دیروز مباح، امروز مکروه!
جاوید قرباناوغلی-دیپلمات بازنشسته
ما عضو کنوانسیون سلاحهای شیمیایی هستیم و مذاکره هستهای ما حدود 12 سال است که انجام میشود. در طول این سالهای مذاکره نیز سه بار بازدید از مراکز نظامی ما انجام گرفته که جزء تعهدات پذیرفتهشده ما بوده است. قبلا دوبار از پارچین بازدید شده با اینحال در شرایطی که بحث بازرسیها مطرح است، بهتر است به چند نکته توجه کنیم.
هر آنچه در جریان مذاکرات هستهای در حال انجام است، منبعث از شورایی است که تشکیل شده و چارچوبهای مذاکراتیای که به تیم مذاکرهکننده ابلاغ میشود. تیم مذاکره هم میتوانند دستورات ابلاغی را به هنرمندانهترین شکل به مذاکره بگذارد. همانگونه که جان کری، وزیر خارجه آمریکا، گفته ایرانیها سخت مذاکره میکنند. باید بپذیریم اگر تیم مذاکرهکننده در مورد موضوعی اظهار نظر میکند، اجازه دارد روی سازوکارهای قانونی خاصی که دارد، کار کند. همچنین قولهایی که مطرحشده نشان میدهد چراغ سبز اولیه گرفته شده است. باید بپذیریم دیپلماسی، صحنه بدهبستان است و در مقابل آنچه میخواهیم، باید چیزی هم بدهیم. اگر در توافق جامع پروتکل الحاقی را بپذیریم، ناگزیر باید تبعات آنهم پذیرفته شود، اما هنر ما این است که فواید مثبت آن را بیشتر کنیم. اساسا کارکرد دیپلماسی همین است و میتوان بیشترین امتیاز را در قالب مصالحه گرفت و کمترین امتیاز را داد. در پروتکل الحاقی بحث بازرسی مطرح نیست، بلکه موضوع دسترسی مطرح است؛ نه آنکه فکر کنیم آنها با آزادی عمل میتوانند بروند و از هر محیطی که خواستند بازدید کنند. برای دسترسی به هر مکان نیز باید دلایل و مستندات اعلام شود. مستندات آنها باید از جانب طرف ایرانی تأیید شود و در این صورت امکان دسترسی آنها به صورت مدیریتشده انجام میگیرد. اعتراض به بحث دسترسیها که اکنون در داخل خیلی باب شده، مثل این است که بحثی را که قبلا مباح بوده، اکنون مکروه اعلام کنیم. به نظر میرسد نگرانی آنها با توجه به دستیابی به توافق زیاد شده است. بهتر است از یاد نبریم جواد ظریف 200 رأی در روز رأی اعتماد داشته، مورد تأیید رهبری است و گزینه اول دولت یازدهم برای مسند وزارت خارجه بود. او در مذاکرات قطعنامه 598 هم حضور داشته و نقش مثبتی ایفا کرده است. تعهد جواد ظریف نسبت به کشور و منافع آن کمتر از آقایان دیگر که نسبت به روند مذاکرات معترض هستند، بیشتر نباشد، کمتر نیست. تنها تفاوتشان اینجاست که ظریف در صحنه در حال چرخاندن شمشیر است و منتقدان بیرون نشسته و در مورد نحوه چرخاندن شمشیر توصیه میکنند. منطق و روش مذاکرهکننده مورد علاقه کسانی که امروز منتقد و مخالف هستند، منجر به شش قطعنامه و تحریم و بنبست سیاسی و اقتصادی کشور شد. آزموده را آزمودن خطاست. هشت سال کشور دست شما بوده و وضعیت را به این قطعنامهها رساندید. اجازه دهید تیم مذاکرهکننده فعلی کار خود را بکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.