستی دوران معاصر ندارد؛ مدعایی که تکرار دوباره آن یک ماه پس از سقوط شهر الرمادی، داد بسیاری از رقبای جمهوری‌خواه اوباما، از جمله ریک پری، یکی از نامزدهای انتخابات آتی ریاست‌جمهوری را درآورده است. در نتیجه جای تعجب نیست اکنون برخی مقامات نظامی و دولتی خبر از تغییر راهبرد نیروهای ائتلاف در عراق می‌دهند. به گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز، فشارهای جامعه جهانی و البته پیشروی گام‌به‌گام تروریست‌های داعش به سمت سودای دور از دسترس‌شان که با تصرف شهر الرمادی در استان غربی الانبار، رنگی از واقعیت به خود گرفته بود، عاقبت بر شکاف موجود بین مشاوران نظامی و امنیتی کاخ سفید فایق آمده است؛ مشاورانی که برخی از آنان بر اولویت آزادسازی موصل تأکید داشته و باقی خواستار پرهیز از شتاب‌زدگی و حرکت نیروهای ائتلاف به سمت الانبار بودند که نه‌تنها در همسایگی شرکای ائتلاف چون عربستان سعودی و اردن قرار دارد، بلکه منزلگاه بخش اعظمی از سنی‌های عراقی است. در این میان، روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از برخی مقامات آمریکایی مدعی شده دولت اوباما با تغییر اولویت‌های خود، به‌زودی جزئیات راهبردی مشخص و البته واقع‌بینانه‌تر را به اطلاع عموم خواهد رساند؛ راهبردی که اگرچه حاصل ماه‌ها گفت‌وگو پشت درهای بسته است، اما بدون هیچ‌گونه تغییر بنیادین در اصول راهبردی تضعیف و سپس نابودی داعش، تنها درصدد است با افزایش شمار پایگاه‌ها و مربیان نظامی آمریکایی، تمرکز نیروهای ائتلاف را متوجه استان غربی الانبار کند. آلیستر بسکی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در حالی از عزم دولت برای تسریع روند آموزش و تجهیز نیروهای عراقی سخن گفته که یکی از مقامات دولتی در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز از تصمیم دولت مبنی‌بر ایجاد یک پایگاه‌ نظامی-آموزشی دیگر در خاک عراق و اعزام 500 مستشار و مربی نظامی به خاک این کشور خبر داده است. به گفته این مقام آمریکایی که تا پیش از اعلام رسمی راهبرد نظامی جدید از سوی کاخ سفید، مانع از افشای نام خود شده، نیروهای آمریکایی در تابستان پیشِ‌رو وارد خاک عراق می‌شوند تا در پایگاه نظامی التقدم، در نزدیکی شهر الحبانیه و 30 کیلومتری الرمادی، به آموزش نیروهای ارتش عراق، به‌‌ویژه جنگجویان سنی این منطقه بپردازند. گفته می‌شود افزایش تعداد پایگاه‌های آموزشی آمریکایی به پنج عدد و استقرار این پایگاه در یکی از مناطق پرجمعیت سنی‌نشین، نه‌تنها موجب خواهد شد فرایند آموزش 11هزار سرباز مورد نیاز عراقی برای بازپس‌گیری الرمادی هرچه سریع‌تر تکمیل شود، بلکه شمار جنگجویان آموزش‌دیده سنی را نیز که پیروزی بر داعش بدون حضور آنان ممکن نخواهد بود، به 10هزار نفر افزایش خواهد داد و شاید دست‌کم تا سال آینده میلادی عملیات بازپس‌گیری موصل کلید بخورد. این در حالی است که راهبرد جدید نیروهای ائتلاف در قبال داعش قطعا دولت اوباما را از انتقاد آن دست راست‌گرایانی - چون سناتور جان مک‌کین -که باور دارند بدون حضور گسترده پیاده‌نظام یا دست‌کم اعزام آماج‌یابان هوایی و هلی‌کوپترهای آپاچی آمریکایی، حمام خون عراق هیچ‌گاه آرام نخواهد گرفت، مصون نخواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.