سوچی چه تصمیمی میگیرد
حمیدرضا عریضی . استاد دانشگاه
در برمه مسلمانان را سلب تابعیت کردهاند و آنها روی قایقهای فرسوده و گرسنه، چشمهای ملتمس خود را به کمکها دوختهاند. از میان هزاران مسلمان اقلیت روهینجا در برمه، دو کشور مالزی و اندونزی فقط 700 نفر را میپذیرند و بقیه مسلمانان هم ساکت هستند. در این میان فقط دالاییلامای چهاردهم (نام اصلی تنزین جیاتسو) و از سیاستمداران با نفوذ برمه «آنسانگسوچی» میخواهد سکوت نکرده و از مسلمانان حمایت کنند. هر دو برنده جایزه صلح نوبل هستند، اولی در 1989 و دومی در 1991 این جایزه را بردهاند. هردو بودایی هستند و به نیکنامی مشهورند. دالاییلاما نگاه خوبی به حضور زنان دارد و حتی پیشبینی کرده دالاییلامای بعدی زن باشد. اما آنسانگ سوچی تصور میکند مسئله حمایت از مسلمانان پیچیدگی زیادی دارد؟ او دختر ارشد «آن سانگ»، معمار استقلال برمه در 1947، است که در آکسفورد دکترای فلسفه گرفت و همسر یک انگلیسی (مایکل آریس) شد. با ظهور حکومت نظامیها از 20 ژوئیه 1989 به دفعات حدود 15 سال در بازداشت خانگی بود. البته براساس قانون عمل حمایتی ملت (SPA) که در 1975 در برمه تصویب شده بود، میتوانستند افراد را بدون محاکمه برای پنج سال (و نه بیشتر) بازداشت خانگی نگه دارند. همسر سوچی که به خارج از کشور رفته بود اجازه نیافت حتی تا زمان مرگ (بهدلیل سرطان پروستات) به داخل برگردد؛ به این بهانه که نمیتوانند امنیت او را تضمین کنند، برعکس آنگسانگ سوچی میتوانست هر زمان که خواست از کشور خارج شود، به شرط آنکه بازنگردد. بااینحال سوچی، از ترس آنکه مبادا نتواند به کشور برگردد حتی برای دریافت جایزه نوبل به خارج سفر نکرد. احمد سوکارنو و بن بلا از چهرههای مشهوری هستند که در حکومتهای خودکامه در بازداشت خانگی بودند و دیگر امکان فعالیت سیاسی نیافتند. آیا آن سانگ سوچی نگران است که دفاع از مسلمانان سبب بازداشت خانگی مجدد او شود؟ اما آن سانگ سوچی اینک از بازداشت خانگی خارج و کاندیدای انتخابات 2015 ریاستجمهوری برمه شده و احتمال موفقیت او زیاد است و تابهحال 392 کرسی از 485 کرسی پارلمان را هم به دست آورده، بنابراین احتمال بازداشت خانگی مجدد او خیلیکم است. او از چیز دیگری میترسد؛ با توجه به اینکه در میان جامعه برمه گرایشی قوی علیه اقلیت مسلمان وجود دارد، در صورت دفاع از آنها ممکن است آرای خود را از دست بدهد و اگر سکوت کند، سکوت در برابر ظلمی است که بر هموطنان او میرود و مشروعیت جهانی خود را از دست خواهد داد. دالاییلاما او را بر سر دو راهی قرار داده که دیگر نمیتواند سکوت کند. سوچی چه تصمیمی خواهد گرفت؟ در برمه او را به گویش بومی Daw (عمه) یا Amay (مادر) سوچی میخوانند. این فرهمندی اوست که اخلاقیبودن را برایش ارمغان آورده است، اما سیاست همانطور که ماکیاول نشان داده است، نه از قواعد اخلاق که از قواعد خود تبعیت میکند. تحمل بازداشت خانگی برای سوچی، آسانتر از موفقیتی است که اینک در آن قرار دارد. اما از نظر دالاییلاما، پاسخ ساده است؛ او میتواند در زمان حال از فرصت استفاده کرده و از تغییر نگرش جامعه علیه اقلیت مسلمان کشورش بهرهبرداری کند. اکنون مرد کهنسال در آستانه 80 سالگی، از زنی که در 70 سال زندگی پرشور و حماسه خود با تصمیمهای درست پیروان خود را هدایت کرده، میخواهد در این بزنگاه تاریخی، تنها نقش خود را ایفا کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.