رئیس بانک مرکزی سوریه از مذاکره با ایران خبر داد:
دومین خط اعتبار یک میلیارد دلاری میان تهران - دمشق
شرق، زینب اسماعیلی : رفاقت تهران- دمشق همیشه با صفاتی نظیر دیرینه، برادرانه و استراتژیک توصیف شده، اما باید صفت پرهزینه را هم به آن اضافه کرد. مصداق این صفت را در خبری که روز گذشته منتشر شده، میتوان دید. روز گذشته رئیس بانک مرکزی سوریه خبر داده که «این کشور و ایران سرگرم مذاکره درباره دومین خط اعتبار یک میلیارد دلاری هستند». ادیب میاله، در گفتوگو با «بلومبرگ» توضیح داده که «دولت ایران موافقت اولیه برای این خط اعتباری را، که دومین خط اعتباری از سال 2013 است، اعلام کرده است». به گزارش ایسنا به نقل از بلومبرگ، رئیس بانک مرکزی سوریه گفت: «این کشور هنوز از نخستین توافق یک میلیارد دلاری با ایران پول دارد که به تأمین واردات کمک میکند». مذاکره بر سر دومین خط اعتباری یک میلیارد دلاری برای سوریه، در حالی انجام میگیرد که چهارسال جنگ در دمشق زیربناهای این کشور را ویران کرده و بر اساس گفتههای رئیس بانک مرکزی سوریه، پوند سوری که پیش از آغاز جنگ 50 پوند در برابر هر دلار معامله میشد، روز سهشنبه 280 پوند در برابر هر دلار معامله شد. این دومین خط اعتباری یک میلیارد دلاری ایران برای سوریه است که قرار است افتتاح شود. اما سابقه چنین خطوط اعتباری و کمکهای مالی به سالهای قبل بازمیگردد. اولین خط اعتباری برای تسهیلات صادرات بهمن 91 بود که بانک توسعه صادرات ایران در وبسایت خود از اختصاص خط اعتباری یک میلیارد دلاری این بانک به سوریه خبر داد. قرارداد آن خط اعتباری ۲۷ دی در حضور محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیسجمهور ایران و وائل الحلقی، نخستوزیر سوریه که به ایران سفر کرده بود، امضا شده بود. بر اساس این قرارداد، «پرداخت تسهیلات برای صادرات ایران به سوریه و مهندسی و تأمین تجهیزات خطوط انتقالی برق سوریه» از مفاد این قرارداد ذکر شده و مدت آن قرارداد ۲۰ ماهه و به ارزش حدود ۵۰ میلیون یورو بود. اگر خط اعتباری اولیه از تاریخ امضا اجرائی شده باشد، اکنون حدود هشت ماه است که آن خط اعتباری به پایان رسیده اما هنوز سوریه از آن خط اندوختههایی دارد. روابطعمومی بانک توسعه صادرات آنزمان در مورد نحوه تخصیص این خط اعتباری توضیح داده بود که «نیمی از اعتبار مذکور در قالب اعتبار فروشنده و به صورت ریالی در قبال اخذ وثایق در اختیار صادرکنندگان ایرانی به سوریه قرار میگیرد؛ معادل یورویی 500 میلیون دلار نیز به صورت اعتبار خریدار خواهد بود». 2 خط اعتباری در سال 92 اردیبهشت سال 92 بود که رئیس بانک مرکزی سوریه در جمع رؤسای بانکهای سوریه گفته بود: «دولت دمشق چشمانتظار دریافت کمکهای مالی، بیشتر از متحدانش بهویژه ایران و روسیه است و در این زمینه مشغول انجام مذاکره است». اما این تنها معامله اعتباری تهران- دمشق نبوده، خرداد 92 بود که روزنامه دولتی «تشرین»، چاپ دمشق، به نقل از «ادیب میاله»، رئیس بانک مرکزی سوریه، خبر داد که تهران دو خط اعتباری به میزان چهارمیلیارد دلار برای دمشق گشوده و انتظار دارد خط اعتباری دیگری را نیز جهت مقابله با تأثیرات تحریمهای بینالمللی باز کند. او توضیح داده بود:«ایران با