فضای جامعه، سد مدیریت مستقل دانشگاه شد
ابراهیم اصغرزاده- دانشجوی سابق خط امام
در سطح کلان کشور هیچ هدف مشخصی بهعنوان هدف اولیه انقلاب فرهنگی وجود نداشت. انقلاب فرهنگی یک هدف ثانویه برای انقلاب بود که بعد از برخی عملکردهای گروههای سیاسی به ذهن مسئولان کشور رسید که شاید از این طریق امور آموزشعالی و دانشگاهها را اصلاح کنند. در ماجرای انقلاب فرهنگی، ما شاهد سه نیروی پیشبرنده بودیم. هریک از این سه نیرو از دید خود به دانشگاه نگاه میکردند. نیروی اول نگاه برخی علمای حوزه علمیه بود که کاملا دیدگاه سنتی نسبت به علم و دانشگاه داشت و انتظار داشت، دانشگاه در حاشیه و منطقه پشتیبانی حوزه علمیه باشد. نیروی دوم، نیروی انقلابی راست بود یعنی نیروی مذهبی راست که انتظارش از دانشگاه و محیط علمی این بود که محصولی کاملا مشترک و منطبق با نگاه حاکم تولید کند. ایده آنها هم پاکسازی فرهنگی بود. یک نیروی سوم مذهبی چپ هم بود که منظورش از اصلاح دانشگاه، بومیسازی دانشگاه و همسوشدن با نیازهای جامعه بود. هرسه این نیروها، دلشان میخواست دانشگاه تغییر کند اما دو نیروی نخست دستبالا را گرفتند و بعد از اینکه انقلاب فرهنگی شد، تصفیه گستردهای انجام شد. در مورد گروه سوم بحث مدیریت دانشگاه قابل طرح است. چون در ذهنشان این بود که باید دانشگاه را خوب مدیریت کرد تا بتوان از بحران عبور کرد. همان زمان آقای سیدنژاد، دوست احمدینژاد، از طیف تربیت معلم و علم و صنعت که موتور خیابانی انقلاب فرهنگی را برعهده داشتند، به داخل سفارت آمد که درباره اهداف انقلاب فرهنگی با من صحبت کند. بعد از کلی صحبت، من گفتم آنچه میخواهید انجام دهید به نظرم تصمیم خوبی نیست و به دانشگاه ضربه خواهد زد. گفتم همه اینها را میشود با هزینه کمتر انجام داد و مدیریت کرد. نیروهای چپ مذهبی اساسا تحتتأثیر شریعتی و جلال بودند و برداشتشان این بود که بهجای پاکسازی فرهنگی، باید فرهنگ بومی را پایهگذاری کنیم. اما در پاسخ به این سؤال که آیا دانشگاهها میتوانستند با مدیریت فضا، آرامش را به دانشگاهها بازگردانند و جلو تعطیلی را بگیرند، باید گفت که پارادایم استقلال دانشگاه از پیش از انقلاب هم مطرح شده بود. سازمان ملی دانشگاهیان هم میگفت دانشگاه باید مستقل باشد اما توفان قدرتمند انقلاب این اندیشه را شست و برد. فضای عمومی اجازه نمیداد مدیریت دانشگاه خیلی ایدهها و طرحهای خودش را پیش ببرد و ناچار به تبعیت از آن فضا بود. بعد از انقلاب فرهنگی هم همان مدیریت مستقل نیمبند از هم پاشید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.