افتتاحیه بی مجری
گیسو فغفوری
سالها بود، یک پل دانشگاه شهید بهشتی را به نمایشگاه بینالمللی کتاب متصل کرده بود؛ همانجایی که میشد مثلا رئیسجمهور را سوار بر ماشین روباز درحالی که دست تکان میدهد و ابراز احساسات میکند، دید. روزهای افتتاحیه، هنوز بسیاری از غرفهها آماده نشده بودند و بعد از مراسم فرصتی بود برای استفاده از خلوتی ،دیدار سریع غرفهها و کتابهای جدیدشان و خرید سالانه کتابها. اما روزهای نمایشگاه، روزهای عذابآوری بود برای کسانی که مسیرشان آن طرفها بود. ورودی نمایشگاه آنقدر شلوغ میشد که امکان رفتوآمد نبود. تعداد زیاد اتوبوسها و تاکسیها ترافیک ایجاد میکردند. سالها گذشت، سازوکار نمایشگاه چندان تغییری نکرد، اما مکانش چرا. حالا راحتتر می توان به گوشهوکنار دنیا رفت و از نمایشگاههای کتاب دیدن کرد؛ از لندن و پاریس تا ابوظبی و سانتیاگو. اما در بین نمایشگاهها یک نام برای ناشران و نویسندگان ایرانی از همه آشناتر است؛ نمایشگاه کتاب فرانکفورت؛ نمایشگاهی که هرساله بیش از 50 هزار بازدیدکننده را از سراسر جهان میزبانی میکند. مکان، همان محل همیشگی برگزاری نمایشگاههاست؛ جایی که با نام messe نامیده میشود و در تمام ایستگاههای مترو برای رسیدن به آن تابلو وجود دارد. اما نمایشگاهی که مردم شهر بیشتر در جریان برگزاری آن قرار میگیرند، نمایشگاه کتاب هستند. بااینحال دستاندرکاران نمایشگاه کتاب گلایه دارند که شهرداری در ایام نمایشگاه، ایستگاه messe را به ایستگاه نمایشگاه کتاب تغییر نمیدهد. یک روز قبل از افتتاحیه، اکثر غرفهداران و ناشران با چمدانهایشان، مستقیم به نمایشگاه میروند. به همین دلیل در طول نمایشگاه تعداد زیادی محل برای گرفتن وسایل وجود دارد، آن هم با هزینهای دو یورویی. مکان غرفههای ناشران و کشورها هم در طول سالها ثابت مانده است. همه میدانند غرفه ایران همیشه در سالن پنج است و مثلا غرفه ناشران آمریکایی در سالن هشت؛ سالنی که بیشترین تدابیر امنیتی برای آن در نظر گرفته میشود. روز قبل از نمایشگاه فرصتی است برای تزئین غرفهها. همه با دقت و وسواس زیاد خطکشبهدست قفسهها را اندازه میزنند، کتابها را با مدلهای خاص میچینند، رنگهای شاد یا عکسهای بزرگ نویسندگان برای غرفهها تهیه شده است. صدای اره و چکش، موسیقی سالنهاست. هرکس اما ایدهای به خرج میدهد. ناشری برای کتابهای کودکش اتاق زیبای شاهزادهمانند تهیه میکند و ناشر انگلیسی اتوبوسی قرمز را در محل غرفهاش قرار داده است. دیگری شبیه باغچه و دیگری شبیه میوهفروش. یکی کتابها را در داخل سبدهای سیب قرار داده بود . باور اینکه همهچیز تا افتتاحیه آماده میشود کمی سخت بود . اما واقعا روز اول همه چیز تغییر کرده بود. تمام ورودیها آماده بود، کارتهایی که مخصوص متخصصان بود بلیت ورود بود . هر ناشری سعی می کرد همراه کتاب کادو یا یادگاری بدهد ناشر تایوانی عروسکی از کشورخود و ناشر لهستانی همراه هر کتاب سیبی سبز . ناشران سعی میکنند میزبانان خوبی باشند؛ مانند برگزارکنندگان. اما این یکی از بخشهای روز اول مراسم افتتاحیه بود . افتتاحیهای که همراه با پذیرایی خاص بود و مهمانداران با لباسهای قرمز مهمانها را به ردیفها هدایت میکردند. روی هر صندلی کاتالوگی قرار داشت و جلوی ورودی میشد دستگاه ترجمه همزمان دریافت کرد. همه مسئولان و سخنرانان به نوبت بالا میرفتند و کوتاه صحبت میکردند و به صندلی خود برمیگشتند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.