|

عضو ارشد تیم هسته‌ای:

«پروتکل» بازرسی نیست، دسترسی مدیریت‌شده است

حمیدرضا بعیدی‌نژاد، عضو تیم مذاکره‌کننده ایران، که اخیرا با استفاده از شبکه مجازی «اینستاگرام»، برخی موضوعات مرتبط با مذاکره هسته‌ای را تشریح می‌کند، روز گذشته در متنی، به مباحثی در مورد پروتکل الحاقی و مطالعات ادعایی پرداخته است. او در مورد بازرسی از تأسیسات نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای نوشته: «مهم‌ترین خلط‌مبحثی که در بحث بازرسی‌ها از تأسیسات نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای صورت می‌گیرد، خلط بحث پی‌ام‌دی با محتوای مذاکرات هسته‌ای است. آقای دکتر ظریف در همان ابتدای طرح موضوع بازرسی‌ها و مصاحبه‌ها، به جدایی این مباحث از محتوای مذاکرات هسته‌ای اشاره فرمودند، اما متأسفانه چندان توجهی به آن نشد. آقای دکتر عراقچی نیز در ذیل توضیحات مبسوطی که در چند نوبت پیرامون موضوع ارائه کردند، به این خلط‌مبحث اشاره کردند. ولی ادامه نوع طرح موضوع در مقالات و سخنرانی‌ها و موضع‌گیری‌ها نشان می‌دهند که هنوز این خلط‌مبحث وجود دارد. یکی از مهم‌ترین آثار این خلط‌مبحث، ارتباط‌دادن مستقیم بحث پروتکل الحاقی به موضوع بازرسی‌ها و مصاحبه‌ها و شمولیت این پروتکل نسبت به امکان بازرسی از تأسیسات نظامی و مصاحبه با دانشمندان است. درحالی‌که بحث بازرسی از تأسیسات نظامی و انجام مصاحبه‌ها در چارچوب یک ابتکارعمل ویژه برای حل موضوع پی‌ام‌دی مطرح شد، نه به‌عنوان یک چارچوب ثابت و پایدار در قالب محتوای تفاهم هسته‌ای که بعد بخواهد در قالب پروتکل الحاقی تعریف شود».او در مورد پذیرفتن پروتکل الحاقی نیز گفته: «یکی از اولین اصولی که ایران و کشورهای ١+٥ از همان ابتدای مذاکرات با آن توافق داشتند، این بود که در تفاهم آینده هسته‌ای، ایران پروتکل الحاقی را به‌طور داوطلبانه و موقت اجرا خواهد کرد تا مجلس شورای اسلامی در زمان مناسب خود و البته با درنظرگرفتن اجرای تعهدات طرف مقابل، نسبت به تصویب پروتکل الحاقی تصمیم لازم را اتخاذ کند. این توافق ناظر بر تصمیم کشورمان برای به‌تعلیق‌درآوردن اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی است که به‌دنبال ارجاع موضوع برنامه هسته‌ای کشورمان به شورای امنیت صورت گرفت. طبیعی است با انعقاد یک تفاهم جامع درخصوص موضوع هسته‌ای کشورمان، این انتظار وجود داشته باشد که ایران نیز به تصمیم قبلی خود یعنی اجرای داوطلبانه و موقت پروتکل الحاقی برگردد. با توجه به توافق کشورمان نسبت به این موضوع که در صورت حصول یک توافق جامع هسته‌ای، ایران با برگشتن به تصمیم قبلی خود اجرای پروتکل الحاقی را از سر خواهد گرفت، این به یکی از توافقات اصولی کشورمان با کشورهای مقابل تبدیل شده است. اهمیت این توافق آن است که بدون اجرائی‌شدن پروتکل الحاقی هرچند به صورت موقت، آژانس قادر به تأیید صلح‌آمیزبودن برنامه هسته‌ای ایران نخواهد بود و این به‌معنای شکست کل فرایند حل‌وفصل موضوع هسته‌ای ایران خواهد بود».«هیچ تردیدی در اینکه حل‌وفصل اتهامات ساختگی علیه ایران فقط در یک تفاهم سیاسی ممکن است وجود ندارد، وگرنه بحث و بررسی این موضوع هرچقدر هم که طول بکشد، نمی‌تواند به رفع این اتهامات کمکی کند. طرف‌های مذاکرات هسته‌ای ایران نیز با درک همین اصل، در جریان مذاکرات پیشنهاد کردند که ایران و ١+٥ راه‌حلی برای این موضوع بیابند، چون آنها هم انگیزه داشتند که هم‌زمان با حصول تفاهم جامع هسته‌ای با ایران، موضوع اتهام تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را نیز حل‌وفصل کنند. ربط‌دادن موضوع بازرسی‌ها و مصاحبه‌ها به مفاد پروتکل الحاقی به این موضوع ختم نشد، بلکه به طرح مباحث مختلفی نسبت به ارائه تفسیرهای مختلف از پروتکل الحاقی پیرامون شمولیت بازرسی از تأسیسات نظامی و مصاحبه با دانشمندان هسته‌ای در پروتکل الحاقی انجامید، که اساسا نادرست بود. بگذارید یک‌بار دیگر یادآوری کنیم که پروتکل الحاقی به‌هیچ‌وجه شامل مفادی درخصوص تعهد کشورها نسبت به پذیرش بازرسی از تأسیسات نظامی خود یا ضرورت بازجویی از دانشمندان هسته‌ای نمی‌شود». «نهایت چیزی که در پروتکل الحاقی آمده است، دسترسی مدیریت‌شده به سایت‌های غیرهسته‌ای با هدف انجام نمونه‌گیری‌های محیطی برای اثبات عدم فعالیت هسته‌ای در سایت‌های اعلام‌نشده است... اگر شواهدی نسبت به وجود مواد هسته‌ای در تأسیسات اعلام‌نشده اعم از نظامی و غیرنظامی وجود داشته باشد، آژانس فقط از طریق رویه‌های خاصی که وجود دارند، می‌تواند درخواست دسترسی هدایت‌شده به آن تأسیسات کند که کشور عضو نیز برای اثبات پایبندی خود به فقدان هرگونه برنامه هسته‌ای در تأسیسات اعلام‌نشده با انجام نمونه‌برداری محیطی موافقت می‌کند. خوشبختانه ایران هیچ‌گاه با چنین روش‌هایی مشکل نداشته است، چراکه اصولا در ایران هرگونه برنامه هسته‌ای در تأسیسات اعلام‌شده هسته‌ای انجام می‌گیرد و کشورمان هیچ‌گاه قصدی برای انجام برنامه هسته‌ای در تأسیسات اعلام‌نشده ندارد که بخواهد با رویه‌های تثبیت‌شده دسترسی مدیریت‌شده آژانس مشکلی داشته باشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.