گشایش یک خط اعتباری به ارزش یک میلیارد دلار برای تأمین هزینه واردات اقلام مختلف و خط اعتباری دیگری به ارزش سهمیلیارد دلار برای تأمین هزینه خرید بنزین و کالاهای مربوطه به حمایت از سوریه ادامه میدهد. ایران همچنین وامی به میزان سه میلیارد دلار دیگر را برای تقویت اقتصاد سوریه در دست بررسی دارد». اینبار اما از خط اعتباری جدیدی که در حال مذاکره است، اطلاعات زیادی در دست نیست، غیراز آنکه رفتوآمدهای گسترده مقامات سوری به تهران را میتوان نشانه رایزنی برای دریافت این خط دانست. «دیوید باتر»، تحلیلگر خاورمیانه در گروه تحقیقات سیاست خارجی چاتام هاوس، در اینباره میگوید: «سوریه قطعا به این خط اعتباری نیاز دارد و اخیرا هیأتهای متعددی از سوریه به تهران سفر کردهاند تا خط اعتباری یک میلیارد دلاری را تمدید کنند».چهار روز آخر دولت احمدینژاد در سمت رئیس کابینه دهم بود (مرداد 92) که توافقنامهای بین «تهران» و «دمشق» برای اعطای یک خط اعتباری نفتی ایران به ارزش ٦/٣میلیارد دلار به سوریه، بین بانکهای مرکزی دوطرف منعقد شد. برپایه این توافق، ایران بهازای صادرات نفت خود، حق سرمایهگذاری در سوریه را بهدست آورد. در آن زمان کارشناسان، اشغال مناطق نفتخیز سوریه توسط معارضان را دلیل این قرارداد اعلام کردند. به نظر میرسید بر اساس این خط اعتباری نفتی، ایران بهجای سوریه به مشتریانش، نفت خواهد فروخت. طرحی برای احیای اقتصاد سوریه دی سال 93 بود که رستم قاسمی، وزیر نفت سابق ایران، در جایگاه «رئیس کمیته توسعه روابط اقتصادی ایران و سوریه» برای سومینبار به سوریه سفر و با وزیر نفت این کشور دیدار کرد. او بعد از این سفر در گفتوگو با فارس، در مورد برنامه این سفر توضیح داد که «من معمولا در سفرهایی که به سوریه میروم با بشار اسد دیدار دارم که در این سفر یک هفتهای با تعدادی از مسئولان دولت به سوریه رفته بودیم و ملاقاتی را با اکثر وزرای سوریه و رئیسجمهور داشتیم و درباره مسائل اقتصادی صحبت و وضع اقتصادی سوریه را بررسی کردیم. تجربه بازسازی را در اختیار سوریه قرار میدهیم و طرحی را برای احیای اقتصاد سوریه و کشورهای همسایه در دست بررسی و مطالعه داریم». بلومبرگ نوشته که پوند سوریه از چهار سال پیش تاکنون دستکم ۵۰ درصد ارزش خود را در مقابل دلار آمریکا از دست داده است. اگرچه رئیس بانک مرکزی سوریه میگوید: «هنوز ذخایر این بانک ته نکشیده است تا در بازار ارز مداخله کند؛ اما روزانه 10 میلیون دلار توسط اشخاص یا برای واردات کالا از کشور خارج میشود». خبرهایی از این دست آنقدر پرتعداد است که نمونههای مختلفی از همکاری بین تهران و دمشق را رقم بزند. هفته گذشته رسانهها اعلام کردند «ایران قصد دارد یک خط کشتیرانی مستقیم با سوریه به منظور افزایش تبادلات تجاری بین دو کشور راهاندازی کند».معاون وزیر اقتصاد سوریه، تابستان 92 از حجم کمکهای ایران، روسیه و چین، آماری اعلام کرده بود، اما مشخص نیست آن رقم یکسالونیم بعد از آن به چه عددی رسیده است. آنزمان سه کشور دوست سوریه، ماهانه حدود 500 میلیون دلار از طریق فروش نفت و سایر خطوط اعتباری به این کشور در راستای کاهش معضلات و تبعات تحریم کمک میکردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.