|

«قصه»های غصه‌ها

عبدالرحمن نجل‌رحیم

بالاخره فیلم «قصه‌ها» به‌نمایش عمومی ‌درآمد. دیدن این فیلم برای من فرصتی پیش آورد که سینمای مورد علاقه خود را یک بار دیگر از زاویه نگاه روان‌شناسی مغزمحور دنبال کنم. با این نگاه، سینما ابزاری اجتماعی است که می‌تواند احساس همدلانه و حتی همدردانه ما را نسبت به شرایط زیست دشوار و شوربختانه افراد دیگر برانگیزاند و نیاز به کمک، فداکاری و گذشت را در مغز ما تقویت کند. سخت نیست بفهمیم که پشت دوربین کارگردانی فیلم قصه‌ها، زنی نشسته است که غصه‌های پر از نگرانی مادرانه‌ای نسبت به تداوم سرنوشت شوربختانه شخصیت‌های زن فیلم‌های قبلی خود دارد؛ شخصیت‌هایی مانند «طوبا» در فیلم زیر پوست شهر، «نرگس» در نرگس، «نوبر» در روسری آبی، «سارا» در خون‌بازی. با تقدیر از تلاش صادقانه خانم بنی‌اعتماد در ترسیم شرایط سخت زندگی اقشار بی‌پناه و شوربخت جامعه، به‌نظر می‌رسد کارگردان مؤلف فیلم، نتوانسته است در اپیزودهای کوتاه خود نقبی به درون شخصیت‌های چهارگانه اصلی زن فیلم بزند و تماشاچی را به سفری پر از احساس همدلانه به عمق دغدغه‌های آنها ببرد. فیلم موفق می‌شود بیشتر احساساتی دلسوزانه را برانگیزاند که حاصل تأثر از واقعه‌ای بیرونی است. طوبا، مادری زحمتکش که غصه همه ناکامی‌ها و سرخوردگی‌های افراد دردمند و محروم پیرامونش را می‌خورد، با تعطیلی کارخانه‌ای که در آن کار می‌کند، در تلاش برای گرفتن حق و حقوق خود و رفقایش است. نرگس هنوز گرفتار شوهری معتاد است که با ریختن آب جوش، صورتش را سوزانده است؛ ولی دست از سرش برنمی‌دارد. نوبر که با کارگر بی‌سواد کارخانه‌ای ازدواج کرده است و دو فرزند دارد، هنوز سایه گذشته‌ای با اوست که حسادت و کینه طبقاتی شوهر را علیه او برمی‌انگیزاند. به‌نظر من اپیزود آخری فیلم، بهترین بخش فیلم است. دیالوگ بین سارا و حامد در ردیف عقب و جلو ماشین در تاریکی تلخ و گزنده شب در شهر و برجستگی تناقض بین گفتار و احساسات درونی بین آن دو (بیرون و درون) با بازی بسیار خوب باران کوثری و پیمان معادی، تماشاچی را به عمق احساسی همدلانه و دلپذیر با دو شخصیت فیلم نزدیک می‌کند، ولی وقتی از علاقه‌مندی عاشقانه حامد، با وجود آگاهی به ابتلای سارا به ایدز، پی می‌بریم، سوسوی امید در دل تاریکی پرغصه شبی دیگر پرپر می‌زند و دور می‌شود؛ زیرا باز با عشق دلسوزانه از جنس مادرانه‌ای، این‌بار از سوی شخصیت مرد فیلم، حامد، روبه‌رو هستیم که ادامه راه احساس همدلانه را با مشکل روبه‌رو می‌کند. به‌این‌ترتیب در تمامی ‌طول فیلم، عشقی نیست که از غصه‌های دلسوزانه مادرانه خالی بماند و فیلم در کلیت خود بیشتر تأثر و تأسف از وقایع تلخ مستندگونه را به تماشاگر به‌عنوان شاهد و ناظر منتقل می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.