|

2 میلیون دیدار‌کننده و تیراژ ١٥٠ نسخه‌ای

حسین عبدالهاشم‌پور

١- حتما یک جای کار می‌لنگد. شاید هم چند جای‌ کار: به گفته مسئولان، نمایشگاه کتاب تهران حدود دو میلیون دیدار‌کننده دارد و از سوی دیگر، ناشران معتبر با ادله مستند پیشنهاد تاریخی می‌دهند: تیراژ اکثر کتاب‌ها در ایران امروز، باید ١٥٠ نسخه باشد! مقایسه این دو آمار دست‌کم این نتیجه را محرز می‌کند که نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، فاقد تأثیرگذاری بر حوزه نشر و مثلا تحقق آرزوهای بزرگی مانند افزایش سرانه مطالعه مردم است؛ بنابراین اگر مهم است نمایشگاهی که قدمت ٢٨ ساله دارد بر و میوه‌ای هم ارائه دهد، راهش را حسابی گم‌ کرده و به‌شدت نیازمند جراحی است. ٢- سالیان درازی است که گفته می‌شود نمایشگاه کتاب تهران در مقایسه با نمایشگاه‌های معتبر خارجی کتاب، از فرانکفورت تا لندن و بولونیا و حتی همین ابوظبی، کارکرد واقعی و در خدمت موضوع ندارد؛ نمایشگاه کتاب تهران به یک شو و کارناوالی بدل شده که یکی، دو میلیون نفری در اواسط اردیبهشت برای گشت‌وگذار و تفرج و ایضا گوشه‌چشمی به تازه‌های کتاب و البته کتاب‌های بیات‌شده (با چند درصد تخفیف) به آن ‌سرکی می‌زنند و اتفاقا مخل آسایش کتاب‌خوان‌های واقعی می‌شوند؛ آن‌سان که گزارش‌های میدانی می‌گوید نمایشگاه کتاب تهران با افول کیفیت مخاطب روبه‌روست و بسیاری از اهل‌فن به جهت ترافیک بیش از حد و ازدحام سرسام‌آور، عطای دیدار از این نمایشگاه را به لقایش بخشیده‌اند. در‌عین‌حال شاهدان عینی می‌گویند پرفروش‌ترین غرفه‌های این نمایشگاه بین‌المللی،غرفه‌های تنقلات و ژامبون‌فروشی‌هاست. ٣- از آنجا که لندن نفت ندارد، گفته می‌شود نمایشگاه کتاب لندن که همین ماه پیش برپا شد و از ١١٠ کشور دنیا برای دیدارش رفتند، از هر بازدید‌کننده حداقل ۳۵ پوند برای بازدید دریافت می‌کند و هزینه متوسط شرکت در کنفرانس‌هایش به‌طور متوسط ۳۰۰ پوند است. این نمایشگاه، درآمد اصلی خود را از محل‌های یادشده که به بیش از یک میلیون پوند تخمین زده می‌شود کسب می‌کند و کاری به کار دولت ندارد. با چنین استراتژی‌هایی است که تیراژ کتاب‌ها در هر کشوری معنادار می‌شود؛ البته به‌هیچ‌روی مقصود این نیست که از فردا برای نمایشگاه کتاب بلیت‌فروشی راه بیندازیم. مردم ما این‌قدر از نظر لحظه‌های خوش و بخت تفریح با فقر روبه‌رویند که اگر روزی یک نمایشگاه کتاب اینچنینی دایر شود، باز اندک است. پیشنهاد مشخص نویسنده این است که با حفظ این نمایشگاه سرگرم‌کننده (که گویا در زمره اهداف اعلام‌شده این نمایشگاه هم هست) بجاست یک نمایشگاه کتاب تخصصی با محوریت اهالی کتاب هم سالانه برگزار شود بلکه برای درد کتاب‌سوزی معاصر ایرانیان درمانی یافت شود؛ نمایشگاهی که دست‌کم در منطقه پیرامونی جامعیت یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.