اعتراض سهامداران در تالار شیشهای
«فساد و کدهای خاص» در معاملات بورسی
شرق: ریزش دو هفته شاخص بورس در حالی رقم خورد که موج نارضایتی از این روند در میان سهامداران، درنهایت منجر به اعتراض به مسائلی شد که سهامداران معترض از آن با نام «فساد و کدهای خاص» در این نهاد یاد میکردند. تجمعکنندگان ضعف در بخش نظارتی بورس، نبود سازوکار قانونی برخورد با استفادهکنندگان از اطلاعات نهانی را ازجمله دلایل اعتراض خود عنوان کردند. از میان هفتمیلیون سهامدار حاضر در بازار سرمایه مشخص نیست چه تعداد متضرر شدهاند، اما به گفته معاملهگران در تالار، این تجمعات اغلب در زمانی به وقوع میپیوندد که روند کاهش شاخص کل بازار سرمایه طولانی شده باشد که این بار نیز چنین اتفاقی افتاد. استفاده از اطلاعات نهانی، عامل اعتراض سهامداران محسن قادری، تحلیلگر بازار سرمایه در رابطه با تجمع دیروز سهامداران بورس به «شرق» گفت: دیروز تعدادی از سهامداران که از تداوم ریزش شاخص و کاستهشدن از قیمت سهمهای خود ناراضی بودند، دست به اعتراض زدند که آنطور که از اخبار به گوش میرسد، دستگیر شدهاند. وی درباره علت این اتفاق افزود: متأسفانه در میان سهامداران بورس، بزرگانی وجود دارند که سهام عمده در دستان آنهاست و پولهای زیادی را ردوبدل میکنند که اکثر معاملات آنها براساس اطلاعات نهانی است که ناشی از غیرشفافبودن بازار است. این مسئله را میتوان از سهمهایی که آرام خرید و فروش میشوند و به یکباره برای آنها صف خرید ایجاد میشود، متوجه شد. قادری با اشاره به اتفاقی که چندروز گذشته در بورس افتاد، اظهار کرد: روز بیستم اردیبهشت اتفاقی افتاد که شاید بتوان از آن بهعنوان پدیده نادر در بورس یاد کرد. در این روز نماد لیزینگ ایرانیان به علت ظن استفاده از اطلاعات نهانی برای معاملات، متوقف و تمامی معاملات آن باطل اعلام شد که اتفاق بسیار مبارکی برای بورس محسوب میشود. البته متأسفانه روند استفاده از اطلاعات نهانی در دیگر نهادهای پولی و مالی کشور مانند بانکها نیز رخ میدهد، اما آنچه در بازار سرمایه تفاوت ایجاد میکند، سختی اثبات چنین اتفاقاتی است. چراکه امکان اثبات آنها از طریق مستندات وجود ندارد، اما از طریق دستکاریهای اسناد در بانکها میتوان تخلفها را راحتتر شناسایی کرد. تخلف در معاملات پتروشیمی مبین محمد شکوری، تحلیلگر بازار بورس نیز به «شرق» گفت: زمانی که در بازار شرایط منفی وجود دارد و فشار روی سهامداران خرد است، حساسیتها نسبت به عملکرد بازار بورس بالا میرود. یکی از دلایل این اعتراضات این بود که در نماد پتروشیمی مبین تقاضا بسیار بالا و عرضه بسیار محدود بود؛ درواقع پتروشیمی مبین توسط 42 کد خریداری شده بود، درحالیکه هزاران کد تقاضا داشت. شکوری افزود: این مسئله موجب واکنش بازار به عملکرد سازمان بورس شد، چون سازمان بورس باید حافظ بازار سرمایه و پشتیبان سهامداران خرد باشد و موجب خروج نقدینگی از بازار نشود. ضمن اینکه بعد از توافق لوزان، موجی از خوشبینی ایجاد شد و تا حدودی این موج خوشبینی موجب ایجاد وجه معقول و اعتماد به بازار سرمایه شد. درواقع پس از آن خوشبینی سیاسی، خیلی بهسرعت زیان سنگینی متوجه سهامداران شد و طاقت سهامداران بهسر آمد و حالا با ازدستدادن یکسوم پول خود در عرض مدت زمانی کم، به زمین و زمان بدبین شدهاند. وی با انتقاد از پرداخت تاوان سنگین از سوی سهامداران خرد ادامه داد: از طرفی ما شاهد عرضه وسیع، توسط شرکتهای حقوقی بودیم که اینها بهنوعی نفس بازار را گرفتند و زیان بسیار سنگینی را وارد کردند. با خروج نقدینگی توسط عرضههای حقوقی، زیرِ پای سازمان هم بهنوعی خالی شد و سهامداران در این بازی تاوان سنگینی پرداخت کردند. متأسفانه این مسائل بهگونهای پیش رفت که برخی از نمادها در کمتر از یک ماه تا 30درصد ریزش نشان دادند. در تمامی این موارد، سازمان بورس بیتقصیر نبوده است، چون باید مانع خروج نقدینگی از بازار میشد. دراینمیان، رئیس سازمان بورس هم بیتقصیر نبود، چراکه بیتدبیری در عرضه پتروشیمی مبین به چنین مسائلی دامن زد. چنین روندی، که به گفته کارشناسان هرازچندگاهی دامان سازمان بورس اوراق بهادار تهران را میگیرد، شاید هشداری باشد که شفافیت اندک در معاملات بورسی را گوشزد کند. بهنظر میرسد ضروری است مسئولان این نهاد نسبتبه روشنکردن ابعاد این تخلفات دقت و سرعت عمل کافی نشان دهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.