کامران شیردل: خودم را بازنده نمیدانم
کامران شیردل از عشق خود به سینمای مستند گفت؛ از اینکه آگاهانه پس از تحصیل، از ایتالیا به ایران بازگشته، اما گلهای از مصائب ندارد و خود را بازنده نمیداند. فیلمهای مستند «گاز، آتش، باد» و «طرح گناوه» به کارگردانی کامران شیردل، دوشنبه، 11 خرداد در خانه هنرمندان ایران به نمایش درآمدند و در ادامه با حضور کارگردان و امید روحانی، منتقد سینمایی، مورد نقد قرار گرفتند. در ابتدای نشست، کامران شیردل ضمن بیان خاطراتی از روند ساخت این دو فیلم گفت: «سال 1363 برای اهالی سینما سال خاطرهانگیزی است چون بعد از چندسال تعطیلی، سینمای ایران جان تازهای گرفت. در آن زمان از طرف وزارت نفت پیشنهاد ساخت این مستندها به دستم رسید و باوجود مشکلات دوران جنگ و اینکه سابقه چندانی در این حیطه نداشتم، تصمیم گرفتم که این مستندها را بسازم. پروژه تزریق گاز به چاههای نفتی، پروژهای مهم و سند خیانت شرکتهای نفتی بینالمللی در دوران پیش از انقلاب به ملت ایران و دیگر کشورهای عقبمانده صاحب منابع نفتی بود. این شرکتها امکان تزریق گاز و استحصال ثانویه نفت را پنهان میکردند تا اینکه در سالهای منتهی به انقلاب، تجهیزاتی برای تزریق گاز به کشور وارد شد. قصدم این بود که این انتقال را به مردم منتقل کنم تا بدانند چه بر این سرزمین میرود».او ادامه داد: «نمیدانم درحالحاضر وضعیت تزریق گاز و استحصال از چاههای نفت چگونه است. از روابطعمومی وزارت نفت خواستم که در برنامه امروز نمایندهای داشته باشد که متأسفانه کسی حضور پیدا نکرد. نمیدانم چرا این فیلمها لگدمال شده و نمایش داده نمیشوند. نگاتیو آنها نیز در اثر بیتوجهی، به مرور زمان از بین خواهد رفت. علاوه بر این دو فیلم، در همان زمان که در فاصله بین اهواز و گناوه در رفتوآمد بودم، فیلمهای دیگری از وضعیت جنگی و بمبارانها گرفتم. میخواستم نشان دهم که در آن وضعیت بسیار دشوار و زیر آتشباران نیروهای عراقی، کارگران و مهندسان ایرانی چگونه کار میکنند و کشته میشوند. متأسفانه تمام آن فیلمها را هم از من گرفتند و هیچوقت پس ندادند».شیردل در مورد امکان آرمانگرایی در شرایط فعلی گفت: «به شرایط و فرهنگ موجود آگاهم و آگاهانه پس از تحصیل در ایتالیا به ایران برگشتم، باید میآمدم و در ایران میماندم. با پول این سرزمین و زحمات پدرم در آنجا درس خوانده بودم و باید برمیگشتم و ادای دین میکردم. ما با آرمانهایمان زندگی میکنیم، فارغ از اینکه فیلم بسازیم یا نسازیم. واقعیتهای موجود و شرایط جامعه را نمیتوان ندید و کارگردان هم نمیتواند چشمانش را بر حقیقت ببندد. نفت نقش مهمی در تاریخ ایران بازی کرده و از گذشته تا حال مشکلاتی پدید آورده که اگر روزی نفتی در کار نباشد، این مشکلات هم وجود نخواهد داشت».او در مورد برنامههای آیندهاش اظهار کرد: «مستندسازی، عشق و زندگی من است، گلهای از مصائب ندارم و خودم را هم در زندگی بازنده نمیدانم. درحالحاضر چندان کار تصویری نمیکنم و قصد دارم حدود 11 کتاب منتشر کنم. این کتابها شامل خاطرات کاری، تاریخ سینمای نئورئالیستی، سخنرانیهای درسی، ادبیات ایتالیا و... میشود. کار روی کاوه گلستان را هم شروع کردهام و پشیمانم که هیچگاه او را رودررو نشناختم. اما حالا خودم را به او مدیون میدانم، متأسفم که خانه او در اختیار یک بسازبفروش قرار گرفته که امکان تصویربرداری و کار در مورد گلستان را از ما سلب کرده است».در ادامه، امید روحانی به روند فیلمسازی شیردل اشاره کرد: «کامران شیردل شوربختترین و کشفناشدهترین فیلمساز سینمای ایران است. زمانی که او از رم به ایران بازگشت، بنیانگذار سینمای مستند در ایران شد که تا پیش از آن سابقهای نداشت. دراینمیان جواهری به نام «اون شب که بارون اومد» میدرخشد که از مهمترین فیلمهای تاریخ سینما و کشفناشدهترین فیلم سینمای جهان است. به نظرم آغازگر سینمای مستند صنعتی نیز کامران شیردل است، نه ابراهیم گلستان. اگر لحن و نگاه انتقادی او را در نظر بگیریم، با انسان واحدی سروکار داریم، اما درعینحال گویی با سه فیلمساز طرف هستیم؛ کسی که «اون شب که بارون اومد» را ساخته، آغازگر سینمای مستند در ایران بوده و از سال 1349 مشغول به ساخت مستند صنعتی است». او در مورد نگاه شیردل در فیلمهایش گفت: «نگاه اجتماعی طناز و شیطنتها و گزندگی نگرش او در فیلمهای مستندش مشهود است و این ویژگی مشترک همه بچههای دهه 60 میلادی است که آرمانگرا هستند و با شور و شیدایی قصد تغییر جهان را دارند. این شور را در فیلمهای سفارشی او هم میبینیم؛ آنجا که خشمش نسبت به استعمار و استثمار کشورهای جهانخوار را با بهتصویرکشیدن فقر و فلاکت مردمی نشان میدهد که روی دریایی از نفت زندگی میکنند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.