یک روز خرید در هاوانا
نیک میروف . خبرنگار واشنگتنپست
سوپر «مرکادو» یکی از بزرگترین مراکز خردهفروشی دولتی در هاوانا، همان ورژن کمونیستی فروشگاه «تارگت» یا «وال مارت» در آمریکا، محسوب میشود که بهعنوان یکی از مراکز خرید تاسیس شده است. مشتریان با فهرست بلندبالای خرید دردست باید برای خرید از این فروشگاه در صفهای طولانی منتظر بمانند. یک صف برای خرید کره، یک صف برای خرید روغن و یک صف هم برای خرید خمیردندان؛ خرید هر کالایی صف مخصوص خود را میطلبد. مردی که تازه از راه رسیده است و قصد دارد پنیر بخرد، میپرسد: «شما آخرین نفر صف هستید؟» مردی که در صف ایستاده است با علامت سر میگوید، بله من آخرین نفر هستم. تشکیل صفهای طولانی در مقابل بانکها، ایستگاههای اتوبوس و مکانهایی که یارانه دولتی توزیع میشود، حقیقت زندگی روزانه شهروندان کوبایی است. آیا میخواهید سیبزمینی بخرید؟ پس باید صفی برای آن تشکیل دهید. آیا باید صورتحساب تلفن خود را پرداخت کنید؟ پس باید یک صف دیگر برای آن تشکیل دهید. در دیگر کشورهای جهان، انقلاب اینترنت سبب شده تا شهروندان بتوانند در خانه، کالاها و خدمات مورد نیاز خود را در کمترین زمان ممکن سفارش دهند. انقلاب سوسیالیستی کوبا با این پیشرفتها قرابتی ندارد. در عصر اینترنت، کوبا همچنان جامعهای سنتی محسوب میشود. براساس ارقام دولتی، با افزایش شمار گردشگران آمریکایی- که امسال با افزایش 36 درصدی همراه شد- کوبا با کمبود هتل، خودروهای اجارهای و کمبود صندلی در مراکز تفریحی روبهروست. این به آن معناست که اتباع آمریکایی نیز باید برای استفاده از این امکانات در صف بایستند. مردی به نام «ماریو» که در صف خرید پنیر ایستاده و لبخند بر لب دارد، میگوید: «کوباییها با مشکلات بسیاری دستوپنجه نرم میکنند». ماریو که مردی میانسال است و لباسی بر تن دارد که رویش عبارت نیروی دریایی آمریکا به چشم میخورد، ادامه میدهد: «این را برادرم برایم فرستاده است». به گفته ماریو، برادرش در ایالت فلوریدای آمریکا زندگی میکند. او میگوید: «من برای رفتن به آمریکا گذرنامه گرفتهام. چهارم ماه جولای میروم». ماریو با اطمینان تأکید میکند، برنامهای برای مهاجرت به آمریکا ندارد. او میگوید در کوبا یک ماشین دارد و با فروش مصالح ساختمانی در بازار سیاه توانسته است زندگی خوبی برای خود دستوپا کند. علاوهبرآن، مهاجرت را خلاف اصول مذهبیاش میداند. ماریو توضیح میدهد که یک کشیش است و براساس اصول مذهبیاش باید در کشور زادگاه خود بماند، اما سفر کوتاهمدت به خارج مانعی ندارد. او میافزاید: «یکی از دوستانم که به آمریکا رفته بود، میگفت دلش برای یک چیز در آمریکا تنگ شده است و آن آزادی است». در صفی که در آن ایستادهایم، یکی از مشتریان گوشت ورقهورقهشده سفارش میدهد، همین موضوع باعث میشود که فعالیت در دیگر بخشهای سوپرمارکت مختل شود؛ چراکه دو کارگر مأمور انجام سفارش میشوند. در کوبا قوانین نانوشتهای درباره صفها وجود دارد. زنان باردار و افراد سالخورده در جلو صف میایستند. در صفها همچنین میتوان شاهد شایعهپراکنیها، غرولندها و حتی ساخت جوک بود. همانند کاری که ماریو انجام داد. در همین حین مردی با یک پسربچه از راه میرسد و اینگونه به نظر میآید که عجله دارد. او میگوید: «ببخشید فقط میخواستم کمی پنیر بخرم». دیگرانی که در صف ایستادهاند و فوریت ماجرا را درک کردهاند، میگویند مشکلی نیست و میتوانی به جلو صف بروی. آن مرد برای یک تکه پنیر، سه دلار پرداخت میکند. ماریو میگوید: «پنیری که او خریده، پنیر خوبی نیست. پس از پنجروز، مزه پلاستیک میگیرد». همسر و دختر ماریو نیز از راه میرسند و در صف میایستند. بالاخره مردی که گوشت ورقهشده سفارش داده بود، پس از پرداخت پول، از صف خارج میشود؛ ما 15 دقیقه بعد نیز برای خرید منتظر ماندیم. این طولانیترین صفی است که اینروزها در هاوانا شاهد آن هستیم. فروش کالاهای یارانهای همانند سیبزمینی، بلیت هواپیما و کاهو ارگانیک سبب ایجاد صفهای طولانی در هاوانا شده است. در مقابل سفارتخانه اکوادور در هاوانا نیز صفهای طولانی مشاهده میشود. اکوادور کشوری است که کوباییها برای سفر به آنجا با محدودیتهای مسافرتی کمتری روبهرو هستند. شمار زیادی از اتباع کوبایی که آرزوی مهاجرت دارند یا قصد خرید دارند تا کالاهایشان را در بازار سیاه در کوبا بفروشند، به این کشور سفر میکنند. اما صف در مقابل کنسولگری آمریکا از طولانیترین صفها در هاواناست، زیرا روزانه صدها نفر به این کنسولگری مراجعه میکنند. شاید معروفترین صف در هاوانا برای بستنی تشکیل میشود. شهروندان کوبایی پس از یک ساعت ایستادن در صف، بستنی سفارش میدهند که پنج اسکوپ آن حدود پنج پزو- 20 سنت- قیمت دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.