پایان حمله مرگبار طالبان به هتلی در کابل
صلح دور میشود
شرق: پایتخت همسایههای غربی و شرقی ایران اینروزها با خطرات مشترک از سوی گروههای مشابه مورد تهدید قرار گرفته است. سهشنبهشب بیش از پنجمیلیون نفر از ساکنان شهر کابل با صدای 20 انفجار و جنگ شهری، شب را به صبح رساندند. اگرچه طالبان مسئولیت حملات دو شب گذشته در کابل را برعهده گرفته است، اما در ماههای گذشته و پس از اینکه بخشی از طالبان ناراضی با اعضای گروه تروریستی «داعش» همپیمان شدهاند، این گروه هم مسئولیت حملات انتحاری در برخی شهرهای افغانستان را برعهده گرفت. تنها حمله انتحاری داعش در شهر «جلالآباد»، بیش از 130 کشته غیرنظامی برجا گذاشت. در چند هفته گذشته، سیر تحولات سیاسی و امنیتی در افغانستان شتاب بیشتری به خود گرفته است. پس از سفرهای پیاپی مقامات امنیتی و سیاسی پاکستان به کابل و سفر رؤسایجمهور دو کشور، سرانجام شایعاتی مبنیبر امضای تفاهمنامه اطلاعاتی بین اسلامآباد و کابل شنیده شد. اگرچه در ابتدا «اجمل عبیدعابدی»، سخنگوی رئیسجمهور افغانستان، گفت که امضای چنین تفاهمنامهای بین ریاست امنیت ملی افغانستان و سازمان «آیاسآی» پاکستان موضوع جدیدی نیست و در گذشته نیز چنین تفاهمنامههایی بین افغانستان و پاکستان وجود داشته، اما این تفاهمنامه با مخالفتهای بسیاری از سوی رئیس هیأت اجرائیه حکومت وحدت ملی، مجلس، گروههای سیاسی و مدنی در افغانستان مواجه شد. «مجیب رحمن رحیمی»، سخنگوی دکتر «عبدالله عبدالله»، رئیس هیأت اجرائیه حکومت وحدت ملی افغانستان، روز گذشته گفت که جلو پنهانکاریها و خودسریها در رابطه با امضای تفاهمنامه تبادل اطلاعات استخباراتی میان کابل- اسلامآباد گرفته شده است. امضای این تفاهمنامه ولو در حد پیشنویس و هشدار دولت پاکستان به طالبان مبنیبر اینکه اگر طالبان به حملات بهاری خود در افغانستان پایان ندهد، باید منتظر عواقب آن باشد، همگی بهروشنی نشان میدهد که پاکستان در ایجاد آرامش نسبی یا ناآرامی در افغانستان، نقشی مؤثر و جدی دارد. با توجه به این مسئله، سؤال اینجاست که آیا احتمال پیوند قوی بین بخشی از رهبران ناراضی و گروههای تندرو طالبان با داعش در افغانستان و احساس خطر دولت «نواز شریف»، پاکستان را به پیشبرد صلح در افغانستان علاقهمند کرده است یا اینبار هم طالبان تنها ابزاری در اجرای سیاست خارجی این کشور هستند. اگرچه روز گذشته «طارق فاطمی»، مشاور نخستوزیر پاکستان و دستیار او در امور خارجه، گفت: «روابط افغانستان و پاکستان در حال بهبود است و دو کشور همکاری در تمام زمینهها را گسترش دادهاند و همچنین پاکستان مصمم است، اعتمادسازی و مذاکرات جامع با افغانستان را ادامه دهد»، اما باید توجه کرد که تنها عمق استراتژیک پاکستان در منطقه افغانستان است. بههمیندلیل هنوز بسیاری از رهبران جهادی و برخی مقامات و افکار عمومی در افغانستان نمیتوانند بپذیرند پاکستان وعدههایی که برای تأمین صلح افغانستان داده را عملی خواهد کرد. چنانچه روز گذشته «محمدعمر صافی»، استاندار «قندوز»، به صراحت اعلام کرد که انتقال میدان جنگ به شمال افغانستان کار ارتش پاکستان است و ارتش این کشور با راهاندازی عملیاتی در وزیرستان تروریستهای خارجی را به افغانستان فرستاده است. ممکن است اینبار اسلامآباد بخواهد نقش میانجیگری خود را در برقراری صلح بین طالبان و حکومت مرکزی به نمایش بگذارد تا از یکسو با نشاندن گروهی از طالبان کهنسال و سنتی پای میز مذاکره با نمایندگان حکومت وحدت ملی، بخشی از فشارهای بینالمللی علیه خود مبنیبر حمایت این کشور از طالبان را بکاهد و از سوی دیگر با توجه به علاقهمندی رئیسجمهور افغانستان برای گسترش ارتباط با این کشور، جای پای خود را به وسیله تفاهمنامههای اطلاعاتی و امنیتی و در پی آن اقتصادی در افغانستان باز کند. در چندماه گذشته، ناامنی از جنوب و شرق افغانستان به شمال و برخی مناطق غربی این کشور هدایت شده است. در کنار تأثیرگذاری پاکستان در ایجاد یا برهمزدن امنیت در افغانستان، انتقال این ناامنیها نمیتواند از چشم نیروهای بینالمللی و آمریکایی حاضر در افغانستان که با این کشور تفاهمنامه امنیتی امضا کردهاند، دور مانده باشد. به نظر میرسد ناامنیهای موجود در افغانستان، جدا از مشکلات کلان درونی در حکومت وحدت ملی، به منافع برخی کشورهای منطقه و قدرتهای فرامنطقهای پیوند خورده است و دراینمیان آنچه هرگز به چشم جنگافروزان نمیآید، زندگی مردمان این بخش از جغرافیاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.