100 دقیقه مذاکره ظریف و کری به میزبانی ایران
شرق: در شهر شلوغ و پر از رفتوآمدهای دیپلماتیک نیویورک، محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، میزبان همتای آمریکایی خود شد؛ آن هم در محل اقامت سفیر ایران در مقر سازمانملل. محمدجواد ظریف و جان کری، اینبار در حاشیه اجلاس «انپیتی» با هم دیدار کردند. دیداری صد دقیقهای در «رزیدانس» (محل اقامت) سفیر ایران در نیویورک که طبیعی است محل دیدارهای دیپلماتیک تهران و نمایندگان کشورهای دیگر باشد. مکانی که در مقررات بینالمللی، تحت حفاظت آمریکا، اما جزء املاک دیپلماتیک ایران محسوب میشود. اگرچه انجام چنین دیداری بین وزیران خارجه ایران و آمریکا، در جریان مذاکره هستهای در بیش از سهدهه قطع رابطه دو کشور، در محلی که جزء سفارت ایران محسوب میشود، سابقه نداشته است، اما بهنظر میرسد، مذاکره هستهای آنچنان با کمبود زمان و پیچیدگی موضوع مواجه است که انجام دیدار فارغ از مکان آن، اولویت دارد؛ چه آنکه محمدجواد ظریف پس از دیدار با جان کری گفت: «توافق کردیم هرقدر کار کارشناسی یا در سطح مدیران سیاسی و وزیران زمان نیاز باشد، برای این موضوع اختصاص دهیم». هم ظریف و هم کری میدانند روند نگارش متن توافق «بسیار وقتگیر» است. این دیدار با حضور معاونان وزیر خارجه و سفیر ایران در سازمانملل انجام شد. دیشب دیدار مشابهی هم میان ظریف و موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، انجام شد. مذاکره هستهای دوم آوریل (13 فروردین) در لوزان سوئیس به تفاهمی کلی رسید که طرفین برای تبدیلکردن آن به یک توافق جامع تا پایان ژوئن (10 تیرماه) فرصت دارند. آمریکا تأکید کرد بر تعهدات بینالمللی پایبند است ظریف پس از این دیدار در یک نشست مطبوعاتی با خبرنگاران، گفت: «در این جلسه ما در مورد نحوه ادامه کار صحبتهایی داشتیم و نگرانی خود را نسبت به بحثهای مطرحشده در داخل آمریکا به ایشان منتقل کردیم که وزیر امور خارجه آمریکا بار دیگر تأکید کرد آمریکا بر تعهدات بینالمللیاش فارغ از مشکلات داخلی خود پایبند خواهد بود. در نهایت قرار شد از همین هفته با جدیت، ایران و 1+5 نگارش توافقنامه نهایی را شروع کنند و این کار در هفته آینده نیز ادامه خواهد داشت». فردا؛ ازسرگیری نگارش متن توافق نگارش متن هفته گذشته در وین از سرگرفته شد. هنوز منبعی خبری اعلام نکرده که آیا فرایند نگارش روی همان متنی که حدود 60 درصد آن تا وین6 بهنگارش درآمده بود، ادامه پیدا کرده یا آنکه نگارش ساختار متن توافق نهایی باید دوباره از سرگرفته شود. گفته میشد متن پر از پرانتز و نقطهچین است و برای پرشدن نقطهچینها و برداشتهشدن پرانتزها به اراده سیاسی نیاز است. ظریف بعد از این نشست گفت که «طبق برنامه ازپیشتعیینشده قرار است پس از دو روز اول اجلاس «انپیتی» که وزرا و سیاستمداران کشورها روی اجلاس بینالمللی بازنگری معاهده عدم اشاعه سلاحهای هستهای، متمرکز هستند، از روز چهارشنبه با ورود مدیران ارشد دیگر کشورهای مذاکرهکننده، کار روی نگارش متن نهایی توافق ادامه یابد». مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران تصریح کرد: «در این دیدار قرار شد با جدیت از همین هفته ما و 1+5، ادامه نگارش متن را شروع کنیم و این کار را هفته آینده هم ادامه دهیم تا متن نهایی حاصل شود». میهمانی نوبتی ظریف در پاسخ به خبرنگاری که علت حضور جان کری در محل اقامت وزیر خارجه ایران را جویا شد، گفت: «ما از ابتدا با طرفهای مذاکره قرارمان این بوده است که یک نوبت ما میهمان آنها باشیم و یکبار آنها میهمان ما. معمولا این کار را در ژنو، لوزان و در وین نیز انجام میدادیم، یعنی یکبار محل مذاکرات را ما تعیین میکردیم و یکبار هم محل مذاکرات را طرف مقابل تعیین میکرد و اینبار نوبت طرف آمریکایی بود که به محل ما بیاید و محل مذاکرات را ما انتخاب کنیم و با توجه به اینکه بنده در اقامتگاه سفیر ایران اقامت دارم، از این محل استفاده کردیم، کمااینکه در نوبت قبل، ما به هتل اقامت آنها