تعداد داوطلبان کنکور از یکمیلیونو ۲۰۰ هزار نفر در سال ۹۰ به ۸۰۰ هزار نفر در سال ۹۴ رسید
کنکور خودبهخود در حال حذفشدن
محمدحسین نجاتی
کمتر از یک ماه به کنکور سراسری سال 1394 باقی مانده است و بررسیها نشان میدهد، شاخ کنکور خودبهخود و بدون دخالت مسئولان در حال شکستن است. براساس آمارهای رسمی، آمار داوطلبان کنکور سال 94 نسبت به سال 93 150هزارو625 نفر یعنی 14.60درصد کمتر است. درحالحاضر، تعداد داوطلبان کنکور سراسری سال ۹۴ درمجموع به 880هزارو756 نفر میرسد که درمجموع 58.83 درصد ثبتنامکنندگان زن و 41.17 درصد مرد هستند. همچنین از مجموع ثبتنامکنندگان تعداد 181هزارو846 نفر در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، 498هزارو822 نفر در گروه علوم تجربی، 182هزارو239 نفر در گروه علوم انسانی، 10هزارو868 نفر در گروه هنر و ششهزار و 981 نفر در گروه زبانهای خارجه ثبتنام کردند. با توجه به اینکه در آزمون سال 93، یکمیلیونو31هزارو381 نفر ثبتنام کرده بودند آمار سال 94 نسبت به سال 93، 150هزارو625 نفر یعنی 14.60درصد کمتر است. این در حالی است که تلاشهای برخی نمایندگان مجلس در سالهای گذشته برای حذف کنکور، هرچند بینتیجه ماند؛ اما حالا کاهش انصرافهای داوطلبان از کنکور سراسری، خودبهخود هدف برداشتن کنکور را محقق کرده است. بررسی آمار شرکتکنندگان کنکور سراسری از سال 1389 تا سال 1394 نشان میدهد هرساله از جمعیت داوطلبان کنکور سراسری کسر شده است. بیشترین رقم مربوط به سال ۱۳۹۱ است که یکمیلیونو ۲۸۶ هزارو ۸۱۳ داوطلب کنکور سراسری ثبتنام کرده بودند. بعد از آن و در سال ۱۳۹۰ با کاهش ۱۵۰هزار نفری داوطلبان روبهرو بودیم درحالیکه تعداد آنها به یکمیلیونو۱۳۲هزارو۹۸۰ نفر رسید. تعداد داوطلبان هرساله با فاصله تقریبا ۱۰۰ هزارتایی نسبت به سال قبل از خود، کاهش داشتهاند تا اینکه در سال ۹۴ رکورد جدیدی زده خواهد شد و رقم داوطلبان کنکور سراسری، ششرقمی میشود و به ۸۸۰هزارو۷۵۶ نفر میرسد. این اتفاق در شرایطی است که معاون متوسطه وزیر آموزشوپرورش، روز گذشته عنوان کرد: درحالحاضر در شورایعالی انقلاب فرهنگی بحث تقسیمبندی مناطق برای برپایی آزمون سراسری ورود به دانشگاهها و مراکز آموزشعالی غیردولتی در حال بررسی بوده و هنوز تصمیم قطعی درباره تغییر نحوه برگزاری آن گرفته نشده است. علی زرافشان، در پاسخ به اینکه آیا امسال تغییری در نحوه برگزاری آزمون سراسری ورود به دانشگاهها و مراکز آموزشعالی غیردولتی خواهیم داشت؟ اظهار کرد: شیوه برپایی کنکور در سال جاری برای ورود داوطلبان به مراکز آموزشعالی سراسر کشور تغییر نخواهد کرد و آزمون مذکور، مانند سال گذشته در موعد تعیینشده برگزار میشود. معاون متوسطه وزیر آموزشوپرورش، در خاتمه گفت: آزمون سراسری ورود به دانشگاهها و مراکز آموزشعالی غیردولتی در سال ۹7 حذف و داوطلبان براساس سوابق تحصیلی در دانشگاهها پذیرفته میشوند. رقابت در کنکور به صندلیهای باکیفیت تبدیل میشود کاهش میزان داوطلبان کنکور سراسری در شرایطی است که این اتفاق میتواند منجر به تغییر نحوه رقابت در کنکور سراسری شود. چراکه از اواسط دهه 70 تا سالهای پایانی دهه 80، بخش زیادی از