سفر مولاوردی به خرمشهر
جلوهنمایی چهره جنگ بر خرمشهر بیش از هرچیز دیگر
شرق: راست میگویند؛ روی هر وجب از خاک اینجا که ایستاده باشی، به یادت میآورد پیکری بهخونغلتیده، درست همانجا روی زمین افتاده بوده است. به هر گوشه شهر که نگاه کنی، ردی روشن از خاطرات آن روزها را میبینی؛ در نخلهای سوختهای که هنوز استوار ماندهاند، در دیوارهای خاکگرفتهای که یادگارها از نبردهای آن دوران در سینه دارند؛ در سهم سرشار ترکشها و خمپارههایی که جایجای کوچهها و خیابانها را سوراخ کردهاند. انگار تازه چند سالی است جنگ تمام شده؛ انگار نه انگار نزدیک به سه دهه است آتش جنگ، کابوسش را از سر مردم این دیار برداشته است. خرمشهر که روزی عروس خاورمیانه تلقی میشد، گویی هنوز رخت عزا از تن درنیاورده است. این تازه وضع خود شهر است؛ کافی است پایت را از شهر بیرون بگذاری و راهی اطراف شوی تا به چشم خود ببینی که وعدههای بازسازی و آبادانی برای عملیشدن، راهی طولانی پیشِرو دارند. میگویند درخواستها برای دریافت کمکهای خیریهای و عضویت در نهادهای کمکرسانی چون کمیته امداد، افزایش داشته است. در جوار تنها رودخانه قابلِ کشتیرانی در خاورمیانه، دسترسیهای محدود مردم محلی به آب شرب شیرین، تأملبرانگیز است. خطه خوزستان که به ایثار و استقامت، به شهادت و شهامتش شهره است، سهم شایسته خود از مواهب ملی را نمیگیرد و کیست که نداند در دایره قسمت، سهم زنان تاریخساز این خطه کمتر از مردان دیده و برآورده شده است... . از غیرت و قدرت دلاوران دفاع مقدس که سخن گفته میشود، از حماسه آزادسازی خرمشهر و مقاومت ٤٥روزه شهر در برابر نیروهای بعث عراق که سخن گفته میشود، تصاویر مردانهای چون محمد جهانآرا، احمد متوسلیان، سیدرضا موسوی و...، به ذهن میآیند، اما کمتر کسانی میدانند برای سقوطنکردن این شهر، برای بازپسگیریاش و برای دفاع همیشگی از حریمش، زنان بسیاری دوشادوش مردان جنگیدهاند؛ زنانی که نه در پشتِ سر مردان که در کنار آنها و گاه پیش از آنها، سلاح به دست گرفتند و جانانه جنگیدند و جان دادند. زنانی که وقتی کلامشان آغاز میشود، نفس در سینه حبس میشود. زنی که به دست خود، پیکر دختر و همسر شهیدش را غسل میدهد و کفن میپوشاند و دفن میکند. زنی که باردار است، اما پشت خاکریز، حین امدادرسانی، ترکش خمپاره به بدنش میخورد، زنی که... . حالا و به مناسبت حضور معاون رئیسجمهوری در امور زنان و خانواده در خوزستان، همایش بانوان حماسهساز خرمشهر، با نام نمادین پرواز پرستوها برگزار شده است؛ همایشی با همکاری معاونت زنان و خانواده نهاد ریاستجمهوری، وزارت آموزشوپرورش و منطقه آزاد اروند، برای بزرگداشت زنانی که در دوران ٤٥ روزه مقاومت برای دفاع از حریم و حیثیتشان، در شهر ماندند و جنگیدند. زنانی که به تعبیر شهیندخت مولاوردی، معاون رئیسجمهور، میتوانند با ظرفیتها و پتانسیلهایشان، خرمشهر را نه فقط نماد ایثار و مقاومت که نمادی برای توسعه و آبادی کنند؛ همان وعدهای که رئیسجمهور، حسن روحانی، در اولین سفر خود به خوزستان بر آن تأکید داشت و از برنامهریزیهایی برای تبدیل خوزستان به یکی از قطبهای گردشگری، صنعت و تجارت ایران خبر داد. اما معاون رئیسجمهوری نیز در این همایش تصریح کرد «آنچه بیش از همه در مقابل دیدگانمان جلوهنمایی کرد، چهره جنگ بر خرمشهر آزاد بود» او هم ابراز امیدواری کرد این شهر همیشه پیروز در آیندهای نزدیک به نمادی برای توانمندسازی زنان در کشور تبدیل شود. معاون رئیسجمهور در سخنرانی خود به تجلیل از زنانی پرداخت که بهگفته او «بیشک مقاومت و حضور آنها دوشادوش مردان، حماسه آزادی را برای خرمشهر به ارمغان آورد» و ادامه داد: «امروز فرصتی فراهم شده است از زنان بیادعایی یاد کنیم که هرچند در صف اول مبارزه و جهاد بودند، ولی در سالیان جنگ گمنام ماندند و همه ما در این غفلت شریک هستیم». مولاوردی با اشاره به بزرگداشت دو نفر از زنان شهید در جریان مقاومت ٤٥روزه، تأکید کرد: نقشآفرینی زنانی چون شهدای گرانقدر خانمها محمدیزاده و حاجیشاه در برهههای مختلف دفاع مقدس بیبدیل بود و ما باید این ارزشها را به جامعه خودمان منتقل کنیم و نسل جوان را با این حماسهها آشنا کنیم. وی تأکید کرد: با توجه به نقشی که این استان در توسعه کشور دارد و با