رفتیم و دفعه ماقبل آن، آنها آمدند. این روشی بود که ما تابهحال ادامه دادهایم و اتفاق جدیدی نیفتاده است». سلاح هستهای تهدیدی ضدبشریت است ظریف روز دوشنبه در افتتاحیه کنفرانس بازنگری معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای (انپیتی) درباره موضع ریاستجمهوری اسلامی ایران درجنبش عدم تعهد، سخنرانی کرد، او در این سخنرانی سلاحهای هستهای را بزرگترین خطر برای جهان دانست. او در این سخنرانی گفت: «ما در این نشست از طرف همه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد اعلام کردیم که بزرگترین اولویت ما خلع سلاح هستهای است و این خود بزرگترین اولویت جمهوری اسلامی ایران است». همچنین ظریف افزود: «این واقعیت که رژیم صهیونیستی عضو «انپیتی» و هیچ معاهده مربوط به سلاح هستهای نیست و درواقع دارای توانمندی هستهای است، بزرگترین تهدید برای منطقه و جهان است. جامعه بینالمللی باید توجه کند این موضع 120 کشور عضو جنبش عدم تعهد است؛ یعنی آنچه جامعه بینالمللی نگران است، نگرانی از برنامه هستهای رژیم صهیونیستی است». هرگز به این اندازه به توافق نزدیک نبودهایم جان کری هم در سخنانی در همین کنفرانس گفت جهان هرگز «به این اندازه» به رسیدن به یک توافق جامع هستهای با ایران نزدیک نبوده، اما هنوز کار زیادی باقی است. کری که در کنفرانس «انپیتی» سخنرانی میکرد با اشاره به تفاهم حاصلشده در لوزان سوئیس، گفت: «ما و دوستانمان در گروه 1+5 بهعلاوه ایران به راهحلهایی رسیدهایم که در صورت نهایی و اجراشدن، تمام راههای ایران برای دستیابی به مواد هستهای لازم برای ساخت سلاح هستهای را مسدود خواهد کرد». وزیر امور خارجه آمریکا ادامه داد: «این توافق همچنین به جامعه بینالملل اطمینان خواهد داد که برنامه هستهای ایران ماهیت کاملا صلحآمیز دارد». کری درعینحال یادآور شد: «میخواهم بدانید که کارهای سخت هنوز به اتمام نرسیده و برخی مسائل اساسی حلنشده باقی ماندهاند، اما ما در حقیقت بیش از هر زمان دیگری به توافق خوبی که دنبالش بودیم نزدیک هستیم». اعتبار آژانس در معرض آزمایش جدی همچنین در حاشیه این اجلاس، یوکیو آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ظریف، در نیویورک با یکدیگر دیدار و درباره تازهترین وضعیت همکاریهای فیمابین گفتوگو و تبادلنظر کردند. ظریف در این دیدار تأکید کرد که «اعتبار آژانس در فرایند مذاکرات هستهای میان ایران و گروه 1+5 در معرض آزمایشی جدی قرار دارد و موفقیت در آن نیازمند توجه بیشتر مقامات آژانس و برداشتن گامهای عملی و جدی دراینباره است». به گزارش ایسنا، ظریف بر اهمیت نقش مسئولانه و سازنده آژانس در شکلگیری توافق احتمالی جامع میان ایران و کشورهای 1+5 تأکید کرد. آمانو هم در گفتوگو با شبکه «سیبیاسنیوز» ضمن ابراز خشنودی نسبت به حصول یک توافق هستهای جامع، گفت: «اجرای پروتکل الحاقی برای اطمینان از فعالیتهای هستهای ایران ضروری است». در حاشیه این اجلاس دیدارهای دیپلماتیک گستردهای در جریان است. دفاع وندی شرمن از توافق هستهای وندی شرمن، معاون وزیر امور خارجه آمریکا دوشنبه در «مرکز عمل مذهبی یهودیت اصلاحگرا» در واشنگتن حضور یافت و از توافق هستهای با ایران و تشکیل کشور مستقل فلسطینی دفاع کرد. به گزارش «بیبیسی» او گفت: اگر توافق هستهای با ایران تا ۳۰ ژوئن (۹ تیر) کامل شود، آمریکا، اسرائیل، منطقه و دنیا امنتر خواهند شد. وندی شرمن در پاسخ به معتقدان به اقدام نظامی علیه ایران تأکید کرد: «درصورت اقدام نظامی تنها میتوانستیم برنامه هستهای ایران را به تأخیر بیندازیم. برای اینکه دانش را نمیتوان بمباران کرد. او در مورد تحریمها نیز گفت: تحریمها تأثیرگذار بودند، اما فقط برای آوردن ایران به پای میز مذاکره». وی با ذکر اینکه «تحریمها چندان نمیتوانستند در جلوگیری از برنامه هستهای ایران مؤثر باشند» افزود: «تنها چیزی که توانست برنامه هستهای ایران را متوقف کند، توافق اولیه هستهای بود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.