درباره «رسانه جدید آندره بازن»
آیا سینما فانی است؟
نام آندره بازن (1958 -1918) را که میآوری، انگار از بخشی از تاریخ نوشتاری و تصویری سینما سخن میگویی. آندره بازن نامش گره خورده با نقدنویسی جدی درباره فیلم و سینما، نامش عجین شده با نظریهپردازی درباره سینما، نامش همراه شده با عشق توأم با تحلیل سینما و شاید از همه مهمتر اینکه نامش را نمیشود از مجله کایهدوسینما و موجنو فرانسه جدا کرد. اگر او نبود، نقد جدی فیلم شاید وجود نداشت و شاید هیچ خبری هم از «400 ضربه» تروفو و «ازنفسافتاده» گدار نبود. بازن در طول عمرش بسیار درباره سینما نوشت و تأثیر بسیاری بر سینماگران و نویسندگان سینمایی گذاشت و هرچند خودش هرگز پشت دوربین فیلمبرداری نرفت و فیلمی نساخت، اما تأثیرش در سینما جاودانه شده است. او در دهههایی زندگی کرد که شکلگیری سینمای مدرن تقریبا همزمان شده بود با ظهور تلویزیون؛ تلویزیون که به عقیده برخی حیات سینما را به خطر میانداخت و به عقیده برخی میتوانست سروشکل سینما را تغییر دهد. حساسیت بازن به سینما باعث شد که به پدیده تلویزیون دقیق و عمیق شود و درباره آن هم بنویسد. کتاب «رسانه جدید آندره بازن» مجموعه 57 نقد و مقاله این نویسنده بزرگ سینمایی است درباره تلویزیون و البته ترفند سهبعدی، سینهراما و سینمااسکوپ. او در این نوشتهها از پتانسیلها و ابعاد هنری این فناوریهای جدید میگوید، از اینکه چه تأثیری میتوانند بر هنر و سینما بگذارند. نکته جالب اینجاست که هرچند حرفهای بازن درباره فناوریهایی است که به گذشته ربط دارند، اما رویکرد او در برخورد با این فناوریها آنقدر نو و تازه است که برای علاقهمندان به رسانه حتی در زمان معاصر هم خواندنی هستند. این 57 مقاله را دادلی اندرو انتخاب و ترجمه کرده است. اندرو که اینروزها در دانشگاه ییل در رشتههای سینما و ادبیات تطبیقی تدریس میکند، یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان سینمایی است و شاید تأثیرش بیشتر از خود بازن نباشد، اما به اندازه او اهمیت دارد. او کتابهای مهمی در زمینه سینما منتشر کرده است ازجمله «تئوریهای اساسی فیلم»، «مفاهیم نظریه فیلم» و «آندره بازن». اغلب دوستداران سینما با کتاب دوجلدی «سینما چیست؟» بازن آشنا هستند. اندرو میگوید: «رسانه جدید آندره بازن» مکمل این کتاب دوجلدی برای هر کسی است که به تاریخ سینما علاقه دارد، علاوهبراین او کتاب را طوری طراحی کرده است که برای تدریس در دانشگاه هم مفید باشد. کتاب پس از یک مقدمه خواندنی از اندرو درباره آشنایی بازن با فناوریهای جدید در دهه 1950، به هفت بخش «زبان تلویزیون»، «تلویزیون و هنرها»، «تلویزیون و جامعه»، «تلویزیون و سینما»، «سینهراما و سهبعدی»، «سینمااسکوپ» و «پایان» تقسیم شده است. نکته جالب این است که بخش «پایان» تنها یک مقاله دارد و در آنجا بازن سؤالی مهم را در قالب عنوان یک مقاله مطرح میکند: «آیا سینما فانی است؟» پاسخ بازن منفی است، اما در مقالهای مفید و خواندنی این پاسخ منفی را با دلیل بیان میکند. این کتاب در 352 صفحه توسط انتشارات دانشگاه کالیفرنیا منتشر شده و 29 دلار قیمت دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.