بررسی تحولات جراحی پلاستیک صورت در ۲ دهه اخیر در گفتوگو با «پیترو پالما»
رسانههای ارتباطی جدید، مفهوم زیبایی را عوض کردهاند
زینب همتی
وقتی به چهره فردی نگاه میکنید، در نظر اول حرکات چشمها، پس از آن لبها و بعد از آن بینی، نظر مخاطب را جلب میکند. یک جراحی موفق راینوپلاستی یا همان جراحی زیبایی بینی باید بهگونهای باشد که ترتیب جلب نظرکردن اعضای صورت حفظ شود. به عبارت دیگر، جراحی بینی نباید بهگونهای انجام شود که در نگاه اول، بینی در صورت جلبتوجه کند. امروزه به مدد رسانههای گروهی جدید (از قبیل اینترنت، ماهواره و نیز تبلیغات تجاری، مد و...)، مفهوم زیبایی در دنیا تغییر یافته و به تبع آن، خواست مراجعان به کلینیکهای جراحی زیبایی نیز تغییر کرده است. امروزه داوطلبان جراحی پلاستیک، خواستار بینی طبیعی هستند. به بهانه برپایی «پنجمین کنگره خاورمیانهای راینولوژی و جراحی پلاستیک صورت» با پروفسور «پیترو پالما»، جراح پلاستیک صورت و رئیس انجمن جراحی پلاستیک اروپا که همزمان با برپایی این کنگره موفق به دریافت «جایزه پروفسور رضا» نیز شد، گفتوگویی کردهایم.
در سخنرانی افتتاحیه پنجمین کنگره خاورمیانهای راینولوژی و جراحی پلاستیک صورت، جراحی پلاستیک صورت را به بازی شطرنج تشبیه کردید. بفرمایید شباهت جراحی پلاستیک با این بازی چیست؟ در راینوپلاستی (جراحی پلاستیک بینی) وضعیت هر بیمار متفاوت از بیمار دیگر است. در واقع راینوپلاستی یک موضوع فنی است و مهمترین مسئله در این میان، فهم متقابل بین جراح و بیمار است، چنین وضعیتی در هیچ جراحی پلاستیک دیگری وجود ندارد و همین موضوع، سبب خاصشدن این روش جراحی شده است. ازآنجاکه هر عمل بینی با عمل بینی فرد دیگری متفاوت است، هر عمل راینوپلاستی یک عمل جراحی منحصربهفرد بهشمار میرود. البته انتظارات و خواستههای بیماران هم با یکدیگر تفاوت دارد. نکته مهم نیز در همین جاست. در واقع وقتی دو طرف شطرنج مینشینیم، باید درک مشترکی از یکدیگر داشته باشیم. جراح باید وضعیت و خواستههای بیمار را بفهمد. البته بیمار هم باید به این نکته واقف باشد که جراح پلاستیک نمیتواند جادو کند. زیرا جراحی بهخصوص جراحی پلاستیک به لحاظ فنی محدودیت دارد. در مواردی جراح ناچار میشود برای دستیابی به نتیجه بهتر، بعد از چند ماه جراحی دیگری انجام دهد. ضروری است پیش از انجام عمل اول، پزشک این موارد را با بیمار مطرح کند و درصورتیکه بیمار حاضر نباشد در صورت نیاز، به اعمال جراحی بعدی تن دهد، بهتر است جراح از ابتدا از عمل جراحی صرفنظر کند. به نظر شما اعمال جراحی پلاستیک صورت در سالهای اخیر چه تغییراتی را تجربه کرده است؟ 20 سال پیش که من این رشته را شروع کردم، از هر لحاظ با امروز متفاوت بود. ایدهآلهای زیبایی آن زمان متفاوت از امروز بود. امروزه رسانههای گروهی بهویژه اینترنت، تبلیغات و مد، استانداردهای زیبایی را عوض کرده است. من در میلان ایتالیا زندگی میکنم. این شهر پایتخت مد در جهان است. به همین دلیل کوچکترین تأثیرات مد را روی استانداردهای زیبایی بهسرعت متوجه میشوم. بیشترین خواسته مراجعان به شما برای اعمال جراحی زیبایی بینی چیست؟ امروز بیشترین کلمهای را که از بیماران میشنوم، کلمه «طبیعیبودن» است. اما مشکل اینجاست که کلمه طبیعی برای هر بیمار معنی متفاوتی دارد. به همین منظور انجام تستهایی برای درک دقیق خواست بیماران، پیش از عمل جراحی بسیار حائز اهمیت است. به انجام تستهای خاص اشاره کردید، لطفا در این مورد بیشتر توضیح دهید. به قضاوت خود اعتقاد دارم و فکر میکنم بعد از 20 سال کار تخصصی و به کمک حس ششم (درک متقابل میان افراد) و حتی هفتم (من ارتباط چشمی با افراد را در مقوله حس هفتم میدانم)، میتوان تا حد زیادی به خواست واقعی بیمار پی برد. به همین دلیل هم هست که بلافاصله پس از ملاقات اول، بیمار را جراحی نمیکنم. در جلسه اول فقط از بیمار عکس گرفته و آن را تحلیل میکنم. بعد حداقل یک جلسه با بیمار میگذارم تا بتوانم با او ارتباط شخصی برقرار کنم. پس از آن جراحی را به عنوان یک گزینه درنظر میگیرم. من بیمارانم را به عنوان بخشی از خانوادهام درنظر میگیرم و با آنان ارتباط برقرار میکنم. بهطور کلی آنان را بعد از عمل رها نمیکنم، بهخصوص آنکه اگر نتیجه عمل مطابق با انتظارات آنان نباشد. البته نباید فراموش کرد همه بیمارانی که برای انجام اعمال جراحی پلاستیک مراجعه میکنند، کمی دچار «اختلال بدریختانگاری» هستند که به بیشتر این افراد میتوان در اصلاح تصویر ذهنیشان کمک کرد. در مورد زمان عمل جراحی نیز میتوان با آنان به توافق رسید تا بتوانند آمادگی لازم را برای انجام عمل جراحی پیدا کنند. در سخنرانیتان اشاره کردید اغلب بیماران شما از مناطق مختلف دنیا و بهویژه خاورمیانه از طریق اینترنت شامل اسکایپ و... با شما آشنا شده و سپس مراجعه میکنند. لطفا در این مورد بیشتر توضیح دهید. مسلما امروزه بیماران به دنبال جراحانی هستند که مناسب با خواسته آنان باشد. اکثر این افراد داوطلب جراحی بینی و در بسیاری از موارد هم این افراد کسانی هستند که تجربه یک عمل جراحی بینی را داشتهاند که رضایتشان با آن عمل جلب نشده است و این بار به فکر تغییر جراح خود افتادهاند. به نظر میرسد، اغلب این افراد همانطور که قبلا هم گفتم از «اختلال بدریختانگاری» رنج میبرند. من هیچگاه بیماران پروازی را (بیمارانی که فقط به قصد عمل جراحی از کشور دیگری نزد من میآیند و روز بعد از عمل میخواهند به کشورشان بازگردند) قبول نمیکنم، چون من تاجر نیستم. رمز موفقیت خود را در زمینه جراحی بینی در چه میدانید؟ در اعمال جراحی از روشهای محافظهکارانه استفاده میکنم. اعتقادی ندارم که اگر یک عمل را دفعات زیادی انجام دهی، به معنای آن نیست که لزوما آن را خوب انجام میدهی. من از بیمارانم متشکرم؛ چون بعد از هر عمل نکته جدیدی یاد میگیرم. شما از اصطلاح بیمار برای متقاضیان جراحی پلاستیک استفاده میکنید و در سخنرانیتان هم اشاره کردید که لغت بیمار را به جای مشتری یا مراجعهکننده (client) ترجیح میدهید. بفرمایید، دلیل آن چیست؟ من فرد محافظهکاری هستم و همانطور که اشاره کردید، لغت بیمار را به مشتری یا مراجعهکننده ترجیح میدهم. به نظر من این افراد برای خرید کالا به فروشگاه مراجعه نکردهاند، بلکه دارند چیز ارزشمندی را بهدست میآورند. به غیراز توجه به خواست مراجعهکننده، برای جراحی پلاستیک و رسیدن به درک مشترک با او، آیا شیوه خاصی را برای آنکه ظاهر طبیعی بینی حفظ شود بهکار میبرید؟ بله. من روش خاصی را در این مورد به کار میبرم تا بینی هرچه بیشتر طبیعی جلوه کند و آن هم استفاده حداقلی از «گرفتها» (پیوندها) ست. زیرا این پیوندها علاوه بر آنکه چهره بینی را عوض میکند، موجب مشکلاتی در بوسیدن به دلیل سفتی بینی میشود. باید به خاطر داشته باشیم، بینی ویترین صورت نیست، بلکه عضوی است که باید با آن زندگی کرد. چند درصد اعمال جراحی نیازمند انجام اعمال جراحی اصلاحی بعدی است؟ بین هشت تا 10درصد اعمال جراحی بینی منجر به انجام عمل دوم میشود. در سفر به ایران چه شباهتها و تفاوتهایی میان بینی ایرانیان و ایتالیاییها مشاهده کردید؟ من پنج سال پیش هم به ایران سفر کرده بودم. اتفاقا به دلیل شباهت چهره ایرانیان به ایتالیاییها، بسیاری از مردم در مواجهشدن با من با تصور اینکه ایرانی هستم، فارسی صحبت میکنند. اما مسلما میان این دو نژاد تفاوتهای اصلی آناتومیک وجود دارد که به قطر پوست، اندازه سوراخ بینی، عرض و قسمت بالایی بینی بستگی دارد. ولی در مجموع شباهتهای چهره ایرانیان و ایتالیاییها بیش از تفاوتهایشان است. بینیهای بزرگ با نوکهای افتاده و وجود قوز روی بینی از بارزترین این شباهتهاست. در جنوب ایتالیا مردم بینیهای بزرگ و قوزدار دارند. به همین دلیل بیشتر مراجعان من خواستار عمل جراحی راینوپلاستی همراه با کوچککردن بینی هستند. امروزه از روشهای غیرجراحی جوانسازی به عنوان انقلابی در رشته جراحی پلاستیک یاد میشود. لطفا در این مورد توضیح دهید. میتوان در نواحی پیشانی، دور چشم، بینی و لبها اقدامات مناسبی انجام داد. برای مثال لیزر، فیلرها (پرکنندهها) و بوتاکس ازجمله روشهای جوانسازی بدون نیاز به جراحی است. بهترین کار در این زمینه ترکیب روشهای جوانسازی بدون جراحی با روشهای جراحی است. در این روش میتوان بینی را کوچکتر و جمعتر و صورت را با اقدامات جوانسازی، زیباتر کرد. مثلا میشود با تزریق و جوانسازی دور چشم و لبها، بینی را با دیگر اعضای صورت هماهنگ کرد. در ایران متقاضیان اعمال جراحی زیبایی بینی، بسیار زیادتر از سایر نقاط دنیاست. بفرمایید آیا داوطلبان جراحی راینوپلاستی در اروپا نیز زیاد هستند؟ در دیگر مناطق دنیا چطور؟ بالاترین میزان متقاضیان عمل راینوپلاستی مربوط به منطقه مدیترانه و برعکس کمترین میزان متعلق به شمال اروپاست. فقط سال گذشته 80 هزار عمل جراحی بینی در ایتالیا انجام شده است. در منطقه خاور دور بهویژه کره نیز تقاضای اعمال جراحی بینی زیاد است. هرچند نوع تقاضا با دیگر مناطق دنیا که خواهان کوچککردن بینی هستند، متفاوت بوده و در واقع برای این افراد میبایست، اقدام به بزرگکردن بینی کرد. در برخی مناطق مانند روسیه که دارای نژاد مخلوط هستند، برای ایجاد هارمونی در صورت میبایست برخی نواحی بینی را کوچک و برخی دیگر را بزرگ کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.