آرزوی دیرینه سفر به فضا
شناور در اقیانوس آسمان
انسان همواره آرزوی پرواز را در سر میپرورانده است. آثار نوشتاری و غیرنوشتاری بهجامانده، حاکی از آن است که او شیفته پرواز بوده و برای تحققبخشیدن به این رؤیای خود، بسیار تلاش کرده است. میتوان گفت نخستین کسی که پرواز را از نظر علمی مطالعه کرد، «راجرز بیکن» در سده 13 میلادی بوده است. او معتقد بود هوای اطراف ما مانند دریاست و بالون پر از هوا، مانند قایقی که روی آب شناور میماند، در هوا بهراحتی به پرواز درمیآید. پس از آن تا قرن15 میلادی، آزمایشهای موشکی ساده اما اثرگذاری انجام شدند. این آزمایشهای موشکی چیزی نبود جز پرتاب تیری که در انتهای خود کمی باروت داشت. در واقع، این تیرها نوعی موشک سوخت جامد محسوب میشود. دراینمیان، آزمایشها و تحقیقات ارزشمند «توریچلی» در قرن17 میلادی که مبنای علم آیرودینامیک است، حائزاهمیت هستند. پس از آن طی قرن هجدهم، افراد بسیاری برای به پروازدرآوردن بالونها و سایر وسایل پرنده، زحمات بسیاری را متحمل شدند (ازجمله برادران «مونگلفیه») تا اینکه در سال1842 «ویلیام ساموئل هنسون»، نخستین هواگرد موتوردار را طراحی کرد. به فاصله 10سال پس از او، «هانری ژیفارد»، نخستین کشتی هوایی پرشده از گاز زغال را ساخت. شاید بتوان قرن نوزدهم را اوج شکوفایی و رشد این صنعت دانست، چراکه در همین سده بود که هواگرد یکباله «گوپیل» و سایر انواع هواگردهای یکباله موتوردار ساخته شدند. جالب است بدانید در اواخر همین سده، «کنستانتین سالکوفسکی» برای نخستینبار ایده کاوش فضا به کمک موشکها را مطرح و طرح استفاده از سوخت مایع درون راکتها برای دستیابی به برد بیشتر را ارائه کرد. با آغاز قرن بیستم، جهان وارد عصر نوین حملونقل شد. در اوایل این سده بود که برادران «رایت» موفق به پرواز با هواگردهای بالثابت موتوردار و قابلکنترل خود شدند. البته در این سده نیز جهان شاهد مطالعات عظیم جوامع در مورد ساختار انواع پیشرفتهتری از موشک بوده است، به گونهای که ایده موشکهای چند مرحلهای توسط «رابرت گادارد» مطرح شد. سالها پس از مطرحشدن ایده کاوش در فضا، به وسیله موشکها، «هرمان ابرت» کتابی با عنوان «موشکها به سوی فضای بینسیارهای» منتشر کرد. تا نیمه قرن بیستم، پیشرفت و ارتقای بالگردها، هواپیماها و موشک بسیار چشمگیر بود، اما انتشار اخباری مبنی بر ارسال نخستین ماهواره دستساز بشر به فضا به نام «اسپوتنیک1» توسط شوروی، توجه جهانیان را به صنایع فضایی معطوف کرد که ارسال ماهواره اکسپلورر1 ناسا، گواه این قضیه است. البته نمیتوان از نقش بسیار مهم پیشرفتهای موشکی در اجرای چنین پروژههایی چشم پوشید. پس از آن، ارسال انسان به فضا و توسعه فضاپیماها ادامه داشت تا اینکه پروژه عظیم آپولو برای سفر انسان به ماه شروع شد. در یازدهمین گام این پروژه (آپولو11) مأموریتی رقم خورد که به فرود نخستین انسان بر کره ماه منجر شد. هنگامی که «آرمسترانگ» فضانورد مشهور آپولو11 از فضاپیما پایین آمد و به عنوان نخستین انسان بر ماه گام نهاد، فیلمش به صورت زنده در تلویزیونهای سراسر جهان پخش شد. «آرمسترانگ» پس از گامنهادن در ماه، جملهای بسیار معروف به زبان میآورد: «این گامی کوچک برای یک انسان و جهشی بزرگ برای بشریت است». با اینکه پرواز جاهطلبانه انسان به ماه، هزینههای بسیاری زیادی را دربر داشت، اما پس از آن بود که جهش بزرگ فناوری در سراسر جهان بهخصوص آمریکا رخ داد بهگونهای که این فعالیتهای فضایی، در رقمزدن جهانی مرفهتر و زندگی آسانتر برای بشر بسیار مؤثر واقع شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.