داوطلبان کنکور با رقابت در این آزمون سعی در تصاحب یک صندلی در دانشگاهها میکردند. در این سالها سهم پایین پذیرش در دانشگاههای دولتی (که جزء دانشگاههای باکیفیت کشور محسوب میشوند) و افزایش سهم پذیرش در دانشگاههایی مانند پیام نور و غیرانتفاعی، باعث شده بود رقابت بر سر نشستن بر صندلی دانشگاه، فارغ از هر کیفیتی، شود. اما این کاهش تعداد داوطلب در روند سه سال اخیر خود باعث شده، بهازای هر متقاضی شرکت در کنکور سراسری، یک صندلی خالی در دانشگاهها وجود داشته باشد. اتفاقی که میتواند رقابت بر سر تصاحب صندلی را به رقابت بر سر تصاحب صندلی باکیفیت (در دانشگاههای دولتی و معتبر) تبدیل کند. تلاشهایی ناکام از سوی مسئولان برای حذف کنکور آنچه در دولتهای نهم و دهم گذشته بود، در ظاهر خبر از حذف کنکور میداد اما درواقع منجر به حذف کنکور نشد. بهطوریکه براساس قانون حذف کنکور که در سال 86 اعلام شد، قرار بود کنکور تا سال 90 مطلقا حذف شود، سال 92 قانون توسط مجلس شورای اسلامی اصلاح و چند تکلیف بر عهده سازمان سنجش و آموزشوپرورش گذاشته شد. پس از آن نیز شورای سنجش و پذیرش تشکیل شد که تأثیر 25 درصد قطعی سوابق تحصیلی را مصوب کرد. اما در ادامه تلاشهای نمایندگان مجلس و دولت بینتیجه ماند و کنکور هیچوقت حذف نشد. احتمال ورشکستگی دانشگاههای غیردولتی کوچک دولتهای نهم و دهم جمعیت دانشجویان پیام نور را تا حدی بالا بردند که دانشگاههای غیرانتفاعی را به مرز ورشکستگی کشاندند. دانشگاه پیام نور که تا پایان برنامه چهارم توسعه باید به 450 هزار نفر میرسید، جمعیت یکمیلیونو50 هزار نفری دانشجویان را به خود دیده بود. دانشجویان که بهراحتی و بدون کنکور در دانشگاههای پیام نور پذیرفته میشدند، عطای کنکور را به لقایش بخشیدند و بازار این دانشگاه را رونق دادند. اما چیزی نگذشت که مشخص شد رشد بیرویه این دانشگاهها ضربه بزرگی به آموزشعالی زده و دانشگاههای غیرانتفاعی را به مرز ورشکستگی کشانده و آنها را با ۷۰ درصد صندلی خالی مواجه کرده است. همزمان با این روند، در هفته گذشته نیز احمد احمدی عضو شورایعالی انقلاب فرهنگی این سیاست دولتهای گذشته را رقابت با دانشگاههای غیردولتی دیگر دانست و گفت: تا آنجایی که شنیدهام، رئیسجمهوری قبلی، هزار میلیارد تومان به دانشگاه پیام نور داد تا دانشگاه آزاد اسلامی را از رونق بیندازد. او گفت: در آن سالها خرابیهایی در کشور پدید آمد که شاید اصلاح آن خرابیها یک قرن طول بکشد و آن دولت بهقدری خرابی بهوجود آورد که سالها خواهد گذشت و شاید فقط بتوان دانشگاهها را اصلاح کرد. این استاد دانشگاه تهران در ادامه از پژوهشگران و استادان دانشکده علوم اجتماعی این دانشگاه خواست تا با ارائه طرحها و پروژههای پژوهشی، به بررسی این مشکلات بپردازند. او گفت: این مشکلات را بررسی کنید و ببینید چه بلایی بر سر دانشگاه آزاد، دانشگاههای علمیکاربردی و دانشگاه پیام نور آوردند. بااینحال کاهش محسوس تعداد متقاضیان ورود به دانشگاهها را میتوان چالش جدید دانشگاههای غیرانتفاعی دانست؛ چالشی که شاید منجر به ورشکستگی برخی از این دانشگاهها شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.