|

رئیس‌جمهور، گیلان و بندر کاسپین

عبدالرسول خلیلی . کارشناس مناطق آزاد

رئیس‌جمهور در سفر اخیر خود به استان گیلان با اشاره به جایگاه و نقش مناطق آزاد در رونق اقتصادی، تصریح کرد برای رسیدن به این رویکرد مهم، مناطق آزاد در توسعه صادرات غیرنفتی نقش کلیدی داشته و باید به مراکز مهم صادرات کشور تبدیل شوند. روحانی با اشاره به اهمیت بندر در حال ساخت کاسپین در منطقه آزاد انزلی، اظهار کرد: تجهیز این بندر با 22 پست اسکله می‌تواند مسیر دریای خزر را برای حمل‌ونقل کالا به حداکثر برساند. رئیس‌جمهور با اشاره به جمعیت و توان اقتصادی کشورهای حاشیه دریای خزز با تأکید بر اینکه بندر انزلی می‌تواند به هاب ترانزیت منطقه‌ای تبدیل شود، اهمیت تجارت میان این کشورها را از طریق فعال‌شدن راه‌آهن که می‌تواند دریای خزر را به دریای آزاد متصل کند، خاطرنشان کرد تکمیل خط آهن قزوین- رشت- بندر انزلی- آستارا و بندر در حال احداث کاسپین در منطقه آزاد انزلی برای توسعه تجارت و صادرات غیرنفتی ایران در حوزه دریای خزر، بسیار بااهمیت است و می‌تواند موجب اتصال خلیج‌فارس و دریای عمان به دریای خزر شود، به‌طوری که امکانات بندری و گمرکی منطقه آزاد انزلی در صادرات، واردات و ترانزیت کالای کشور نقش مؤثری دارد. اقتصاد منطقه آزاد انزلی را با تجاری‌سازی مزایای رقابتی بندر انزلی به‌روز کنیم. باید گفت منطقه آزاد انزلی ازجمله مناطق آزاد هفت‌گانه ایران است که در دوم شهریور 1382 براساس ماده واحده مجلس شورای اسلامی در محدوده بندر انزلی در شمال ایران و در منطقه جنوب دریای خزر تأسیس شد. بندر انزلی در قرون گذشته راه مهم ارتباط اقتصادی با شرق و غرب بوده است. این بندر که از فعال‌ترین بندرهای حاشیه دریای خزر است، پنجمین مرز فعال کشور بوده و 7.3 درصد از ترانزیت ورودی به ایران و بیش از 50 درصد حمل‌ونقل کالای استان گیلان از طریق این مرز انجام می‌شود. از مرز دریایی انزلی سالانه بیش از چهار میلیون تن کالا وارد و بیش از 288 هزار تن سوخت و 55 هزار تن کالای غیرنفتی به‌طور حمل‌ونقل ترکیبی از طریق بندر انزلی به داخل یا خارج از کشور ترانزیت می‌شود. ترانزیت جاده‌ای نیز با کشتی‌های رو رو (Roll on/Roll off) از طریق این منطقه جایگاه ویژه‌ای دارد. از دیگر مزایا و امکانات بندر انزلی که در محدوده منطقه آزاد قرار دارد، می‌توان به ترمینال‌های نفتی، فله خشک، راه‌آهن، کانتینری، بار و مسافر و همچنین ایجاد مراکز تعمیراتی و پشتیبانی برای کشتی‌های داخلی و خارجی اشاره کرد که همه اینها ازجمله ویژگی‌هایی است که یک شهر دریایی خوب مانند آنچه در منطقه آزاد قشم مدنظر است، باید دارا باشد. تکمیل طرح راه‌اندازی راه‌آهن قزوین، رشت، بندر انزلی و آستارا می‌تواند نقش بسزایی در رشد فعالیت‌های اقتصادی منطقه آزاد انزلی داشته باشد. موقعیت بندر انزلی در دریای خزر و هزینه کمتر حمل‌ونقل بار از طریق راه‌آهن و کشتی، اهمیت اتمام این طرح را بیش‌ازپیش نشان می‌دهد، به طوری که با احداث کامل آن کشورهایی که در مسیر کریدور شمال جنوب قرار دارند، ترجیح می‌دهند به‌دلیل کوتاه‌بودن مسیر و ارزان‌شدن هزینه حمل‌ونقل، کالاهای خود را از طریق ایران، ترانزیت کنند که از این بابت درآمد زیادی از محل ترانزیت حاصل خواهد شد. گفته می‌شود قرارگرفتن در مسیر کریدور بین‌المللی شمال- جنوب، این مسیر را تا سه برابر از مسیر فعلی کوتاه‌تر و ارزان‌تر می‌کند. راه‌آهن قزوین، رشت، انزلی، آستارا یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های ریلی کشور است که کشورهای آسیای‌میانه را به اقیانوس هند و اروپا و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس متصل می‌کند. پروژه راه‌آهن قزوین، رشت، انزلی و آستارا به طول 372 کیلومتر است. طول این خط آهن از قزوین تا انزلی 205 کیلومتر است که در قالب 9 قطعه به پیمانکار واگذار شده است. این خط دارای 22 کیلومتر تونل و 12 کیلومتر پل بزرگ است که پل زیبای شاهرود را به‌صورت قوسی بتونی در قالب دهانه‌های 60متری به‌عنوان شاهکاری بزرگ در حال احداث دارد. مسیر خط آهن از رشت تا آستارا نیز 167 کیلومتر خواهد بود. با تکمیل راه‌آهن قزوین، رشت، بندر انزلی و ادامه آن تا آستارا، این خط آهن به خطوط آهن جمهوری آذربایجان متصل خواهد شد. اعتبار مورد نیاز اجرای این پروژه 10 هزار میلیارد ریال است و پیش‌بینی شده است در قالب پروژه‌های مهم کشور با تأمین نقدینگی مالی به‌زودی به‌اتمام برسد. دسترسی به معادن سرب، روی و آهن و نزدیکی به بندر آستراخان و لاگان در روسیه، کراسنودسک در ترکمنستان، اکتائو در قزاقستان و باکو در آذربایجان و به‌ویژه نزدیکی به بزرگ‌ترین ذخایر نفت و گاز دریای خزر به‌مثابه بزرگ‌ترین دریاچه جهان، یا کوچک‌ترین دریای خودکفای کره زمین، از دیگر مزایای منطقه است. گفته می‌شود ذخایر نفتی موجود در زیر بستر دریا حدودا برابر با 50 میلیارد بشکه و ذخایر گاز طبیعی تأییدشده هم برابر با 257 هزار میلیارد فوت مکعب است که این ارقام حدود چهار درصد از ذخایر گاز و نفت دنیا را تشکیل می‌دهد. پیش‌بینی شده است با ادامه فعالیت‌های اکتشافی، ظرفیت بهره‌برداری نفت این منطقه به 184 میلیارد بشکه و ظرفیت برداشت گاز از آن هم به 293 هزار میلیارد فوت مکعب برسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.