رئیسجمهوری:
دانشگاه بدون آزادی مرده است
از فضاهایی که در آن عدهای میخواهند در دانشگاهها دخالت کنند تا حد امکان خارج شویم
شرق: مراسم سیوسومین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی روز گذشته در واحد علومتحقیقات تهران این دانشگاه برگزار شد و رئیسجمهوری، سخنران اصلی آن بود. حسن روحانی با تأکید بر اینکه دانشگاه آزاد اسلامی قدمی مهم برای توسعه فضای علم و دانش در کشور بود، گفت: «آغاز راه تأسیس دانشگاه آزاد، با مشکلات فراوانی توأم بود و در آن روزها شعارهایی مبنی بر اینکه همه چیز باید دولتی باشد در کشور حاکم بود». به گزارش «ایسنا» او افزود: «اگر در آن زمان همت، تلاش و پیگیری آیتالله هاشمیرفسنجانی و موافقت امام (ره) نبود شاید تأسیس چنین دانشگاهی در آن روزگار کاری غیرممکن بود». آیتالله هاشمی از سرداران انقلاب رئیسجمهوری با بیان اینکه در آن زمان همه حرفها این بود که آموزش باید رایگان باشد، گفت: «خیلیها به یاد دارند در آن شرایط بزرگانی همچون مقاممعظمرهبری و آیتالله هاشمی این کار را آغاز کردند». روحانی با اشاره به اقدامات و خدمات آیتالله هاشمیرفسنجانی در جریان پیروزی انقلاب و سالهای پس از آن، با بیان اینکه آیتالله هاشمی یکی از سرداران انقلاب اسلامی بودند و در پیروزی این انقلاب نقش بسزایی داشتند، گفت: «آیتالله هاشمی برای استقرار انقلاب اسلامی تلاش بسیاری کرده و در شورای انقلاب و ساماندهی و شکلگیری مجلس شورای اسلامی و هماهنگی میان قوا در شرایط حساس سالهای پس از انقلاب و همچنین در جنگ تحمیلی و پیروزی رزمندگان ما در برابر تجاوز دشمن اقدامات بسیارمؤثری انجام دادند». او ادامه داد: «در کنار خدماتی که آیتالله هاشمی انجام دادهاند، بیتردید تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی یکی از برگهای زرین تلاشهای ایشان برای کشور محسوب میشود». رئیسجمهوری با بیان اینکه انجام این کار در کشور و تلاش برای تأسیس و پیشرفت آن صبر و تحمل بسیاری میطلبد، گفت: «اگر عدهای با چنین طرحهایی مخالفت میکنند ممکن است قصد و غرض بدی نداشته باشند و فقط تفکرشان اینچنین باشد». او با بیان اینکه تا این تفکرات به هم نزدیک شوند و بتوانیم در مسائل اصلی کشور به اجماعنظر برسیم، هنوز مقداری فاصله داریم، گفت: «دانشگاه آزاد اسلامی این اصل را ثابت کرد که چنانچه هر کاری ولو کارهای علمی و فرهنگی و آموزشی را به مردم، صاحبنظران و متخصصان آن رشته واگذار کنیم، آن کار بهتر و سریعتر به هدف خود میرسد». روحانی ادامه داد: «اگر کاری که دانشگاه آزاد اسلامی در طول 33 سال انجام داده است، را دولت بر عهده میگرفت اولا بودجه لازم را برای این کار نداشت، ثانیا بوروکراسی دولت نمیگذاشت که چنین کار عظیمی در این مدت انجام بگیرد». رئیسجمهوری با اشاره به تفکرات موجود در دوران تأسیس دانشگاه آزاد مبنی بر اینکه این دانشگاه صرفا برای سرمایهداران است، گفت: «در زمان تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی عدهای حتی از نمایندگان مجلس اول که با لحنی تندتر صحبت میکردند، معتقد بودند که این دانشگاه، دانشگاه سرمایهداران کشور است. در آن زمان اینگونه به نظر میآمد که میخواهیم دانشگاهی تأسیس کنیم که در آن فقط آنهایی که وضع مالی بهتری دارند، وارد شوند؛ اما امروز مشاهده میکنیم آنهایی که در این دانشگاه درس خوانده و آنهایی که درس میخوانند جزء کدام طبقه از جامعه هستند». بگذاریم دانشگاهها روی پای خود بایستند او با تأکید بر اینکه دانشگاه یک محیط آزاد علمی و محیط نقد، سخن، اشکال و اعتراض است، گفت: «من معتقدم هنوز حوزههای علمیه ما در زمینه آزادی در بحث از دانشگاههایمان جلوتر هستند. در حوزههای علمیه شاگردان به راحتی در برابر اساتید خود انتقاد و ایستادگی میکنند و حرف میزنند؛ اما ممکن است در دانشگاهها آنقدر آزادی وجود نداشته باشد که چنین فضایی حاکم شود». رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه جامعه آزاد علمی یکی از امتیازات دانشگاههاست، ادامه داد: «اگر از دانشگاهها استقلال و آزادی