ابوالقاسم سعیدی در دیدار با خبرنگاران
همیشه به سمت ایران خوابیدهام
سحر آزاد: ایران هنوز هم برای ابوالقاسم سعیدی، حکم خانه را دارد. با وجود 65 سال زندگی در کشوری دیگر، میگوید پاریس برایش نقش آتلیه را داشته است. او در نهمین دهه زندگیاش درحالیکه اولین نمایشگاه انفرادی خود را در ایران برگزار میکند، تأکید دارد این نمایشگاه یک نمونه است و نقاشیهایش ادامه دارد. ابوالقاسم سعیدی اینروزها در وطنش بهسر میبرد. او سالهاست ساکن شهر پاریس در فرانسه است. بهانه سفر او اینبار برپایی نمایشگاهی است که در نهمین دهه زندگیاش برای اولینبار در قالب نمایشگاه انفرادی در ایران برگزار میشود. این نمایشگاه البته یک مناسبت دیگر هم دارد؛ گالری شهریور، برگزارکننده نمایشگاه، همزمان با افتتاح این رویداد، افتتاح میشود و به همین مناسبت نشست خبری صبح دیروز، 18 خرداد در محل این گالری برگزار شد. سعیدی که متولد 1304 است، در ابتدای نشست با بیان اینکه در تمام عمر برای اولینبار نمایشگاهی قابل نمایش را برگزار میکند، گفت: «میخواستم از این شانسی که این گالری در اختیارم قرار داد، استفاده و یک نمایشگاه فرهنگی برپا کنم. عجیب است که یک گالری نوبنیاد رابطه عجیبی با یک نقاش برقرار کرد که تابهحال نمایشگاهی در ایران برگزار نکرده بود. من در هرجایی نمایشگاه برگزار نمیکنم و اگر روزی همت کنند و از همین نمونه بهره بگیرند، میتوان نمایشگاه بزرگی در سطح موزه هنرهای معاصر ترتیب داد». امیرحسین زندی، مدیر گالری شهریور، نیز در تکمیل این بخش از صحبتهای سعیدی گفت: «توافقی با آقای ملانوروزی، (مدیر مرکز هنرهای تجسمی) داشتهایم مبنیبر بزرگداشت ایشان، تا آثارشان در موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآید. قرار است کتابی نیز از آثار آقای سعیدی به همت موزه منتشر شود. البته برای این نمایشگاه هم کاتالوگی چاپ شده که نقدهایی از استادانی مانند داریوش شایگان و آیدین آغداشلو در آن گنجانده شده است. فیلمی هم در قالب گفتوگو با این هنرمند آماده شده که سعی میکنیم در دست علاقهمندان قرار بگیرد». پس از آن سعیدی در پاسخ به اینکه چه شرایطی ایجاد شده است تا او اقدام به برپایی نمایشگاه کند، گفت: «گاهگاهی آدم شانسهایی میآورد. من دو، سهبار از این شانسها داشتهام. سانس اولم وقتی بود که 33، 34ساله بودم و جایزه مهمی را در پاریس به من دادند و بهدنبال آن قرارداد چند سالهای با من بستند. اولین برخورد من با یک گالری، آن موقع بود که باید به مدت 10 سال با آنها کار میکردم، اما این موضوع با سیستم کاری و وجدان هنری من هماهنگ نبود. این جریان باعث شد دادوبیداد زشتی میان من و گالریدار ایجاد شود و من ضدگالری شدم». او ادامه داد: «یکبار دیگر هم جایزه مهمی را بردم و یکی از مفاد جایزه این بود که باید نمایشگاه برگزار کنم. این نمایشگاه بسیار خوب بود و فروش زیادی هم داشت و بعد از آن سومین اتفاقی که منجر به برگزاری نمایشگاه شد، آشنایی با آقای زندی در پاریس بود. من اسم آن را شانس میگذارم». او در بخش دیگری از این نشست در مورد دیدگاه خود نسبت به برگزاری نمایشگاه گفت: «من نمایشگاه را نمیفهمم. این نمایشگاه چنین امکانی را به من میدهد تا بگویم کارم تمام شده است، چون وقتی کار از من جدا میشود، آن را امضا میکنم. همیشه فکر کردهام نقاشی باید تطبیقی باشد و به همین دلیل در نمایشگاههای گروهی شرکت کردم. معتقدم زمانی باید نمایشگاه برگزار کرد که کار تمام شده است، اما من اینطور نبودهام و دوست داشتهام ببینم چه کسی هستم و این موضوع را در نمایشگاههای گروهی میفهمم. این نمایشگاه تنها یک نمونه است و کارم ادامه دارد. من ضد نمایشگاه هستم و یکی، دو نمایشگاه قبلی نیز که برپا کردهام، تحمیلی بوده است». این نقاش در ادامه نشست به موضوع غربت اشاره کرد: «از نظر اقلیمی 65 سال است که ساکن پاریس هستم، ولی آنجا برایم کارگاه است. خانهام اینجاست. به اصطلاح همیشه به سمت ایران خوابیدهام. روحی که من را به سمت کار سوق میدهد، ایرانی است. اتفاقا از دو مکانیبودن خیلی لذت میبرم. ایده من این است که هنر در غربت ساخته میشود یا غربت مکانی یا غربت هنرمند در خودش. من همیشه اینجا (ایران) بودهام». سعیدی در این نمایشگاه حدود 30 اثر را به نمایش میگذارد. غیراز چهار اثر که از مجموعهداران به امانت گرفته شدهاند، بقیه تابلوها فروشی و از دورههای مختلف هستند. هرچند خود او اعتقادی به زمان و سال و تاریخ برای یک اثر هنری ندارد. او گفت به زمان مقطعی روی خوش نشان نمیدهد و با یک مسئله همیشگی سروکار دارد. او همچنین در پاسخ به یکی از خبرنگاران درباره استفاده از درخت در آثارش گفت: «نوشتهای خواندم که در آن گفته شده بود همه درختان من یکی هستند در صورتی که هریک از درختانم هویت جدایی دارند». نمایشگاه سعیدی از 22 خرداد به مدت یک ماه در گالری شهریور به نشانی تهران، الهیه، خیابان خزرشمالی، بنبست هرمز پلاک 9 برگزار میشود. همچنین جدیدترین اثر او که یک ماه قبل خلق شده است، در این نمایشگاه روی دیوار میرود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.