|

بازخوانی جنگ در روزگار صلح در گفت‌وگو با صفایی‌فراهانی

مهسا علی‌بیگی: دست‌بسته زنده‌به‌گور شده؛ کمتر کسی است که این توصیف را بشنود و غم و اندوه روی دلش تلنبار نشود. تصور تصویری این‌چنین هولناک، کافی است تا مردم یاد مظلومیت فرزندان وطن بیفتند و به آن واکنش نشان دهند. سیل خبرها و خاطره‌گویی‌هایی از عملیات کربلای‌چهار در یک هفته گذشته را باید واکنش طبیعی ایرانی‌ها دانست. «محسن صفایی‌فراهانی» ازجمله کسانی است که روزهای دفاع مقدس را به‌خوبی به‌یاد دارد. او در گفت‌وگوی کوتاهی با «شرق» بر ضرورت بازخوانی تاریخ جنگ تأکید می‌کند؛ جنگی که اگرچه تمام شده، هنوز هم داغ شهدایش تازه است.

‌خبر کشف پیکر 175 شهید عملیات کربلای‌چهار واکنش‌های گسترده‌ای از طرف ایرانی‌ها به‌دنبال داشت. به‌نظر شما چرا این خبر تا این اندازه برای جامعه ایرانی تکان‌دهنده بود؟ ابتدا باید اشاره کنم مسئله دفاع‌مقدس موضوعی نیست که برای ایرانی‌ها کهنه شود. مردم ما بیش از 30 سال است که با این فضا مأنوس هستند. هنوز هم اخبار مربوط به شهادت یا تشییع‌پیکر شهدایی که تازه کشف شده‌اند، برای ما ایرانی‌ها ناراحت‌کننده است. تصور من و همه ایرانی‌ها این است که ما هرچه داریم مرهون ایثار شهدا و جانبازان است. با‌وجوداین، آنچه خبر شهادت این 175 غواص را این‌گونه متأثرکننده و تأسف‌برانگیز می‌کند، چگونگی به شهادت رسیدن این عزیزان است. متأسفانه کربلای چهار و پنج دو عملیاتی بودند که آن زمان هم خبرهای تلخ بسیاری درباره آنها می‌شنیدیم. در این دو عملیات افراد زیادی مظلومانه به شهادت رسیدند. ‌شما چه خاطراتی از این دو عملیات دارید؟ من پس از شنیدن این خبر اولین خاطره و موضوعی که به ذهنم رسید، تعداد زیاد شهدا در این دو عملیات بود. متأسفانه در این دو عملیات رزمندگان بسیاری شهید شدند و طبیعتا هر کسی که اسم این دو عملیات را می‌شنود، یاد دوستانی می‌افتد که در آنها شهید شدند. چه ما که آن زمان مسئولیت داشتیم و مشغول فعالیت بودیم و چه مردم عادی، هر روز خبری متأثرکننده از این دو عملیات می‌شنیدیم و متأسفانه یکی از تلخ‌ترین عملیات‌های دوران دفاع‌مقدس، همین عملیات کربلای چهار بود. ‌چرا؟ آن‌طور که به خاطر دارم، غافلگیری در عملیات کربلای چهار بسیار زیاد و متأسفانه تعداد زیاد شهدا در این عملیات هم به‌همین‌دلیل بود. در آن زمان به دلیل حاکم‌بودن فضای جنگ در کشور امکان این وجود نداشت که به بررسی همه‌جانبه در این زمینه دست بزنیم، ولی به‌نظر من در حال حاضر و بعد از گذشت نزدیک به 30سال، بازخوانی تاریخ جنگ می‌تواند در بسیاری زمینه‌ها مفید باشد. ‌بازخوانی اتفاقات جنگ چه فایده‌ای برای امروز ما دارد؟ بازخوانی سال‌های دفاع مقدس و ازجمله همین عملیات کربلای چهار، می‌تواند برای ما بسیار آموزنده باشد. وقتی عملیاتی مثل کربلای چهار را بازخوانی کنیم، اولین چیزی که درباره آن خواهیم فهمید، هم توانایی‌های خودمان و هم موقعیت‌هایی است که می‌توانیم در آن از این توانایی‌ها استفاده کنیم. متأسفانه بعضی افراد با موضوع دفاع مقدس خیلی شعاری برخورد می‌کنند. اتفاقا بازخوانی تاریخ و بررسی نقش عوامل مختلف در آن مهم‌ترین تأثیرش همین دوری از شعارزدگی است. تأثیر دیگرش آموزش نسل‌های جدید است تا بتوانند به دور از شعارزدگی و با درکی درست و کامل از واقعیت، با امور مختلف ازجمله اداره کشور برخورد کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.