توجه به قابلیتها، امکانات و ظرفیتهای مطلوبی که برای سرمایهگذاری وجود دارد، قرار است در آیندهای نزدیک به بزرگترین منطقه تجاری، صنعتی و گردشگری خاورمیانه تبدیل شود. وی با تأکیدبر استفاده از توانمندیهای زنان در مسیر توسعه استان، گفت: در این مسیر امیدواریم بتوانیم با استعانت از توان و ظرفیت زنان این خطه به هدفهایی که ترسیم شده است با سرعت بیشتری دسترسی پیدا کنیم. با توجه به آسیبها و آثار و تبعات جنگ تحمیلی که همچنان مردم خرمشهر از آن رنج میبرند، باید توجه مضاعفی به این منطقه داشته باشیم و انشاءالله با برنامهریزیهای درست و مدیریت درستی که شاهد هستیم، جایگاه مناسب را در این منطقه بهدست خواهیم آورد و خرمشهر، که نماد آزادی است برای ما به نماد توسعه و آبادانی و الگوی درستی برای توانمندسازی زنان در کل کشور تبدیل شود. وزیر آموزشوپرورش نیز از دیگر سخنرانان این همایش بود و با اشاره به نقش زنان در عرصههای مختلف، گفت: در عرصه بزرگ تعلیم و تربیت، زنان نقش مهمی را ایفا میکنند. علیاصغر فانی افزود: حضور بیش از 500 هزار زن فرهنگی در عرصههای مختلف تعلیم و تربیت و انتقال فرهنگ و مجموعهای از ارزشها و بایدها و هنجارها و رسوم در دستگاه بزرگ تعلیم و تربیت بهوسیله معلمهای زن، نقش بسیار بزرگی است که امروز زنان ایفا میکنند. معاون رئیسجمهوری در سفر یکروزه خود به استان خوزستان به منطقه شلمچه هم رفت. این منطقه یکی از مناطق اصلی درگیری میان رزمندگان ایران و نیروهای بعثی عراقی بود. ارتش عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، با گذر از این منطقه بهسوی خرمشهر تاخت و تصرف آن، اهمیت راهبردی بسیاری برای عراقیها داشت. در طول جنگ هشتساله ایران و عراق، نیروهای عراقی بارها و بارها به این منطقه هجوم آوردند و درگیریهای شدید منجربه کشتهشدن دهها رزمنده شجاع ایرانی شد، بهطوریکه گفته میشود مزار هزاران شهید ایرانی در شلمچه است. با کشف پیکرهای پاک حدود 400 شهید دفاع مقدس و درپی بازدید مقاممعظمرهبری از شلمچه، مدفن هشت شهید گمنام بهصورت نمادین بازسازی شد. در اطراف این محدوده، بقایای خاکریزها، دکلهای دیدبانی و تانکهای بهگلنشسته قرار دارد. معاون رئیسجمهوری با حضور در این مکان و دیدار صمیمانه با خواهران شهید محمد جهانآرا، فرمانده سپاه خرمشهر، و نزدیکان دیگر شهدای دفاع مقدس، یاد و خاطره تمامی شهدای ایران و انقلاب اسلامی را گرامیداشت. پیش از آن نیز، مولاوردی در مزار شهدای خرمشهر حضور یافت و در کنار مزار شهدای زن این شهر از حماسهسازی و شهامت آنها تجلیل کرد. شهیندخت مولاوردی بلافاصله پس از ورود به شهر اهواز و درپی استقبال معاون استاندار و مدیرکل امور زنان استان خوزستان و فرمانداران اهواز و خرمشهر، راهی گلزار شهدای خرمشهر شد؛ جاییکه چندین دانشآموز دختر در کنار مزار زنان شهید این شهر حاضر بودند تا دکلمه و سرودی برای بزرگداشت یاد و خاطره زنانی سر دهند که در جریان مقاومت 36روزه برای مقابله با سقوط این شهر، جان خود را از دست دادند. معاون رئیسجمهوری در کنار مزار دانشآموز شهید، شهناز محمدیزاده، و معلم جهادگر، شهید شهناز حاجیشاه، تأکید کرد زنان دفاع مقدس، شهادت و شهامت را از انحصار مردان درآوردند و نام نیک خود را در دوران حماسه و ایثار جاودان کردند. در حوالی اهواز و آبادان و خرمشهر، تانکهای چسبیده به سینه زمین، خاکریزهای خاکستری، پرچمهای سیاه و سرخ «یاحسین» را میتوان دید که گوش را پر میکنند از نغمههای حماسی، از نجواهای حزنآلود. در مزار شهدای گمنام، تصویر پلاکهای آویخته از هر گوشه و کنار، پوتینهای خاکخورده و چفیههای سفید و سیاه، نام فیلمهای ابراهیم حاتمیکیا را به ذهن میآورد. شاید گاهی اینطور بهنظر برسد که اینهمه سال تبلیغهای رسمی و غیررسمی از ارزشهای جنگ و جبهه و جهاد، اثرش را از دست داده و گیرندههای حسی این نسل به گزارهها و تصویرهای دیگرتکراریشده، عادت داده است، اما اینجا، فرضیههای پیشین رنگ میبازد؛ مگر همین ده روز پیش نبود که خبر کشف پیکرهای ١٧٥ غواصی که با چشمان باز و دستان بسته، در گوری جمعی جان باختند، دهه شصت و هفتادیها را به لرزه انداخت و شبکههای اجتماعی را تسخیر کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.