|

سیاست یک بام و دو هوای شورای پول و اعتبار

نرخ سود سپرده‌های زیر یک‌سال به بانک‌ها محول شد

شرق: شبکه بانکی کشور از امروز موظف به اجرای نرخ سودهای مصوب شورای پول و اعتبار است. چندی‌پیش شورای پول و اعتبار به‌دلیل کاهش نرخ تورم، نرخ سود سپرده‌های بانکی را کاهش داد. در‌این‌میان نرخ حداکثریِِ 20درصد، برای سپرده‌های یک‌ساله در نظر گرفته شد و تعیین نرخ سود سپرده‌های کمتر از یک سال نیز به بانک‌ها سپرده شد. با این اقدام بانک مرکزی، اگرچه دست بانک‌ها در تعیین نرخ سود سپرده‌های سه‌ماهه، شش‌ماهه و 9ماهه باز شده است، اما بیم و هراس این وجود دارد که بانک‌ها برای حفظ منابع کوتاه‌مدت خود به هر تکنیکی متوسل شوند و از خطِ قرمزها عبور کنند. یکی از روش‌های بانک‌ها در گذشته این بود که برای پرداخت سود به سپرده‌های بانکی، دست به روش‌های عجیب‌وغریبی می‌زدند که حتی خود بانک مرکزی هم قادر به تشخیص و نظارت بر این‌گونه سیاست سوددهی به سپرده‌ها نبود؛ به‎این‎صورت که حساب دیگری به‌صورت صوری برای مشتریان باز می‌کردند و روش پرداخت سود‎به‌سود را به‌کار می‌بردند و حتی بعضا قبل از اتمام دوره، سود را به حساب مشتریان واریز می‌کردند، بنابراین حالا بازهم باید در انتظار تکنیک‌های بانکداران درباره مسئله نرخ سود باشیم. سیدبهاءالدین حسینی هاشمی، مدیرعامل اسبق بانک صادرات، در مورد واگذاری نرخ سود سپرده‌های کمتر از یک سال به بانک‌ها، گفت: در گذشته بانک مرکزی علاوه‌بر تعیین کف و سقف نرخ‌های سود بانکی، نرخ‌های میانی را هم تعیین می‌کرد، به‌طوری‌که بانک مرکزی لیست بلندی را برای تعیین نرخ‌های سه ‌ماهه، شش ‌ماهه و 9 ماهه سود بانکی به آنها تحویل می‌داد و بانک‌ها موظف به اجرای همان سیاست‌ها بودند، در‌حالی‌که هم اکنون بانک مرکزی تنها حداکثرِ نرخ سود را به بانک‌ها اعلام می‌کند که در نوع خود این رفتار بانک مرکزی عاقلانه و منطقی است. وی معتقد است؛ بانک مرکزی زحمت خودش را برای تعیین نرخ سود سپرده‌های کمتر از یک‌ساله کم کرده است و حالا شبکه بانکی کشور، با توجه به رقابت‌های موجود در بازار و انگیزه‌های مدیریتی، می‌توانند نرخ سود را تعیین کنند. حسینی ‌هاشمی درباره پیش‌بینی خود از رفتار احتمالی بانک‌ها در مورد تعیین نرخ سود سپرده‌های کوتاه‌مدت، اظهار کرد: پیش‌بینی من این است که در چنین فضایی نرخ سود بانک‌ها به یکدیگر نزدیک خواهد شد...

از‌این‌حیث که سپرده‌های کوتاه‌مدت درصد قابل‌توجهی از منابع بانک‌ها را به خود اختصاص می‌دهند و بانک‌ها در این شرایط به‌دنبال حفظ منابع خود هستند. وی اعلام کرد: به نظر می‌رسد بانک‌ها برای سپرده‌های سه‌ماهه، نرخ سود 15درصد، برای سپرده‌های شش‌ماهه، نرخ سود 18 درصد و برای سپرده‌های 9 ماهه هم نرخ سود 19 درصد را در نظر بگیرند. حسینی ‌هاشمی به این نکته نیز اشاره کرد که بخشی از این سپرده‌های کوتاه‌مدت صرف هزینه غیرعملیاتی می‌شود که تقریبا حدود یک تا دو درصد است. وی همچنین خاطرنشان کرد این احتمال وجود دارد برخی بانک‌ها از خطِ قرمز عبور کنند و نرخ سود‌های بالاتر از 20 درصد را اعمال کنند، به‌همین‌دلیل باید بانک مرکزی نظارت دقیقی بر رفتارهای شبکه بانکی داشته باشد، چون در چنین فضایی بانک‌ها به این فکر می‌کنند که مشتریان خود را حفظ کنند. اما در سویی دیگر رجایی سلماسی، کارشناس بانکی، معتقد است بخش‌نامه بانک مرکزی در تعیین و واگذاری نرخ سود سپرده‌های کمتر از یک سال به بانک‌ها، سیاست یک‎بام‎و‌دوهوایی بوده که بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار برای بانک‌ها در پیش گرفته‌اند. به گفته وی، بانک مرکزی نرخ سپرده‌های سه‌ماهه، شش‌ماه و 9ماهه را به بانک‌ها واگذار کرده، اما خودش نرخ حداکثرِ سپرده‌های یک‌ساله را تعیین می‌کند که این دو با یکدیگر در تناقض است. این کارشناس بانکی اظهار کرد: اگر قرار است به روال قواعد بازار آزاد حرکت کنیم، باید نرخ سود سپرده‌های یک‌ساله را هم به خود بانک‌ها واگذار می‌کردند، اما اگر قرار بر این نیست، باید بانک مرکزی نرخ سود سپرده‌های سه‌ماهه، شش‌ماهه و 9ماهه را هم خودش تعیین می‌کرد؛ درواقع اگر بنا بر آزادی است، باید آزادیِ درستی داده شود نه اینکه به‌گونه‌ای دستوری، نرخ سود تعیین کنند و بعد تنها نرخ‌های وسط را در اختیار بانک‌ها بگذارند. او در مورد تبعات این تصمیم بانک مرکزی گفت: اگرچه با چنین بخش‌نامه‌ای دست بانک‌ها باز شده است، اما این موضوع موجب اختلال و رقابت‌های ناسالم در بازار پول خواهد شد و هزینه بانک‌ها را به‌شدت بالا می‌برد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.