|

پایان داستان مائو

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

روی آنها نام جیانگ نه با خطوط قلم‌مو، بلکه با استخوان آدم‌ها نوشته شده بود. آن زن 62 ساله به‌صورت یک جادوگر خبیث به تصویر کشیده شد؛ کسی که زبانش دراز است و در یک دست حقیقت و در دست دیگر، دروغ دارد. در خیابان‌های پکن مردم فریاد می‌کشیدند «10 هزار کارد بخورد به جان جیانگ چینگ!». سال 1980 بود که محاکمه این خائن شروع شد. همه با بی‌صبری انتظار چنین لحظاتی را می‌کشیدند. در طول جلسه دادگاه، همه ابراز خوشحالی کرده و به او دشنام می‌دادند. وقتی قاضی شروع کرد از او بازپرسی کند که چرا «لیو شائوکی» و «وانگ گانگمای» را بازداشت کرده و موجب مرگ آنها شده است، شروع به سخنانی طولانی کرد تا برای خودش مشروعیتی به‌دست آورد، اما در نیمه راه سخنانش متوقف شد و خواست به توالت برود. بعد پشت درها پنهان شد و آن را از داخل قفل کرد. یک ساعت آنجا ماند و بیرون نیامد. پلیس‌ها نگران شدند که حدس‌شان درست از آب در آید: خدای من، او خودکشی کرده است؟ اما در آخر، جیانگ چینگ دوباره پیدا شد که سلانه‌سلانه راه می‌رفت. به جایگاهش برگردانده شد. بعد از آنکه نگاه‌ها همه به‌خاطر این ورود عجیب‌وغریب متوجه او شد، رو به رئیس دادگاه کرد و گفت: چرا مدام حرف‌هایم را قطع می‌کنی؟! مثل اینکه خیلی دوست ‌داری سرم را قطع کنی!». دفاع از خودش نیز حیرت‌آور بود: «من هیچ روزی برای خودم برنامه‌ای ویژه نداشتم. هرچه را انجام دادم، این بود که از تصمیمات کمیته مرکزی حزب پیروی کرده و فرامین آن را اجرا می‌کردم. هرچه را انجام دادم این بود که از خط رئیس دفاع کرده و آن را پیاده کنم؛ یعنی خط انقلابی و کارگری مائو... شما واقعا مثل کسانی هستید که به‌دنبال سایه او باشند! به خودتان جسارت داده و قاتل و قربانی را درهم ادغام کرده‌اید. فراموش نکنید فرد قربانی‌ای را که شما قاتلش می‌نامید، 38 سال همسر رئیس مائو بوده است؛ تک‌تک این همه روزها. در تمام این دوران، در خوشی‌ها و غم‌ها کنار هم بودیم. در طول سال‌های جنگ، من تنها زنی بودم که سایه‌به‌سایه مائو در جبهه‌های جنگ حضور داشتم. اما شما آن موقع در کدام سوراخ قایم شده بودید؟!». در حضور 36 قاضی و گروهی از مردم مرکب از 600 نفر، جیانگ چینگ به اعدام محکوم شد. این حکم در تاریخ 25 ژانویه سال 1981 صادر شد. اما باید دنگ شیائو پینگ درباره آن تصمیم می‌گرفت؛ فردی که آن زمان، دیگر زمام امور را کاملا به‌دست گرفته بود. مدت دو سال به او مهلت داده شد تا فکر کند. اگر توبه می‌کرد، از مرگ نجات می‌یافت. اما او نپذیرفت و حکم اعدام، به حبس ابد تغییر پیدا کرد. شاید حبس طولانی‌مدت بتواند آن روح پریشان را به رستگاری هدایت کند. اما جیانگ همچنان تصمیم داشت به بهای بیشتری، صحنه را ترک کند. می‌خواست مانند یک هنرپیشه، آخرین صحنه را آن‌طور که خود می‌خواست، بازی کند. بنابراین در تاریخ 14 می‌ سال 1991 خودکشی کرد. برای اینکه هیچ‌گونه مراسمی برای او گرفته نشود، دنگ شیائوپینگ خبر مرگ او را دو سال بعد اعلام کرد. به‌این‌ترتیب، پرده‌های صحنه آرام‌آرام فروافتاد.

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.