جان کری و سرگئی لاوروف پشت درهای بسته دیدار کردند
چماق اوکراینی و اینبار کمی سیبزمینی
روابط روسیه و ایالاتمتحده در یک سال گذشته در چنان اغمایی فرو رفته بود که کوچکترین نشانی از آبشدن یخ روابط، حالا گیرم در سبدی اهدایی از سیبزمینیهای روسی، شاخکهای تقریبا همه بازیگران جهانی را به حرکت میاندازد؛ حتی اگر ردوبدلشدن سیبزمینیها بین وزرای خارجه دو کشور سابقهای به درازای نسخه دوم جنگ سرد داشته باشد. «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه در حالی روز سهشنبه با سبدی از سیبزمینی و گوجهفرنگیهای روس به استقبال «جان کری» همتای آمریکایی خود آمده بود که دیدار 16 ماه پیش این دو در پاریس نیز میهمانی ناخوانده داشت؛ سیبزمینیهای آمریکایی که اهدای آنان در بحبوحه بحران سوریه، به ادعای جان کری، نه معنای پنهانی داشت و نه کنشی استعاری و نمادین بود. با تمام این اوصاف، اگر سیبزمینی، حالا چه در «آیداهو»ی ایالاتمتحده رشد کند و چه در «کراسنودار» روسیه، از آن دست صیفیجاتی است که نگهداری از آن تقریبا فصل نمیشناسد؛ گوجهفرنگی نیز میوهای فصلی است که شاید با کمی غفلت، نهتنها بیش از چند ماه دوام نیاورد، بلکه چیزی جز فراوردهای لهشده نصیبمان نکند. حالا این حکایت، همانی است که جان کری پس از پایان دیدار یکروزه با همتای روس خود و رئیسجمهوری این کشور در سوچی به آن اشاره کرد. کری که در حاشیه نشست وزرای خارجه ناتو در ترکیه با خبرنگاران سخن میگفت، برهه کنونی را فرصتی حیاتی برای پایاندهی به حمام خون در شرق اوکراین دانست و از روسیه و جداییطلبان اوکراینی خواست به مفاد توافقنامه آتشبس مینسک جامه عمل بپوشانند. او ضمن اشاره به سازوکارهای اطمینانبخشی چون اصلاحات و انتخابات، «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهوری روسیه و جداییطلبان شرق اوکراین را به همکاری با دولت مستقر در کییف دعوت کرد. این در حالی است که ادعای کری مبنی بر عدم تمایل کشورهای عضو ناتو برای ادامه تحریمهای اعمالشده علیه روسیه و مشروطکردن لغو تحریمها به پیادهسازی مفاد توافقنامه مینسک، نشان از عزم ایالاتمتحده برای تغییر آرایش چهارجانبه مذاکرات صلح اوکراین در قالب نرماندی و افزودهشدن ایالاتمتحده و ناتو به عنوان ضلع پنجم مذاکرات دارد. «یوری سولوزوبوف» دبیر بینالملل انستیتو «استراتژی ملی روسیه» بر این باور است؛ نظر به نقش پررنگ مشاوران و مربیان آمریکایی در رژیم سیاسی و نظامی اوکراین که در بین همه کشورهای جهان، میزبان بزرگترین سفارتخانه ایالاتمتحده است، برقراری هرگونه آتشبس بدون مشارکت مستقیم واشنگتن امکانپذیر نیست. ائتلاف راهبردی کشورهای حوزه اوراسیا با هندوستان و جمهوری خلق چین نیز که رژه پیروزی اخیر در میدان سرخ مسکو، هشداری بر احتمال شکلگیری آن بود، یکی دیگر از دلایلی است که به گمان سولوزوبوف، پای جان کری را پس از دو سال به کرملین باز کرده است. ازدستدادن حوزه نفوذ در اوراسیا برای مقامات آمریکایی بدان حد نگرانکننده بوده که با وجود ادامه خونریزیها در سوریه و شرق اوکراین و درست در روزی که انتشار گزارش تنظیمشده توسط «بوریس نمتسوف» منتقد بهقتلرسیده کرملین، حکایت از کشتهشدن بیش از 220 سرباز روسی در جبهه شرق اوکراین داشته، جان کری همصدا با همتای روس خود از رئیسجمهوری اوکراین بخواهد با آغاز عملیات آزادسازی فرودگاه دونتسک از دست شورشیان، فرایند صلح را به مخاطره نیندازد. وزیر خارجه ایالاتمتحده در حالی هدف از سفر خود به روسیه را برقراری گفتوگوهایی شفاف و همهجانبه و نه طرح نقشه راهی دقیق برای پیشرفتهای آتی در مذاکرات صلح دانسته بود که بهنظر میرسد روند گفتوگوها به مذاق طرف روسی بیشتر خوش آمده است؛ واقعیتی که حتی بدون توجه به اظهارات مقامات رسمی کرملین مبنی بر مثبت و سازندهبودن گفتوگوها، با نگاهی به تیشرت گرامیداشت قربانیان جنگ جهانی دوم و سبد میوه اهدایی به میهمان آمریکایی قابل پیشبینی بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.