|

مرگ مادر «مجله معمار»

سعید برآبادی: ‌ سهیلا بسکی، داستان‌نویس، مترجم و بنیان‌گذار مجله تخصصی «معمار»، روز چهارشنبه پس از سال‌ها مبارزه با بیماری سرطان، چشم از جهان فروبست. او درست در سال کودتای 28 مرداد به دنیا آمد و پس از طی مدرسه عالی مدیریت گیلان، برای تحصیل در رشته اقتصاد به دانشگاه ایالتی میشیگان آمریکا رفت. یک سال مانده به انقلاب، به ایران بازگشت و به همدان رفت تا در دانشگاه بوعلی این شهر به کار مشغول شود؛ اما پس از انقلاب بهمن 57 او به تهران مهاجرت کرد تا در دانشگاه علوم تربیتی اقتصاد تدریس کند. از همان زمان آرام‌آرام کار ترجمه کتاب را آغاز کرد و اندکی بعد قدم در راه داستان‌نویسی گذاشت. از فرصت به‌دست‌آمده در آموزش اقتصاد بهره گرفت و کم‌کم به مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری پیوست و مسئول انتشار مجله آبادی شد. مجله آبادی، یکی از تأثیرگذارترین مجله‌های معماری روزگار سازندگی به حساب می‌آید و شاید همین انگیزه کافی بود تا بسکی، وقتی که در سال 1376 از مسئولیت این مجله برکنار شد، با سرمایه شخصی خود، اولین مجله خصوصی و تخصصی معماری در ایران را بنا کند: «مجله معمار». در کنار انتشار این مجله، مدیریت مؤسسه معمار، نشر و برگزاری جایزه بزرگ معمار از دیگر فعالیت‌های سهیلا بسکی بود؛ اما اصلی‌ترین فعالیت او در این سال‌ها در مجله‌ای که بحق، مادرانه آن را دوست داشت، همانا شناساندن معماران کلاسیک و معتبر ایرانی به جامعه مخاطب آنها بود. او معتقد بود شناخت جامعه ایرانی از معمارانی که عمرشان را صرفِ ساختن شهرهای امروزی ایران کرده‌اند کم است و افزایش آگاهی جامعه در این زمینه می‌تواند به ساخت بناهای بهتر و گسترش دانش و هنر معماری منجر شود و درست به همین دلیل بود که جلد اکثر شماره‌های مجله معمار یا به آثار برگزیده معماران اختصاص داشت یا عکس آنها، تا از این رهگذر، فضای دوستانه‌تری میان مخاطب و معماران برقرار شود. از این رهگذر، او در دوره‌ای که مسئولیت مجله آبادی را برعهده داشت، علاوه‌بر شناساندن جریان‌های معاصر معماری به دانشجویان تنها دانشگاه‌های معماری کشور، میرمیران، شیردل و بسیاری از معماران معاصر دنیای غرب را معرفی کرد. او در ساختمان وزارت مسکن، خیابان شهید خدامی، اولین جلسات نقد و نظر در حوزه معماری را برگزار کرد و این شروع بسیاری از نشست‌ها و سمینارهای تخصصی امروز است. با وجود اینکه بسکی، دانش‌آموخته رشته معماری نبود؛ اما شم قوی او و کششی که درونا به مقوله معماری داشت، از او یک چهره تأثیرگذار در معماری معاصر باقی گذاشت اگرچه در دوره حضورش در مجله معمار، برخی از انتخاب‌هایش نیز با نقد جامعه معماری همراه بود. روی دیگر سکه شخصیت سهیلا بسکی، داستان نویسی است که در سال 82 توانست با یک مجموعه داستان کوتاه، برنده جایزه گلشیری باشد و عملا وارد جمع داستان‌نویسان بنام روزگار اصلاحات و چاپ کتاب شود. هم‌زمان با رو‌به‌افول رفتن کیفیت مجله معمار، حال سهیلا بسکی نیز به وخامت رفت، بسیاری از معماران و آنها که دورادور او را می‌شناختند، در دوره مریضی به سراغش رفتند و عیادتش کردند؛ اما در نهایت او که چهارشنبه هفته گذشته، ششم خرداد برای دیدار با خانواده‌اش به استانبول ترکیه رفته بود، نتوانست جسم رنجورش را به مرگ تقدیم نکند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.