همکاری تاریخی، چالشهای جدید
کاتاژینا کاسپرچیک- معاون وزیر امور خارجه جمهوری لهستان
یک سال پیش، رادوسلاف شیکورسکی، وزیر امور خارجه وقت لهستان و درحالحاضر رئیس پارلمان این کشور، در مقالهای که در روزنامه «شرق» چاپ شده بود، درمورد برگشتش به ایران بعد از ۱۲ سال نوشته بود. برای من تابهحال فرصت سفر به ایران میسر نشده بود و اولین سفرم به ایران را در پیشرو دارم و با اینکه ایران از لحاظ جغرافیایی برای من جای ناشناختهای است اما از لحاظ تاریخی و سیاسی این کشور را خوب میشناسم. چندی پیش ایران، سال 1394 خورشیدی را شروع کرد، درعینحال برای کشورهای ما سال یادبود تمام شد؛ ۱۳۹۳سالی بود که دو کشور ایران و لهستان، پانصدوچهلمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک بین ایران و لهستان را جشن گرفتند. با افتخار میتوانم اظهار کنم که لهستان یکی از اولین کشورهایی بود که همکاریاش را با امپراتوری فارس شروع کرد. اعزام نمایندگان شاه ایران به دربار شاه لهستان در کراکوف در سال ۱۴۷۴، هفت قرن رابطه نزدیک ایران و لهستان را رقم زد. اشرافیان لهستانی یکی از عمدهترین خریداران فرش، اسب، تسلیحات جنگی و پارچههای ایرانی بودند. ملت ما، از اینکه ایران تجزیه لهستان میان سه کشور همسایه لهستان در قرن هجدهم را به رسمیت نشناخته است، تا امروز از این کشور تشکر و قدردانی میکنند. ایران از قرنهای پیش مورد تحسین تاجران، گردشگران و دانشمندان بوده است. بعد از استقلال لهستان در سال ۱۹۱۸، کالاهای لهستانی آوازه و شهرت زیادی پیدا کردند، برای همین، تا امروز، محصولات فلزی لهستانی اسم «ورشوی» دارند یا وسایل و مبلمان لهستانی مثل صندلیهای چوبی، در ایران به «صندلیهای لهستانی» معروف هستند. برای به اکمالرساندن تاریخ روابط ایران و لهستان لازم به ذکر است که ملت ایران از پذیرش ۱۲۰ هزار پناهجوی لهستانی، که هنگام جنگ جهانی دوم به ایران پناه برده بودند، دریغ نکردند. من بسیار خشنودم که سفرم به ایران، هرچند بهصورت نمادین، مکمل بزرگداشت پانصدوچهلمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک بین ایران و لهستان است، که بهوسیله سفر وزیر امور خارجه لهستان در ماه فوریه 2014 به تهران آغاز شده بود. آنچه باعث رضایت ماست، این است که سال گذشته، ملتهای ما فرصت آشنایی بیشتری با هم داشتند. بهعنوانمثال میشود به برگزاری سمینارهای مختلف در ورشو و تهران توسط سفارت ایران و لهستان، کنسرتهای موسیقی ایرانی و لهستانی در تهران و گرگان یا نمایش تئاتر دوزبانه (فارسی و لهستانی) مربوط به زندگی دو زن ایرانی و لهستانی در تهران، اشاره کرد. آرم پانصدوچهلمین سالگرد روابط دیپلماتیک ایران و لهستان توسط سفارت لهستان در ایران طراحی شده که ترکیبی از موزاییک ایرانی و طرح مشبک لهستانی است (یعنی گلی که در صنایع دستی لهستان دیده میشود)، نماد اهمیتی است که کشورهای ما به نقش سنت، تاریخ و هویت خود میدهند.
