ادغام ارکستر ملی و سمفونیک تهران
ارکستری که هم خاویار دارد هم کلهپاچه
سحر آزاد
«تهران» جایگاه خود را در ارکستر سمفونیک به «ایران» داد. با ادغام ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر ملی، از این پس نوازندههای هردو ارکستر در یک واحد با عنوان ارکستر سمفونیک ملی ایران فعالیت خواهند کرد. علی رهبری، مدیر هنری ارکستر سمفونیک ملی ایران در نشست خبریای که ظهر دیروز، پنجم اردیبهشت در تالار وحدت برگزار شد، با بیان اینکه عنوان تهران از ارکستر سمفونیک برداشته میشود تا نام ملی جایگزین آن شود، در مورد جزئیات دلیل تشکیل ارکستر سمفونیک ملی ایران گفت: «هدف ما بههیچعنوان کوچکترکردن ارکسترهای سمفونیک تهران و ملی نیست، بلکه بهترکردن و توسعهدادن آنهاست و بههمیندلیل بود که با اصرار من، نام «تهران» از ارکستر سمفونیک برداشته شد. کلمه ملی هم اصلا ربطی به موسیقی ملی ندارد و متأسفانه این چیزی است که فقط در ایران باب شده. من در همهجای دنیا تجربه رهبری ارکسترهای ملی را داشتهام و در آنجا به این موضوع رسیدهام که «ملی» یعنی «ملت» که این واژهها ارتباط خاصی هم به موسیقی ملی ندارد». رهبری افزود: «از حدود دو هفته قبل ما درباره ارکستر ملی جلسههایی برگزار کردیم. عدهای میگفتند ساختار ارکستر سمفونیک مانند ارکستر ملی است و عدهای میگفتند میان این دو تفاوت هست. فهرستی از نوازندگان ارکستر ملی به من دادند که پس از بررسی متوجه شدم بیشتر نوازندگان همان نوازندگان ارکستر سمفونیک هستند و پس از آن به این فکر افتادم که چه لزومی دارد این دو ارکستر را از هم جدا کنیم. ما از این پس ارکستری با تعداد زیادتر، حقوق بیشتر و ساعت کاری متفاوت خواهیم داشت. من یک برنامه ششماهه برای ارکستر سمفونیک منتشر کردم و حالا به این برنامه، چهار، پنج کنسرت ملی هم اضافه میشود و امروز هم با چند رهبر ارکستر جلسه داریم». او سپس ریشه جداکردن موسیقی سمفونیک و ملی را در گذشته دانست: «هنرستان ملی موسیقی و کنسرواتوار تهران از هم جدا بودند و حتی هنرجویانشان با هم حرف نمیزدند. ما که در آن زمان نسل تازهای بودیم، منظورم 10 سال قبل از انقلاب است، از موسیقی خاکی ایران آمده بودیم و در خود حالتی انقلابی را تصور میکردیم و موسیقی غربی هم مینواختیم که چیز تازهای بود و این وضعیت تا زمان مدیریت من در هنرستان ملی ادامه داشت. آرزوی من این بود که رئیس هردو مدرسه هنرستان یکی شود و از همان زمان که پیشنهاد دادند مدیر کنسرواتوار تهران و هنرستان ملی موسیقی شوم، بسیار خوشحال شدم و از همان لحظه تلاش کردم این دو مدرسه را به هم نزدیک کنم». رهبری همچنین در مورد این تصور که یک نوازنده نمیتواند موسیقی غربی و ایرانی را با هم استفاده کند، چنین گفت: «موسیقی ایرانی نهتنها با موسیقی غربی هیچ مشکلی ندارد، بلکه میتواند کاری کند که یک هنرمند بهراحتی بتواند موسیقی کلاسیک را تجربه کند، چراکه موسیقی ایرانی تربیت احساس است و وقتی شما با احساس باید سازی بزنید، نواختن موسیقی بتهوون و... راحتتر است، مثلا وقتی آقای نوری استادمان بود و در مقابل او ساز میزدیم، به ما نمیگفت بالا یا پایین میزنیم، بلکه میگفت به دل نمینشیند و همین، کار را سختتر میکرد». به گفته او، یکی از دلایلی که ارکستر سمفونیک تهران از این پس با عنوان ملی فعالیت خواهد کرد، توجه به شهرستانها بوده است: «ما باید به شهرستانها نیز برویم. باعث خجالت است که ما در تهران باشیم ولی شهرستانیها در مورد برنامههای ارکستر فقط در روزنامهها بخوانند. ما باید موسیقی سنتی و ملی خود را از حالت موزهای دربیاوریم وگرنه عقب میافتیم. وقتی چیزی را که 30 سال قبل نوشته شده مدام تکرار میکنیم، مانند موزه میشویم. باید حواسمان باشد که قوی باشیم». همچنین رهبری در مورد حذف رهبرانی که تاکنون به عنوان رهبر ارکستر ملی شناخته میشدند، چنین پاسخ داد: «ما به هیچعنوان بحثهای شخصی نداریم. فرهاد فخرالدینی به همراه آقای شهبازیان جزء اولین نفراتی بودند که با آنها برای حضور در ارکستر صحبت کردم. بهزودی اتفاقات بسیار خوبی در ارکستر سمفونیک ملی ایران میافتد که در آن هیچکسی کنار گذاشته نشده است و تمام تلاشمان انجام گرفته تا بتوانیم با تمام موزیسینها به یک شکل رفتار کنیم. ما مانند رستورانی هستیم که هم ماهی خاویار دارد و هم کلهپاچه».رهبری که در کارنامه خود رهبری ارکسترهای بسیاری از کشورهای دیگر را دارد، به یکی از خبرنگاران در مورد تشکیل مؤسسه ارکستر ایران در دولت قبل و تشابه آن با ساختاری که درحالحاضر برای ارکسترها در نظرگرفته شده است، گفت: «در حال حاضر ارکستر با بهترین شرایط در حال فعالیت است. تشکیلاتی که در دولت قبل مطرح بود، فقط در راستای تعطیلکردن ارکسترها بود، اما ما با کسی شوخی نداریم. هیچکسی را هم کنار نمیگذاریم. آن تشکیلات بیشتر به درد کنسلکردن کنسرتها میخورد تا درستکردن آن. آن موقع به نوازندهها گفته بودند باید برای حضور در ارکستر آزمون دهند. در حالی که نه بودجهای برای ارکستر تعیین و نه قراردادی با نوازندگان بسته شده بود. دولت فعلی یکسالونیم مشغول پرداخت بدهیهای دولت قبل بود وگرنه من یکسالونیم قبل میآمدم».همچنین در بخشی از این نشست در مورد حداقل و حداکثر دستمزد نوازندهها صحبت شد. رهبری در مورد نحوه تعیین میزان دستمزدها عنوان کرد: «طبق جلساتی که با چندنفر ازجمله ارسلان کامکار داشتم، حداقل دستمزد نوازندگان از این پس دومیلیونو ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود و دستمزد نوازندگان درجههای بالاتر ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش دارد. بیشترین حقوق هم به لیدرها و مایسترها تعلق دارد که حدود چهار میلیون تومان در ماه است که از این مبلغ مالیات نیز کسر خواهد شد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.