لشکر کمربسته برای قطع چند درخت بیزبان
یکی بر سر شاخ، بُن میبرید خداوند بُستان نگه کرد و دید بگفتا گر این مرد بد میکند نه با من که با نفس خود میکند شیخ سعدی بهار برای من و لابد برای خوانندگان این سطور یادآور نوشدن و سرسبزی و زندهشدن است. در بیش از 10 سال اخیر، تنها یکبار بهارِ بعد از سیزده و هنگام فروردین و اردیبهشت در زادگاهم بودهام و این برای من تبدیل به آرزویی محال شده بود، ولی امسال بهار مجبور به رفتن به زادگاهم شدم، که کاش نمیشدم زیرا که دلیل رفتنم بدانجا مرگ عزیزی و انتهایش مرگ چند چنار خاطرهساز و کهن بود که نخستین دستِ قضا و سرنوشت بود و دومی دست کارنابلدان. امسال در پی درگذشت پدرم، به زادگاه و موطنم بیجار گروس، بازگشتم. پنجشنبه روز 27 فروردین ماه ۱۳۹۴، دوستی بسیار عزیز از یزد برای همدردی، میهمانم بود و شرمسارم کرد. حوالی ظهر حین گردش در شهر، بازار قدیم بیجار را نشانش میدادم. در مورد تاریخ و محیط زیست بیجار صحبت میکردیم که در خلال صحبتها گفت گمان میکرده بیجار بایستی سرسبزتر باشد. در پاسخش درحالیکه سخنش را تأیید کردم سردبودن هوا و سبزنشدن درختها بهایندلیل را نیز بهانه کردم. ولی در همان حین با خود میاندیشیدم درست میگوید کافی است شخصی صبح تا ظهری در بیجار قدم بزند و درختان بیجار را بشمارد و شگفتا که اینکار بهدلیل تعداد محدود درختان سطح شهر، اصلا و ابدا کار طاقتفرسا و زمانگیری نیست. بیجاری که روزگاری پر از باغ و درخت بود، امروزه تکوتوک و بهیمن داشتن بلواری و از صدقهسری گورستانهای قدیم بیجار که تبدیل به بوستان شدهاند، چند درخت دارد. در این خیال و اندیشه و ناراحتی بودم که شاهد اتفاقی ناخوشایند در پشت بازار شهر تاریخی بیجار، که زمانی پر از باغهای بسیار و بناهایی تاریخی و زیبا بود، شدیم. پشت بازار بیجار میدانی است که در فصول بهار و تابستان، سبزی و جالیز محلی توسط دستفروشان در اختیار عموم قرار میگیرد. در ضلع جنوب غربی همین پشت بازار که قلب شهر بیجار است، سازمان میراث فرهنگی شهر در ابنیهای قدیمی و همچنین در ضلع شمالیاش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان که بسیاری از بیجاریان گروسی در آنجا پرورش یافتهاند، قرار دارد. در این میدان پشت بازار، چندین درخت کهنسال سالهای سال بود به زندگی ادامه میدادند و اهالی و عابران را زیبایی و لطافت میبخشیدند. ماجرا از این قرار بود که در حضور عدهای از مسئولان شهرداری بیجار (از جمله مسئول تاکسیرانی شهر) عدهای از کارگران شهرداری با لودر و ارهبرقی به سراغ درختان رفته و آنها را از ریشه برکندند. در آن منطقه حداقل پنج درخت کهنسال وجود داشت که قطر یکی از آنها حدود یک متر بود و احتمالا لحظهای قبل از ورود من با ارهبرقی بریده شده بود. از دوستم خواستم فیلم و عکس بگیرد تا ضبط و ثبت شود که همگی موجود است. بهسرعت نزد یکی از مسئولان شهرداری رفتم و گفتم چرا این کار را میکنید که پاسخ داد درخت خشک شده بود. اما این درخت و دیگر درختهای قطعشده در سالهای قبل سرسبز و پرنشاط بودند و حتی با اندکی دقت مشخص میشد درخت قطعشده جوانه زده و اگر تا دو، سه روز دیگر باقی میماند نشاط بهاریاش را مییافت. اصلا گیریم بر فرض محال درختان خشک شده بودند. در هر دو صورت مسئول درختان سرزنده که خشک شدهاند، چه نهادی است؟ طرفه آنکه شورای شهر و شهرداری بیجار صاحب روزنامهای است که در شماره نخست آن۱ از زبان نایب شورا به اداره برق برای قطع درختان اعتراض کرده بود و مردم را دعوت به مقابله با قانونشکنان کرده بود، یاللعجایب. این درد بیجار و بهنظر من ایران است؛ کسانی که شاید بدیها و خوبیها را بدانند ولی آن را تنها برای دیگران بهکار بگیرند و تنسون انفسکم۲. بهشمار میروند که حتما شهرداری همین را بهانه خواهد کرد. به نظر من و هرکسی که آنجا بود و با توجه به حضور مسئول تاکسیرانی که خندهکنان بههمراه دیگر مسئولان شاهد سربریدن درختان بودند، این امری تجاری است. آنها احتمالا در پی ساخت پارکینگی در قلب بیجار هستند. چند سالی است در شهری کوچک و تاریخی در ایتالیا مشغول تحصیل و تحقیق هستم. در آنجا در مرکز شهر همهجا و همینطور بقیه مراکز شهرهایی که رفتهام، سنگفرش است و خودروها و وسایل نقلیه حق عبور و مرور ندارند. حتی دوچرخهسواران نیز در آنجا باید دوچرخه را به دست بگیرند و قدمزنان رد شوند وگرنه پلیس مسئول با سوتی محترمانه امر به پیادهشدن از دوچرخه میکند. این منظره را بسنجید با منظرهای که عدهای از مسئولان شهری با قدمت شهر تاریخی بیجار، خندهکنان در حال قطعکردن درختان، آن هم در مقابل اعتراض مردم بودند. خوشبختانه عدهای از همشهریانم در مقابل این عمل اعتراض میکردند و در مقابل درختی جمع شدند تا حداقل مانع برخورد بیل لودر با آن چنار بییاور شوند. آن روز و روز بعدی که بیجار بودم چند نفر از شاهدان آن واقعه را دیدم که به عمل شهرداری معترض بودند. شهرداری باید بداند که با بریدن درختان و دادن مجوز به ساخت ساختمانهای بلندمرتبه هرچهبیشتر تیشه به ریشه فضای شهری بیجار خواهد زد. قدیمیها گفتهاند و عموما شنیدهایم که حرمت امامزاده را متولی نگه میدارد. (۱) انتقاد عضو شورای شهر بیجار از قطع درختان شهر توسط شرکت برق، خبرنامه یا روزنامه بیجار-شورا، شماره یکم، سال اول، ص ۹۳، شهریور ۹۳ (۲) اشاره به آیه شریفه ۴۴ از سوره بقره
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.