|

تلاش اعراب و آمریکا برای جلوگیری از علنی‌شدن اختلافات

آرامش در حضور دیگران

شرق: قهر یا بی‌اعتنایی دیپلماتیک؛ هرچه هست بسیاری از مقامات آمریکایی و تحلیلگران حوزه خلیج‌فارس را به واکنش واداشته است. اگرچه مقامات آمریکایی به شدت تلاش می‌کنند تا به افکارعمومی و رسانه‌ها بقبولانند که عدم‌حضور پادشاه عربستان و سه رهبر دیگر حوزه خلیج‌فارس در نشست «کمپ دیوید» که از امروز آغاز می‌شود، نتیجه اختلاف یا قهر نیست. روز دوشنبه 21 اردیبهشت، ملک‌سلمان در اقدامی غیرمنتظره اعلام کرد در نشست کمپ دیوید که قرار است با حضور مقامات آمریکا و سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس) برگزار شود، شرکت نخواهد کرد و محمدبن نایف، ولیعهد خود را برای شرکت در این نشست به واشنگتن خواهد فرستاد. هم‌زمان اعلام شده پادشاه بحرین هم در این اجلاس شرکت نخواهد کرد؛ اقدام پادشاهان عربستان و بحرین راهی برای بیان نارضایتی از سیاست آقای اوباما در مذاکرات با ایران تلقی شده است. بحرین که رهبری آن پیوندهای عمیقی با عربستان دارد، دوشنبه گفت: سلمان بن حمد الخلیفه، ولیعهد این کشور را به نشست کمپ دیوید می‌فرستد. گفته می‌شود رهبران عمان و امارات هم به دلیل بیماری در آن حضور نخواهند داشت و فقط صباح احمد صباح، امیر کویت در اجلاس شرکت خواهد کرد و اکنون وارد آمریکا شده است. انتظار می‌رود شیخ تمیم بن حمد الثانی، امیر قطر هم شرکت کند. «رویترز» در تحلیلی در این مورد می‌نویسد: حقیقت این است که عربستان سال‌هاست از این مسئله شکایت دارد که واشنگتن نگرانی‌های آن را جدی نمی‌گیرد و بر این باور است که تمرکز دولت آمریکا برای حل مسئله هسته‌ای ایران سبب شده توجه آمریکا از دیگر مشکلات که حساسیت بیشتری دارند به‌ویژه تعهدات امنیتی این کشور نسبت به منطقه منحرف شود. سعودی‌ها همچنین نگرانند که حصول یک توافق هسته‌ای میان ایران و آمریکا درخصوص برنامه هسته‌ای ایران که لغو تحریم‌های بین‌المللی علیه کشور را در پی خواهد داشت، می‌تواند منجر به افزایش نفوذ ایران در منطقه شود و از طرف دیگر بهبود روابط تهران و واشنگتن را در پی داشته باشد. عبدالخالق عبدالله، استاد علوم سیاسی در دانشگاه امارات در این مورد به آسوشیتدپرس گفته است: فکر نمی‌کنم احترام عمیقی برای اوباما و قول و قرارهای او قایل باشند. میان نگرش او در مورد آنچه پس از توافق با ایران اتفاق خواهد افتاد و نگرش آنها تفاوت وجود دارد. آنها فکر می‌کنند ایران یک نیروی بی‌ثبات‌کننده است و اگر تحریم‌ها برداشته شود، حتی بی‌ثبات‌کننده‌تر خواهد بود. فرانک گاردنر، خبرنگار امور امنیتی نیز به بی‌بی‌سی، می‌گوید که ملک‌سلمان هرگز اوباما را به‌دلیل عقب‌نشینی از تهدید حمله موشکی به حکومت سوریه به خاطر استفاده از سلاح‌های شیمیایی در سپتامبر ۲۰۱۳ نبخشیده است. او در آن زمان وزیر دفاع عربستان بود. استقرار سامانه دفاعی مقامات کاخ‌سفید روز دوشنبه در تلاش برای اطمینان‌دادن به هم‌پیمانان آمریکا در خاورمیانه اعلام کردند: نشست کمپ دیوید با انتشار اعلامیه‌هایی برای استقرار سامانه‌های دفاعی موشکی بالستیک در منطقه و افزایش تمرین‌های نظامی مشترک پایان خواهد یافت. بااین‌حال، این مقامات آمریکایی به هم‌پیمانان سنی‌شان گفتند که قصد ارائه یک قرارداد دفاعی را ندارند؛ چون این مسئله با موانع بزرگی در کنگره مواجه خواهد شد. یوسف القطیبه، سفیر امارات متحده عربی در آمریکا به آسوشیتدپرس گفت: «من فکر می‌کنم با توجه به رفتار ایران در منطقه و ظهور تهدید افراطیون، ما خواستار نوعی تضمین امنیتی هستیم. ما قطعا خواهان روابطی قوی‌تر هستیم. در گذشته، ما با توافق یک آقا با آمریکا درباره امنیت، بقای خود را حفظ کرده‌ایم. من فکر می‌کنم ما امروز به چیزی مکتوب نیاز داریم. ما به چیزی نهادینه‌شده نیاز داریم». قطیبه گفت: «من فکر نمی‌کنم حتی یک کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس باشد که فکر نکند یک سپر دفاعی برای منطقه فکر خوبی است. همه با این موافقند. مشکل این است که شما چطور می‌خواهید کلید یک سامانه دفاعی منطقه‌ای را در زمانی که کشورهای مختلف سرگرم خرید تجهیزات متفاوت با سرعت‌های متفاوت هستند، روشن کنید؟ چطور می‌خواهید آن را به هم متصل کنید؟ چطور برای حرف‌زدن با یکدیگر رادار به دست می‌آورید؟» یک مقام ارشد سعودی در ریاض به آسوشیتدپرس گفت که کشورش خواهان یک سامانه دفاعی و همکاری نظامی است که مشابه همان چیزی باشد که آمریکا به اسرائیل داده است. این مقام به سبب اینکه مجاز نبود جزئیات فهرست خواسته‌های سعودی‌ها در نشست کمپ دیوید را فاش کند، خواست ناشناس بماند. وی گفت سعودی‌ها همچنین خواهان دسترسی به تجهیزات نظامی پیشرفته، موشک، هواپیما، ماهواره و نیز فناوری بیشتر و همکاری‌های آموزشی با آمریکا هستند. واکنش مقامات جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید روز دوشنبه گفت: «می‌دانم گمانه‌زنی‌هایی وجود داشته دایر بر اینکه تغییر در برنامه سفر (این رهبران) تلاشی برای ارسال یک پیام برای ایالات متحده است.» اگر چنین است، چنین پیامی دریافت نشده؛ چون همه بازخوردی که ما از سعودی‌ها گرفته‌ایم، مثبت بوده است.» ماری هارف، سخنگوی کاخ‌سفید نیز گفت اقدام سلمان پادشاه عربستان در عدم‌حضور در نشست کمپ دیوید اهانت به باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا به شمار نمی‌آید. هارف افزود: ما خرسند هستیم که ولیعهد عربستان و جانشین ولیعهد در این نشست حضور خواهند داشت و اطمینان داریم سطح حضور مناسبی در این نشست خواهیم داشت. «عبدالخالق عبدالله»، یکی از مشاوران سیاسی «محمدبن‌زائد»، ولیعهد ابوظبی، به خبرگزاری فرانسه، گفته است: به نظر می‌آید اختلافات (آمریکا و عربستان) درباره ایران عمیق‌تر شده است. «عبدالله» با ادعای اینکه ایران باعث می‌شود آرامش منطقه روزبه‌روز کمتر شود، حضورنیافتن پادشاه عربستان در نشست «کمپ‌دیوید» را بی‌احترامی به «باراک اوباما» رئیس‌جمهوری آمریکا توصیف کرد اما عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان سعودی، موجودیت تنش میان دو کشور را رد کرد. او گفت شرکت‌نکردن پادشاه در این نشست، «به هیچ طریق، نوع و شکلی به مفهوم اختلاف میان دو کشور نیست». الجبیر افزود: «فکر می‌کنم این طرز برداشت که عدم شرکت پادشاه در این نشست یک بی‌اعتنایی است، واقعا بی‌اساس است. هیأتی که فرستاده می‌شود، بسیار عالی‌رتبه است. این هیأت، مطلقا حق دارد تا از کشور سلطنتی، نمایندگی کند». گفت‌وگوی تلفنی اوباما و ملک‌سلمان گفتنی است پایگاه اینترنتی کاخ سفید اعلام کرد باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا و ملک‌سلمان پادشاه عربستان، در تماس تلفنی با یکدیگر گفت‌وگو کردند. پادشاه عربستان در این تماس تلفنی از رئیس‌جمهور آمریکا عذرخواهی کرد و گفت محمدبن‌نایف، ولیعهد خود را برای حضور در این نشست فرستاده است. براساس اطلاعیه منتشرشده از سوی کاخ سفید، همچنین دو طرف درباره مسائلی که قرار است در نشست‌های پیشِ‌رو میان مقامات آمریکا و عربستان و دیگر مقامات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس)، در واشنگتن مطرح شود، رایزنی کردند. به گزارش ایسنا، ملک‌سلمان و اوباما علاوه بر این، بر اهمیت حصول یک توافق جامع هسته‌ای میان ایران و گروه 1+5 که قابل راستی‌آزمایی باشد، تأکید کردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.