|

معاون سازمان انرژی اتمی تفسیر کرد

پروتکل الحاقی؛ بازدید از سایت‌های هسته‌ای و سایت‌های غیرهسته‌ای

این‌روزها بحث پروتکل الحاقی، در اغلب محافل سیاسی داغ است. اگرچه در توافق موقت ژنو، ایران پذیرفته که این پروتکل را اجرا کند، اما برخی این‌روزها بحث را از ابتدا آغاز کرده‌اند و بحث پذیرش یا عدم پذیرش آن را مطرح می‌کنند. استارت این بحث از موضوع مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای و بازرسی از برخی سایت‌های هسته‌ای و نظامی زده شد که راه‌حل پیشنهادی 1+5 برای رفع پی‌ام‌دی (مطالعات ادعایی نظامی) است که از گذشته باقی‌‌ مانده و برخی ریشه در حال دارند. روز گذشته معاون سازمان انرژی اتمی در این مورد توضیحات مفصلی داده است. به گزارش ایرنا، بهروز کمالوندی در برنامه «من طهران» شبکه العالم با اشاره به برخی تفسیرهای مطرح‌شده از پروتکل الحاقی با هدف ایجاد اختلال در مذاکرات گفت: این‌طور نیست که پروتکل مجوز عام بدهد و آنها بتوانند در هر زمانی به هر جایی مراجعه کنند. به‌گفته او یک بحث چارچوب همکاری ما با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره موضوعات مربوط به گذشته است: «فکر می‌کنم حدود 11 یا 12 سال است که مطرح می‌شود یک مقداری غیر از آن چارچوب پادمانی بوده، توافق‌هایی که ایران و آژانس در گذشته داشتند و بر مبنای آن، موضوعات گذشته را در سنوات گذشته بررسی کردند... . ما در گذشته ‌اجازه دسترسی‌های زیادی دادیم، به سایت‌های نظامی هم دسترسی داشتند، نمونه‌گیری و نمونه‌برداری کردند و در حقیقت آژانس فرصت کافی داشته که بتواند جمع‌بندی کند». وی اضافه کرد: در پروتکل، علاوه‌ بر سایت‌های هسته‌ای که در آنها مواد هسته‌ای وجود دارد، می‌تواند در سایت‌های غیرهسته‌ای هم بعضی مراجعات باشد. بازرسی‌های روتین، دوره‌ای و حتی سرزده معاون سازمان انرژی اتمی تأکید کرد: در ارتباط با پروتکل، اگرچه در پادمان هم هست، به همین دلیل می‌آیند و اطلاعات را از نزدیک بررسی می‌کنند و این بازرسی‌ها تعریف می‌شود، به‌صورت بازرسی‌های روتین و بازرسی‌های دوره‌ای و حتی بازرسی‌های سرزده هم می‌تواند باشد، ولی خب این بازرسی‌ها هم تعریف‌شده است که با کشور عضو به یک توافق می‌رسد که این دوره‌های زمانی به چه نحوی باشد، ولی در پروتکل این مقداری بیشتر است. در پروتکل الحاقی دسترسی عام است وی افزود: در واقع سایت‌هایی که غیرهسته‌ای تلقی می‌شوند یا ممکن است چنین برداشت شود که در آنجا فعالیت‌های هسته‌ای صورت گیرد؛ البته ماده دو و پنج پروتکل الحاقی در ارتباط با اینها صحبت کرده، بعضی ابهامات ممکن است وجود داشته باشد که با مراجعه به بعضی از بخش‌ها می‌توان این ابهامات را رفع کرد، به ‌عنوان مثال، وقتی می‌گویند سایت‌های دیگر - به‌سایت‌های غیرهسته‌ای دسترسی داشته باشند، عام است -این‌طور نیست که به سایت‌های نظامی دسترسی داشته باشند، هیچ‌جا در خود پروتکل به‌عنوان یک سایت نظامی یا پادگان به آن اشاره نشده است. این عام است، اگر بخواهد برخورد سیاسی شود، می‌توانند به هرجایی گسترش دهند و هر مکانی را شامل شود، ولی اگر بخواهیم به نص خود پروتکل مراجعه کنیم، پروتکل اشاره می‌کند که برای مراجعه، دسترسی وجود دارد نه بازرسی. عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای گفت: اگرچه غیر از آن هم می‌تواند مشاهدات عینی هم باشد، ولی این نمونه‌گیری می‌تواند به‌صورت مدیریت‌شده از آن سایت انجام شود. کمالوندی افزود: آنها در سایت پارچین یک ‌بار چهار مورد و بار دیگر هفت یا هشت مورد نمونه‌برداری کردند و آنها در این 12 سال همکاری ایران با آژانس، با این همه دسترسی‌ها و اطلاعات خودشان، بالاخره باید به یک جمع‌بندی برسند. موضوع مصاحبه با دانشمندان در پروتکل الحاقی نیامده است سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره موضوع مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای گفت: ما چیزی به نام بازجویی و مصاحبه با دانشمندان و چیزهایی از این قبیل نَه در پادمان و نَه در پروتکل نداریم. کمالوندی تأکید کرد: به فرض؛ اگر اطلاعاتی درباره وجود فعالیت هسته‌ای اعلام‌نشده در منطقه‌ای به دست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برسد و آژانس بخواهد در خصوص صحت و سقم این اطلاعات بررسی کند، فقط می‌تواند دسترسی به آن منطقه داشته باشد و این تصور که آژانس یک‌یک دانشمندان را روی صندلی بنشاند و از آنها بازجویی و مصاحبه کند، تصور اشتباهی است. این اظهارات در حالی از سوی معاون سازمان انرژی اتمی مطرح می‌شود که پیش از این بارها اجازه مصاحبه بازرسان آژانس با دانشمندان و کارشناسان هسته‌ای ایران در دوران مدیریت علی لاریجانی و سعید جلیلی بر مذاکرات هسته‌ای داده شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.