با هدف رسیدن آب هیرمند
به همه قسمتهای تالاب خاکریز مرزی هامون تخریب شد
شرق: یک کیلومتر از خاکریز مرزی ساختهشده در مرز ایران و افغانستان در دل تالاب هامون، تخریب شد. این اقدام با پیگیریهای سازمان محیطزیست انجام شد تا یکی از موانع اصلی ورود آب به قسمت ایرانی تالاب هامون حل شود. خبر این اقدام را روز گذشته مدیرکل حفاظت محیطزیست سیستانوبلوچستان اعلام کرد. طبق گفته این مقام مسئول، در نتیجه این کار هماکنون 700 میلیون مترمکعب آب با دبی متوسط 110 متر مکعب از شاخه هیرمند وارد تالاب شده و همچنین حالا در قسمت هامون صابوری (شمال تالاب) حدود صد هزار هکتار از وسعت هامون با عمق بین 10 تا صد سانتیمتر آبگیری شده است. سعید محمودی، مدیرکل حفاظت محیطزیست سیستانوبلوچستان، با اشاره به جلسه رئیس سازمان حفاظت محیطزیست و استاندار سیستانوبلوچستان پیرامون احیای تالاب بینالمللی هامون، گفت: بنا بر مصوبه آن جلسه مبنی بر بازگشایی دایک مرزی، طی هماهنگیهای صورتگرفته با مرزبانی استان و با بهکارگیری ماشینآلات سنگین، برای بازگشایی مبادی ورودی آب به تالاب بینالمللی هامون اقدام شد. محمودی ادامه داد: اقدام به تخریب و بازگشایی حدود یک کیلومتر از دایک مرزی در قسمت هامون پوزک (شرق تالاب) در حالی صورت گرفت که پیش از این تنها کمتر از 80 متر از دایک مرزی باز بود. مدیرکل حفاظت محیطزیست سیستانوبلوچستان با بیان اینکه پس از تخریب و بازگشایی این بخش در مجموع حدود 5.4 کیلومتر از دایک مرزی باز شده است، افزود: لایروبی و تعریض کانالهای اصلی منتهی به تالابهای بینالمللی هامون، از دیگر اقدامات صورتگرفته بهمنظور تسریع روند احیاست. وی ورود بیشترین حجم آب در کمترین زمان ممکن به قسمتهای حساس تالاب را ازجمله مهمترین نتایج لایروبی و تعریض کانالهای اصلی منتهی به تالابهای بینالمللی هامون برشمرد و اظهار کرد: هماکنون 700 میلیون مترمکعب آب با دبی متوسط 110 مترمکعب از شاخه هیرمند وارد تالاب شده و در نتیجه همین اقدامات حالا در قسمت هامون صابوری (شمال تالاب) حدود صد هزار هکتار از وسعت هامون با عمق بین 10 تا صد سانتیمتر آبگیری شده است. مدیرکل حفاظت محیطزیست سیستانوبلوچستان ابراز امیدواری کرد: ورود و پخش آب پس از بازگشایی دایک مرزی در هامون پوزک در منطقه تپه کنیز که از کانونهای عمده گردوغبار است، منجر به مقابله با کانونهای داخلی گردوغبار و کاهش اثرات این پدیده در سلامت مردم شود. چند روز پیش «شرق» در گزارشی با تیتر «فشار خاکریز مرزی بر گلوی هامون» درباره موانع ایجادشده ناشی از برپایی این خاکریزها برای رسیدن آب به همه قسمتهای تالاب هامون، نوشته بود. این خاکریزها از سال ١٣٨٥ به اینسو با هدف جلوگیری از ورود مواد مخدر و قاچاقچیان و همچنین تردد غیرمجاز اتباع بیگانه برپا شدهاند، اما به گفته کارشناسان، هم مانع ورود آب به قسمتهای زیادی از تالاب میشوند و هم چرخه طبیعی آب در هامون را برهم زدهاند. در همین رابطه سعید محمودی، مدیرکل حفاظت محیطزیست سیستانوبلوچستان، به «شرق» گفت: «خاکریزهای مرزی ساختهشده در بخشهایی از تالاب باعث شده جاهایی از تالاب به پشته تبدیل شود و آب واردشده به تالاب در قسمت افغانستان نتواند وارد مرز ما شود، همین اقدام سبب شده کانونهای بزرگ و وسیع گردوغباری شکل بگیرد که مردم سیستان را اذیت میکند. بیماریهای تنفسی و چشمی که آمارشان در این منطقه بالاست، ناشی از همین موضوع است. ما امسال برنامه داریم حتی با پمپ هم شده آب را از این خاکریزها عبور داده و به قسمتهای خشکشده برسانیم». وی در پاسخ به این سؤال که چرا برای حل مشکل با مرزبانی رایزنی نمیشود نیز گفت: «ارتش جاهایی را که ما میخواستیم باز کرده، اما معتقدیم این خاکریزهای مرزی باید به صورت کامل برداشته شود، نکته اینجاست که این امر حتی اگر تأثیری در ورودی آب نداشته باشد، برای ما که میخواهیم آب واردشده را به نقاط موردنیاز تالاب برسانیم، دستوپاگیر است و ایجاد مانع میکند، ما دنبال این هستیم که آب موردنیاز را حتما به مناطق خشکشده و کانونهای گردوغباری وارد کنیم. به اعتقاد من، این خاکریزهای مرزی هیچ تأثیر مثبتی حتی به لحاظ امنیتی هم نداشته است، اما کار را برای رسیدن بدون مشکل آب و حل مشکل کانونهای گردوغباری دشوار کرده است. در صورتی که اگر این خاکریزها نبود، ما میتوانستیم بهراحتی بخش زیادی از آب را به این مناطق برسانیم که حداقل پوشش گیاهی یا رطوبت به اندازه موردنیاز در این نقاط حفظ و مانع از تولید و ایجاد گردوغبار شود». چندی پیش و در پی سفر محمد اشرفغنی، رئیسجمهور افغانستان، که برای دیدار و مذاکره با مسئولان ایرانی به تهران آمده بود، مقامات سازمان حفاظت محیطزیست ازجمله رئیس این سازمان و مدیرکل همین سازمان در استان سیستانوبلوچستان و استاندار این استان، در دیداری با وی مذاکراتی پیرامون موضوع پرداخت حقابه تالاب هامون داشتند که قرار شد براساس آن، کمیته احیای این تالاب با همکاری دو کشور تشکیل شود. با اقدامات صورتگرفته به نظر میرسد حالا میتوان به احیای نسبی این تالاب بزرگ و پراهمیت امیدوارتر بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.