جهش بزرگ به جلو
دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری
مربی را متهم به آن کرده بود که شیر خانواده مائو را مسموم کرده است. گرچه آن شیر مربوط به گاو جیانگ میشد که در حیات ساختمان نیروهای امنیتی میچرید. آری، اما آتشفشان خشم جیانگ کوبنده بود. خانم مائو دچار اسهال شده بود. بعد از سینجیمها، به مسئولان امنیتی دستور داد این مربی را زندانی و از او بازجویی کنند. داستان شیر فاسد بدون مجازات نمیماند. عصر همان روز جوان بیچاره در زندانی حبس شد. موقع روز کارش بافتنی بود؛ شغل اصلی زندانیان. هر زندانی در آنجا باید مقدار معینی نخ تولید میکرد که لازمهاش کار بیواسطه و بدون وقفه بود. شبها اختصاص به بازجویی داشت و در جریان آن دختر بیچاره پیوسته فحشباران میشد: «چرا اعتراف نمیکنی. چرا ساده حرفت را نمیزنی تا همه چیز تمام شود!» بعد از 9 ماه در نهایت آن دختر جوان آزاد شد. در سال 1943، هنوز هم مائو برای تحمیل خود بهعنوان یگانه رهبر ملی با مشکلاتی مواجه بود. راهپیمایی بزرگ هنوز نتوانسته بود او را از چنگ حزب ناسیونالیسم چین و شخص «چیانکای چک» رهایی بخشد. جنگ با ژاپن، از شش سال پیش همچنان استمرار داشت و همین امر بلندپروازیهای او را در مقام دوم مینشاند، اما جیانگ چینگ اوقاتش را چگونه میگذراند؟ دیگر فرصتی برای پرداختن به شغل هنرپیشگی نداشت. در واقع، باید تمام آثار مربوط به شغل گذشتهاش را پاک کرده و شخصیت تازهای را بهعنوان همسر یک رهبر بزرگ بازسازی میکرد، بنابراین رفتهرفته به جستوجوی فیلمها و مقالاتی که در نقد او نوشته شده بود برآمد یا مقالاتی که درباره زندگی او بهعنوان یک هنرپیشه نوشته شده بود و همه را سوزاند. قصد نداشت یک شخصیت تزیینی باشد. آن چیزی که انتظارش را داشت این بود که بتواند با مشارکت همسرش نقشی سیاسی برعهده بگیرد. اما آیا دچار یک فروپاشی عصبی شده بود؟ آیا دورههای هیستریک و هذیانگوییهایش دوباره عود کرده بود و مرتب تکرار میشد؟ در اواخر سال 1940 بود که دیگر جیانگ حضور مهمی در تاریخ نداشت. مائو بهصورت رسمی او را فرستاد تا برای چند دوره در روسیه مانده و بیماری «سرطان» خود را درمان کند. آیا این اقدام بهمنظور دورکردن او از مسائل اولیه جمهوری خلق چین نبود؟ در عمل نیز مائو بعد از آنکه به قدرت رسید، در اکتبر سال 1949 اعلام کرد جیانگ چینگ را به مقام عضویت در کمیته اداری صنایع سینمایی منصوب کرده است، اما اینها برای مائو یک نقش ثانوی در مقایسه با بلند پروازیهای او بهشمار میرفت. بزرگترین آرزوی مائو در قلمرو سیاسی این بود که بتواند یک «جهش بزرگ به جلو» داشته باشد و به گفته خودش تنها در طول 15 سال، صنایع چین را به سطح فولاد بریتانیا برساند. این رؤیایی بود که سال 1958 کلید خورد. جیانگ چینگ در این راه تلاشهای زیادی کرد، اما اینها کافی نبود. بازوی کار آموزشندیده کالایی تولید کرد که ساختی ابتدایی داشت و در همان حال محصولات کشاورزی پیش از دروکردن در مزارع میپوسید. چیزی نمانده بود که «جهش بزرگ به جلو» مبدل به طرحی بیحاصل شود. این امر موجب کاهش نفوذ مائو و جیانگ میشد. بعد از «راهپیمایی طولانی»، زمان عقبنشینیهای تاکتیکی فرا رسیده بود. سال بعد، «لیو شائوچی» در رأس دولت قرار گرفت. واکنش مائو به این اتفاق بسیار تعیینکننده و خشن بود. جیانگ این نوع برخورد را یک نوع توهین شخصی تلقی کرد، بنابراین تمام ناراحتیاش را بر سر «وانگ گانمای» خالی کرد. همسر رهبری جدید چین کمونیست. گانمای، نقش بانوی نخست را بازی میکرد. چیزی که از ابتدا آرزویش را داشت. جیانگ باید برای گرفتن انتقام صبر میکرد و در سایه و با مهارت عمل میکرد. او در هنر دسیسهچینی و تملقگویی مهارت خاص خودش را داشت. استعدادهایش به اندازه همان وسوسههای شیطانیاش بود و ناگهان برای مائویی که درگیر مشکلات بود به یک موجود ضروری تبدیل شد. مائو با گلایه به او گفته بود: «طوری با من برخورد میکنند که گویی من رفتنیام».جیانگ برخی از دوستان وفادارش را که طرفدار ایدئولوژی جدید کمونیسم بودند گرد آورد. مائو از برنامهای برایشان سخن گفت که تهیه کرده بود تا نفوذ فزاینده «لیو» را متوازن کند. اعضای این «توطئهچینان در داخل کاخ» کسانی بودند که از قلمهایشان برای نشر ایدههای خود استفاده میکردند. حوادث نیز شور و هیجان دیگری در جیانگ چینگ به وجود آورد و درعینحال امکانات خرابکارانه فوقالعادهای را در اختیار این زن گذاشت. زنی که کاملا درک میکرد باید لیو و همسرش را سرنگون کند تا بتواند به بالاترین درجه دست یابد. جیانگ در طول سالهایی که در سایه زندگی میکرد استراتژی صبر و خویشتنداری را بهخوبی آموخت. اینکه چگونه مهرههایش را در صفحه شطرنج به حرکت درآورد. گام بعدی او این بود که بتواند جایگاه بلندتری در نگاه ملت چین داشته باشد.
ادامه دارد...
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.