|

«مهندس‌پور» در خانه هنرمندان چه گفت؟

شرق: چهارشنبه 16 اردیبهشت، گزارش نشست «نمایش‌نامه‌نویسی و توسعه» که با حضور فرهاد مهندس‌پور، ایرج راد و علیرضا نادری در خانه هنرمندان برگزار شده بود، در همین صفحه به چاپ رسید. متأسفانه نقل برخی مفاهیم و صحبت‌های آقای مهندس‌پور به‌درستی انجام نشده بود که ضمن پوزش، متن صحیح صحبت‌های ایشان را دوباره منتشر می‌کنیم. حتما از این گزاره‌ها زیاد شنیده‌ایم که تئاتر به توسعه روابط انسانی می‌پردازد یا تئاتر ارتقای فرهنگ عمومی را در پی دارد یا گزاره‌هایی از این دست که ظاهرا گزاره‌های قابل‌قبولی هستند ولی دقیقا با بیان همین گزاره‌هاست که چیزهایی ناممکن می‌شود. این گزاره‌ها ظاهرا می‌خواهند چیزهایی را بیان کنند، اما بسیار کلی و مبهم هستند و درباره یک چیز کلی و مبهم ایده‌پردازی می‌کنند. با نگاه به بخش اعظم گفت‌وگوهایی که در جامعه ما وجود دارد، درمی‌یابیم که اغلب در کلیاتی مبهم با هم گفت‌وگو می‌کنیم؛ گفت‌وگوهایی که در آنها بررسی امری، ناممکن می‌شود. آن چیزی که به مرور ناممکن می‌شود، فهم واقعیتی است که در آن زندگی می‌کنیم. به این ترتیب به نظر می‌آید تا هنگامی که ما درباره موضوعات مبتلابه، به شکل مفاهیم کلی و مبهم حرف می‌زنیم، آنها را از شکلی قابل‌فهم خارج می‌کنیم. البته هر چیزی را می‌شود به مفهوم تبدیل و درباره آن مفهوم، گزاره‌پردازی کرد. ولی آیا این فکر شده که چطور از این دستگاه مفهومی باید به واقعیت برسیم؟ باید ببینیم آیا چنین گزاره‌هایی در واقعیت روابط انسانی ما امکان دخل و تصرف دارند؟ اگر دقت کنیم به فرمایشاتی که به‌خصوص سیاست‌مداران و دولتمردان در مورد موضوعات مختلف می‌کنند، آنان ظاهرا درباره چیزهایی با ما حرف می‌زنند که موضوعات زندگی ما هستند؛ درباره عدالت، امنیت، آزادی، هنجارهای اجتماعی و...، اما کار زیرکانه‌ای که این گروه بزرگ انجام می‌دهند و بخش بزرگی از رسانه‌ها را هم در اختیار دارند، این است که این موضوعات و مشکلات دم‌دستی ما را تبدیل به مفاهیمی می‌کنند و در یک دستگاه مفهومی، صرفا به‌مثابه مفهوم به آن می‌پردازند، اما اگر همه فرمایشات را جمع کنید، به اندازه یک میلی‌متر در واقعیت ما تغییر ایجاد نمی‌کند. بدیهی است در این فرمایشات آزادی خوب است و انسان به امنیت نیاز دارد، اما اینکه در واقعیت باید چه‌کار کنیم و چطور باید به امنیت و آزادی برسیم، هیچ دلالتی وجود ندارد. این اشتباهی است که گاهی در فرایند نمایش‌نامه‌نویسی هم وجود دارد ولی خب، نمی‌خواهم سیاست‌مداران را با نمایش‌نامه‌نویسان مقایسه کنم چون قابل مقایسه نیستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.