|

حرم امام(ره) از مکان‌یابی تا ساخت

پروژه ملی و فاخر حرم بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، روز چهاردهم خرداد امسال در بیست‌وششمین مراسم گرامیداشت حضرت امام(ره) با حضور مقام‌معظم‌رهبری افتتاح می‌شود. به همین مناسبت، حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین محمدعلی انصاری، رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره) در نشستی با مدیران رسانه‌های گروهی، به تشریح مراحل تشییع و تدفین پیکر امام(ره)، دلایل انتخاب محل دفن ایشان و ساخت حرم امام راحل پرداخت و با اشاره به سؤالات گوناگونی که دراین‌باره در افکار عمومی مطرح است، برای اولین‌بار (و به تعبیر خودش شاید آخرین‌بار) نکات و خاطراتی را بازگو کرد. او همچنین به درخواست‌های متعددی که از مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره) درباره سخنان و اظهارات گوناگون حول شخصیت امام(ره) می‌شود، پاسخ داد. انصاری در این دیدار گفت: «شبی همه اطبا و مسئولان به این نتیجه رسیدند که حضرت امام در آستانه ارتحال است، شب تلخ و تاریخی ۱۴ خرداد بود. تقریبا در آخرین دقایقی که امام نفس‌های آخر را می‌کشیدند و همه ناامید از بازگشت امام بودند، این موضوع مطرح شد که پس از رحلت امام، محل دفن ایشان کجا باشد؟ تقریبا اتفاقِ نظر بود که حداقل یکی، دو روز برای فراهم‌کردن مقدمات تشییع باید فرصت داشته باشیم تا امکانات لازم آماده شود و از نظر امنیت و سایر مسائل برنامه‌ریزی شود». او افزود: «مکان دفن امام(ره) موضوع دیگری بود و پیشنهادهای بسیاری در این رابطه شد؛ ازجمله حرم حضرت معصومه(س)، منطقه کوشک نصرت، مسجد جمکران، در حرم مطهر امام‌رضا(ع) و بعضی اماکن داخل تهران مثل فرودگاه قلعه‌مرغی و همچنین محل فعلی مصلی امام‎خمینی(ره) در تپه‌های عباس‌آباد و پیشنهاد دیگر هم بهشت‌زهرا بود. بعد از جمع‌بندی تصمیم بر تشکیل کارگروهی برای بررسی دفن در بهشت‌زهرا شد. در این کارگروه بنده و حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین سید سراج‌الدین موسوی و بعضی از آقایان بودیم. صبح ۱۴ خرداد با بالگرد بالای بهشت زهرا و پهنه‌ای که الان حرم امام(ره) در آن واقع شده است، رفتیم و منطقه را بررسی کردیم. به این نتیجه رسیدیم که دفن امام(ره) در بهشت زهرا می‌تواند مشکل‌ساز باشد. نهایتا مکان فعلی که در فاصله نزدیکی با بهشت زهرا و قبور شهداست، انتخاب شد و تقریبا اطمینان یافتیم این مکان موقعیتی دارد که حرم امام(ره) در طول زمان به آن نیاز دارد». انصاری به مراسم تشییع امام(ره) از مصلای امام‌خمینی به سمت بهشت زهرا اشاره کرد و گفت: «بعضی از برنامه‌هایی که برای تشییع و خاک‌سپاری امام(ره) داشتیم، در میانه شور و حال مردم به‌هم ریخت. وقتی به محل دفن رسیدیم، معلوم بود ماشین حامل پیکر امام(ره) امکان ورود به صحنه را ندارد. با تمهیداتی پیکر امام(ره) را وارد بالگرد کردیم. وقتی بالگرد با مشکلات زیادی به زمین نشست، در کمترین زمان پیکر امام(ره) لابه‌‌لای جمعیت انبوه گم شد. با برنامه‌ریزی خاصی دوباره پیکر امام(ره) با بالگرد به جماران منتقل شد و در جماران مجددا کفن و در تابوت محکمی قرار گرفت و عصر‌‌ همان روز به بهشت زهرا منتقل و با تمهیدات ویژه‌ای دفن شد». انصاری گفت: «در فاصله کمتر از یک هفته از تدفین امام، مرحوم حاج سید احمدآقا به من حکم سرپرستی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) و ساخت حرم امام(ره) را دادند. هر دو مقوله، مقوله‌ای بود که ما قبلا از نظر ساختاری، سازمانی، برنامه‌ریزی و نیز از نظر افق‌های کوتاه‌مدت و دراز‌مدت، هیچ کاری برای آنها انجام نداده بودیم و کسی هم تصور نمی‌کرد امام(ره) به آن زودی و در آن شرایط از دنیا بروند، البته بحث از ارتحال و دفن امام(ره) پیش‌تر با مرحوم حاج احمدآقا مطرح شده بود و تصور این بود که این موضوع ۱۰ الی ۱۵ سال دیگر اتفاق می‌افتد و قرار شد جایی را در نظر بگیریم و بدون اعلام قبلی برنامه‌ریزی کنیم».رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی(ره) درباره وجود نظرات مختلف برای ساخت حرم امام‌خمینی(ره) نیز گفت: «اول بر این باور بودیم که باید با پول مردم کار ساخت حرم انجام شود، اما در ادامه به این نتیجه رسیدیم که کمک مردم کافی نیست و باید از نظام و دولت کمک بگیریم و نمونه آن مصلای تهران است. مردم تهران به نوبه خود برای حرم و مصلا خیلی کمک کردند، اما برای پروژه‌ای که ۲۰۰ هزار متر بنای محکم دارد، به هیچ‌وجه کمک‌های مردم کفاف نمی‌داد، ازهمین‌رو سراغ دولت‌مردان رفتیم» او در ادامه سخنان خود درباره تفسیر برخی از وظایف مؤسسه تنظیم نشر آثار امام خمینی(ره) توضیح داد: «بعضی می‌گویند مؤسسه موظف به تأیید یا تصویب هر سخن، نسبت یا حرفی که افراد از قول امام(ره) می‌زنند، است. این درحالی است که در هیچ‌جای دنیا چنین اتفاقی نمی‌افتد، چراکه برخی برای ساعت‌ها و دفعات متعدد با امام(ره) ملاقات‌های خصوصی داشته‌اند، ما چگونه می‌توانیم درستی یا نادرستی این صحبت‌ها و خاطرات را مشخص کنیم؟»انصاری ادامه داد: «جایی‌که مؤسسه باید اظهارِ نظر کند، مشخص است و قطعا در آن موارد واکنش نشان می‌دهیم، مثلا بعضی از افراد بزرگ که در انقلاب نقش مهمی داشته‌اند و اجازه یا حکم از امام(ره) داشته‌اند، ولی اثری از حکم مکتوب آنها نیست، از نگاه واقعی مؤسسه آنها تأیید‌شده هستند.»او گفت: «سیاسیون نمی‌توانند کافر‌شناس باشند، مگر اینکه به دین مراجعه کنند. ما باید مانند امام(ره) نقطه وصلی میان همه افراد و گروه‌ها باشیم». انصاری در پایان سخنان خود گفت: «با توجه به همراه‌شدن ایام ارتحال امام(ره) با نیمه مبارک شعبان، ما بنای برپایی عزا نداریم و قصدمان بزرگداشت امام است تا دشمنان انقلاب بدانند امام و انقلاب ما با ائمه هدی پیوندی جاودانه دارد و تا همیشه زنده است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.