حالا که فرصتی پیش آمده، نمیتوانم از شهرت و محبوبیت تیم ملی والیبال ایران در جام جهانی والیبال که در لهستان برگزارشده بود، بگذرم و همچنین براساس گزارشهایی که سفارت لهستان در ایران به دست ما رسانده، میدانم که تیم لهستان هم در ایران از احترام و محبوبیت خاصی برخوردار است. تاریخ مشترک کشورهای ما باید الهامبخش روابط کنونی ما و راهنمای ما بهسوی آینده بهتر باشد و من با همین دورنما به سفرم به تهران مینگرم. از یک طرف میخواهم با دوستان و همتایان ایرانیام در مورد گسترش روابط سیاسی دو کشور در این دوره پرتنش و تشویش، بهخصوص در مناطق خاورمیانه و اروپای شرقی و در مورد بازسازی کامل روابط ایران با جامعه بینالملل صحبت کنم. از طرفی دیگر، در این سفر من را معاون پارلمان لهستان؛ یژی وندرلیخ، معاون وزیر اقتصاد لهستان؛ آنجی دیخا و هیأتی از بازرگانان لهستانی همراهی میکنند. سفر گروهی ما به ایران نشاندهنده اهمیت همکاریهای سیاسی و اقتصادی با کشور شماست. عنوان مقالهام اتفاقی نیست- آنچه ایران را به لهستان وصل میکند، تاریخ طولانی همکاریهای نزدیک است. با اینحال چالشهای فراوانی پیشروی ماست؛ چالشهای سیاسی، از قبیل وضعیت امنیتی در مجاورت ایران (افغانستان و عراق) و لهستان (اوکراین) و همچنین چالشهای اقتصادی که از آن جمله میتوان به افزایش سطح مبادلات اقتصادی بین دو کشور با درنظرگرفتن منافع متقابل و احترام به قوانین بینالمللی اشاره کرد. امیدوارم سفر من به ایران به آشنایی بیشتر بازرگانان ایرانی و لهستانی کمک کند. من میخواهم شما را به گشودن بازارهای ایران به محصولات غذایی لهستان تشویق کنم. محصولاتی که کیفیت و قیمت آن، باعث افتخار ماست و همین خصوصیات باعث شده آنها را به تمام جهان صادر کنیم. حالا باید طعم این محصولات را ایران هم بچشد! میخواهم از دستاوردهایمان در بخش فناوریهای سبز صحبت کنم و همچنین میخواهم پیشنهادات شرکتهای حملونقل و ساختمانیمان را به طرفین ایرانی بدهم. مشتاقانه منتظر مباحث مربوط به بخشهای مختلف صنعت لهستان و گسترش حضور آن در ایران هستم. از این طریق میخواهم بگویم از بیش از دو دهه گذشته تا بهحال اقتصاد لهستان تا چه حد بهصورت پویا توسعه یافته و در این دوره تقریبا رشد چهار برابری را تجربه کرده است. میخواهم یادآوری کنم ما چگونه توانستیم همکاریمان را با جهان گسترش دهیم و چطور تجاربمان را از دوران تحول اقتصادی با شما به اشتراک میگذاریم. در شرایط کنونی بینالمللی، من میبینم که بخشهای مختلف اقتصاد این دو کشور، میتوانند همکاری فعالانه داشته باشند. ما در لهستان از تفاهم صورتگرفته در لوزان در ارتباط با برنامه هستهای ایران که دوم آوریل ۲۰۱۵ اعلام شد، استقبال کردیم. امیدواریم این توافق مبنای بازسازی اعتماد متقابل باشد و اثر مثبتی در وضعیت خاورمیانه بگذارد که منجر به ایجاد فضای گفتوگو در منطقه و آنچه از همه مهمتر است، کاهش تنشها و تهدید وقوع جنگ دیگری در منطقه شود. ناگفته نماند توافق لوزان اهمیت دیپلماسی را بهعنوان مؤثرترین سازوکار در حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات تأیید میکند. امیدوارم توافق جامع تا پایان ماه ژوئن ۲۰۱۵ اتفاق بیفتد و باعث احیای روابط دوجانبه و سودمند میان ایران و لهستان شود. من مشتاقانه به توسعه دوستی دو کشور و موفقیت در مقابله با چالشهای متعدد امیدوارم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.