رودي باور در گفتوگو با «رنگمگزين»:
هیچ پروژهای را بهتنهایی انجام نمیدهم
«رودی باور» یکی از میهمانان خارجی هفته گرافیک سال ۹۴ بود. «باور» متولد ۱۹۵۶ در پاریس است. او طراحی گرافیک را در «زوریخ» خوانده و در دوران تحصیل بههمراه یکی از همکلاسیهایش روی پروژههای مختلفی کار میکرده است. باور سال ۱۹۸۰ اولین استودیو خود را در «لیون» فرانسه تأسیس کرد و از همان ابتدا تمرکزش بر بخشهای فرهنگی مثل موزهها، گالریها و معماری بوده است. با گسترش کار و انجام پروژههای بزرگتر، او و همکارانش دفتر خود را به پاریس منتقل کردند. «موزه لوور»، «موزه پیکاسو» و «مجموعه پومیدوی پاریس» تعدادی از مراکزی هستند که «رودی باور» و گروه «انتگرال» با آنها همکاری داشتهاند. او علاقه ویژهای به گرافیک اطلاعرسان دارد و سعی میکند با همکاری و همفکری همسرش، نگاه جامعهشناسانه و متفاوتی به طراحی گرافیک داشته باشد. «باور» معتقد است برندینگ و یکسانسازی به شیوه بعضی نامهای بزرگ، روش درستی نیست، چون نوعی مهرزدن است که محتوا و پسزمینه محصولهای مختلف و خصوصا فضاها را کمرنگ میکند. او که علاوه بر کار در زمینه گرافیک، در دانشگاه هم تدریس میکند، در دفتر خودش به نام «انتگرال» همکارانی از کشورها و فرهنگهای مختلف دارد. شهاب اشتري با ترجمه افروز رضوي از سايت «رنگمگزين»، گفتوگويي با اين طراح گرافيك انجام داده كه بخشهايي از اين گفتوگو ميآيد:
شما همه انرژیتان را روی گرافیک اطلاعرسان گذاشتهاید، آیا معنیاش این است که اگر سفارشهایی در زمینههای دیگر داشته باشید، آن را نمیپذیرید؟ من کار پوستر، کتاب، طراحی جلد و... هم انجام میدهم، ولی طراحی جلد و کتاب را خیلیها انجام میدهند. دوست دارم کارهایی انجام دهم که کمتر به آنها پرداخته شده و کمتر دربارهاش صحبت شده است. میخواهم احساسات و شاعرانگی را به کارهایم پیوند و کنجکاوی آدمها را در این مورد پاسخ دهم. در دنیای امروز، ارتباط بین مردم و خالق اثر کاملا تغییر کرده و موضوع مهم دیگر برای من، مشارکتداشتن و سهیمبودن افراد در این اطلاعات است. مثلا اگر برندی مثل سامسونگ به شما مراجعه کند و سفارش یک پکیج برای گوشی جدید دهد، قبول میکنید؟ هرازگاهی چنین کارهایی را قبول میکنم. برایم جالب است که موضوع را مورد سؤال قرار دهم و بتوانم در آن تغییر ایجاد کنم. درواقع دوست دارم سفارشدهنده چیزی بخواهد ولی چیزی نخواهد! یعنی دستم باز باشد که بتوانم آن را تغییر دهم. اگر این امکان را داشته باشم که چیز جدیدی ارائه دهم، چرا نه؟ سفارش را قبول میکنم و میتواند جالب باشد؛ به شرط آنکه بفهمم پتانسیل این بستهبندی چیست و چه کاری میتوان با آن انجام داد که نتیجه جدیدتر و بهتری داشته باشد. برایم مهم است کسی که سراغ من میآید، امکان کار به من دهد، همانطور که شما امکان حرفزدن را به من دادهاید. از چنین فرصتی استفاده میکنم تا مواردی را که مدنظرم است، منتقل کنم؛ اگر نتوانم این ارتباط را برقرار کنم، پروژه را ادامه نخواهم داد. در حال حاضر افتراقی بین گرافیک تجاری و فرهنگی ایجاد شده است و این نگرش گاهی طراح را به سمتی میبرد که فقط یکی از این دو شاخه را انتخاب کند. تصور ما این است که طراحگرافیک باید بتواند برای هر چیزی راهکار پیدا کند. شما چطور فکر میکنید؟ با شما موافقم. من به هر دو زمینه علاقه دارم و فکر میکنم ما به عنوان طراح، باید بتوانیم و این مسئولیت را داریم که برای هر نوع سفارشی، طراحی کنیم. مسلما چیزی که مورد علاقه ماست، همیشه تأمین نمیشود، وقتی من مشغول پروژه پاریس هستم، فکر میکنم کار خوبی است ولی یک مورد رؤیایی نیست و مثلا برایم جذابتر است که برای یک موسسه فرهنگی کار کنم. این موضوع شبیه یک کشمکش است، اگر چیزی برایم قانعکننده باشد سعی میکنم به روش خودم آن را انجام دهم و به چیزی که میخواهم، تبدیل کنم؛ مثلا برای مورد بستهبندی که در سؤال قبل پرسیدید، تلاش خواهم کرد آن را به فضای کاری خودم نزدیک کنم. احتمالا به همین دلیل چنین سفارشهایی به من داده نمیشود. [با خنده] روش کار شما در دفترتان چطور است؛ چون گفتهاید تخصصها جدا هستند... . سال ۱۹۸۹ که کارم را شروع کردم، عقیدهام این بود که گرافیک را با معماری و طراحی شهری و دوبعدی و سهبعدی ترکیب کنم؛ نه اینکه بخواهم گرافیک را گسترش دهم، بلکه بتوانم در این زمینهها کار کنم. با اینکه در پاریس هستم، الان کسانی در استودیو من مشغول هستند که فقط فرانسوی یا فقط طراح گرافیک نیستند. آنها آقایان و خانمهایی از کشورها و فرهنگهای مختلف هستند و این تنها راهی است که میتوان بهوسیله آن بر روزمرگیهای کار غلبه کرد. ما پنج شاخه اختصاصی برای کار تعریف کردهایم؛ طراحیگرافیک سنتی و کلاسیک، طراحی هویت بصری و نشانهها، طراحی فضاهای نمایشگاهی، طراحی محیطی، تکنولوژی و قسمت کوچک و مهم رسانههای جدید که در این مورد تخصص نداریم، ولی در بخشهای دیگر به آن توجه میکنیم. در دفتر ما کار به شکل گروهی انجام میشود و مثلا نیروی دوبعدی کار کنار سهبعدیکار قرار میگیرد. براساس نیازی که در پروژه داریم وقتی ایده و زبان تصویری کار شکل میگیرد؛ حضور من کمرنگ میشود و بخش اصلی را به همکاران میسپارم. در دفتر ما کار واقعا بهصورت گروهی انجام میشود، شبیه پینگپنگ است و رفتوبرگشت دارد یا من سعی میکنم مثل رهبر ارکستر عمل کنم و هیچ پروژهای را بهتنهایی انجام نمیدهم. این همکاری و دریافت نظر دیگران خیلی مهم است، چون هر کسی که در پروژه کار میکند، ممکن است نگاه جدیدی داشته باشد. گرافیک اطلاعرسان شهر تهران را چطور دیدهاید و فکر میکنید بهعنوان یک رسانه، چه راهکاری میتوانیم داشته باشیم؟ واقعیت این است که بهاندازه کافی با تهران آشنا نشده و آن را نشناختهام. میدانم بعضی چیزها در این شهر جالب است و فکر میکنم این شهر محلههای مختلف دارد؛ مهم است که بتوان هرکدام را خیلی خوب معرفی کرد و در حالی که تفاوتهای آنها را نشان میدهیم، کنار هم قرارگرفتنشان را هم توضیح دهیم، مثلا همین الان مشغول پروژهای در اسپانیا هستیم. در این پروژه باید محلههای مختلف مادرید را به شکلی معرفی کنیم که هویت خود را حفظ کنند تا گردشگران فقط به محلهها و بخشهای معروف و موزهها نروند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.