را بگیریم در آن زمان دانشگاه مرده است؛ البته باید در دانشگاهها اخلاق حاکم باشد و هویت دینی و ملی مورد احترام قرار بگیرد؛ اما در دانشگاهها باید آزادی، استقلال علمی و آکادمیک برقرار باشد». او افزود: «باید از فضاهایی که در آن عدهای میخواهند در دانشگاهها دخالت کنند تا حد امکان خارج شویم». روحانی با تأکید بر اینکه باید بگذاریم دانشگاهها روی پای خود بایستند، گفت: «من از روز اول همواره در شورایعالی انقلاب فرهنگی تأکید کردهام که وظایف این شورا باید محدود شود و باید بگذاریم که دانشگاهها روی پای خود بایستند؛ چرا که اساتید هم بهتر بلدند و هم میدانند که در دانشگاهها چه خبر است. آنها از دیگران دلسوزتر هستند». انتقاد از شیوه برخورد با اساتید و فرهیختگان رئیسجمهوری با اشاره به سفر اخیر خود به نیویورک و دیدار با اساتید دانشگاهها و دانشجویان آمریکا، گفت: «در آن دیدار شاهد علاقهمندی بسیاری از اساتید و دانشجویان خارجی به ایران و حضور در ایران بودم». او با تأکید بر اینکه باید فضایی فراهم کنیم که این افراد در رفتوآمد باشند، گفت: «لازم و ضروری نیست که چنین افرادی در ایران بمانند؛ بلکه باید در کشور فضایی فراهم کنیم که این افراد در رفتوآمد باشند. باید با اساتید و فرهیختگان و نخبگان سراسر کشور ارتباط برقرار کنیم». روحانی با انتقاد از شیوه برخورد با اساتید و فرهیختگان داخلی و خارجی، افزود: «گاهی هنگامی که استادی وارد کشور میشود فردی به دلایل واهی گذرنامه وی را میگیرد و از او پرسشهایی مطرح میکند. کافی است به فردی بگوییم که برای پاسخ به پرسشهایی وارد اتاقی شود. در آن زمان دیگر مرغ از قفس پریده است». او با تأکید بر اینکه نخبگان ما فراتر از سرمایههای مالی ما هستند، گفت: «باید به بزرگان و نخبگان خود احترام بگذاریم، چرا که آنها از ما پول نمیخواهند بلکه منزلت اجتماعی میخواهند». ایران از آن تمام ایرانیان جهان است رئیسجمهوری با طرح این پرسش که چرا برخی از مأموران آنقدر به خود حق میدهند و کدام قانون به آنها میگوید که در برابر یک استاد و فرهیخته و سرمایهای ماندنی اینگونه برخورد کند، افزود: «چرا به اساتید خود احترام نمیگذاریم و چرا این واقعیت را باور نمیکنیم که ایران از آن تمام ایرانیان جهان است». او ادامه داد: «تمام ایرانیان به سهم خود مالک و صاحب این کشور هستند و کشور برای همه جمعیت ایرانی است. در مورد آنها هیچکس جز قانون نمیتواند برخورد کند». روحانی با اشاره به مشکلات ایجادشده برای برخی اساتید در دورههای گذشته، ادامه داد: «گاهی اتفاق میافتاد که در برخی مقاطع در دانشگاههای دولتی تنگنظریهایی ایجاد و این موجب میشد که یک استاد نتواند کرسی خود را حفظ کند». او با تأکید بر اینکه باید در برابر استاد و صاحبنظر مقداری سعهصدر داشته باشیم، خاطرنشان کرد: «دانشگاه آزاد اسلامی در مقاطعی با جذب و استفاده از برخی اساتید موجب حفظ سرمایهها در کشور شد». روحانی با انتقاد از مورد توجه بودن نام دانشگاهها برای نهادهای مختلف در استخدام نیروی انسانی، گفت: «زمانی فردی برای استخدام مراجعه میکند نباید از او پرسیده شود که در کدام دانشگاه درس خوانده است، بلکه باید از او سوال شود که نزد کدام اساتید درس خوانده است». دانشگاهها باید نقد کنند رئیسجمهوری با بیان اینکه دانشگاه باید در صحنه جامعه و حل مشکلات حضور داشته باشد، گفت: «بدترین زمان برای یک دانشگاه آن است که دانشگاهی ساکت، آرام و ناظر باشد و فقط مسائل و مشکلات جامعه را نگاه کند. باید فضایی فراهم شود که دانشگاههای ما حضور و مشارکتی جدی در جامعه داشته باشند و احساس وظیفه کنند». روحانی با تأکید بر اینکه دانشگاهها باید حرف بزنند، نقد کنند و مشارکت و حضور داشته باشند، گفت: «گرچه ممکن است دانشگاهیان با بقیه نهادها مشکلی داشته باشند و مثلا از قوه قضائیه بترسند یا در مورد مجلس ملاحظاتی را لحاظ کنند؛ اما از آنجایی که دیواری کوتاهتر از دولت وجود ندارد، دانشگاهیان میتوانند از دولت انتقاد کنند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.