|

آزاد‌سازی همگام با رویین‌تن‌سازی اقتصاد دانش‌بنیاد

عبدالرسول خلیلی . کارشناس مناطق آزاد

با توجه به اهمیت دریای خزر به‌مثابه یکی از بوم‌شناخت‌های آبی جهان، این منطقه، محیطی مناسب برای زندگی و رشد انواع ماهیان خاویاری جهان است. از جمله مأموریت‌هایی که در منطقه آزاد انزلی می‌توان برای شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیاد تعریف کرد، حضور آنها در عرصه تولید ماهیان خاویاری پرورشی است که می‌تواند منطقه آزاد را به‌عنوان پایلوت تولید بچه‌ماهیان خاویاری درآورد. با توجه به ارتباط نزدیک با بازارهای هدف منطقه‌ای، که یک بازار مصرف بیش از 500 میلیون نفری در کشورهای آسیای میانه و حوزه قفقاز را در اختیار دارد، برنامه‌ریزی و توجه به مزیت‌های غالب و رقابتی در منطقه آزاد انزلی بسیار حائزاهمیت است. به‌همین‌جهت ایجاد بورس کالا در منطقه آزاد انزلی به‌مثابه یکی از مبادی ورود کالای کشور، مکان مناسبی برای جذب سرمایه، رونق و گسترش فعالیت‌های تجاری و بازرگانی است و مهم‌ترین فرصت تجاری برای راه‌اندازی و تقویت بورس آهن‌آلات و چوب و بورس سایر کالاهای دارای مزیت اقتصادی در میان مناطق آزاد کشور را فراهم کرده است. قابل‌توجه است که درحال‌حاضر بیشترین حجم واردات آهن و چوب کشور از بندر انزلی انجام می‌شود. ازاین‌رو ایجاد بازار بورس آهن‌آلات و چوب براساس ضوابط اقتصاد بازار، موجب توسعه فعالیت‌های اقتصادی دیگر در منطقه آزاد انزلی خواهد شد. آن‌چنان‌که با توجه به مزایای راهبردی این منطقه و زیرساخت‌های آماده آن که از سالیان دور لقب دروازه ایران و اروپا را به خود اختصاص داده است، می‌تواند زمینه‌های لازم را برای رونق‌بخشیدن به کریدور حمل‌ونقل شمال- جنوب به وجود آورد. از‌این‌رو، توجه به شرکت‌های متکی بر اقتصاد دانش‌بنیاد از جمله راهکارهای توسعه اقتصاد منطقه آزاد انزلی با تکیه بر حمایت همه‌جانبه از تولید، کار و سرمایه ایرانی، فعال‌سازی واحدهای متوسط و کوچک است که می‌تواند اقتصاد این منطقه را براساس قانون سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی و بند 11 سیاست‌های اقتصاد مقاومتی به سرانجام برساند. هدف از تأسیس شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیاد، در منطقه آزاد انزلی، کمک به هم‌افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش‌محور، تحقق اهداف اقتصادی برای گسترش اختراع‌ها و نوآوری‌ها و کاربرد آنها برای تجاری‌سازی نتایج تحقیق و توسعه براساس مزایای قانونی و اختصاصی منطقه آزاد انزلی برای طراحی، تولید کالا و خدمات، در حوزه فناوری‌های بهتر و با ارزش افزوده بالا به‌ویژه در تولید نرم‌افزارهای مربوطه است. تأمین ابزارهای مالی در مناطق آزاد از جمله بندر انزلی با توجه به آیین‌نامه اجرایی عملیات پولی و بانکی در مناطق آزاد می‌تواند به افتتاح این شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیاد در قالب استفاده از مزایای قانونی مناطق آزاد تجاری صنعتی کشور از جمله معافیت پرداخت از مالیات 20 سال، عوارض ورودی، حقوق گمرکی، سود بازرگانی، عوارض صادراتی، اعطای کمک و وام‌های قرض‌الحسنه کم‌بهره، کوتاه یا بلندمدت به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم کمک کند و اقتصاد کشور را به مدد نتایج آن برای مقابله با اثرات منفی تحریم‌های اقتصادی رویین‌تن کند. همچنین مشارکت مستقیم یا غیرمستقیم در سهام شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیاد، با استفاده از سایر مزایای قانونی در مناطق آزاد درخصوص اخذ عوارض، استفاده از زمین و منابع ملی در منطقه آزاد، مقررات اشتغال نیروی انسانی، بیمه و تأمین اجتماعی در زمینه قرارداد کار، شرایط کار، آموزش و کاریابی، اشتغال اتباع خارجی، تأمین اجتماعی، صدور روادید اتباع خارجی، ورود و اقامت اتباع خارجی، سرمایه‌گذاری، مقررات صادرات، واردات و امور گمرکی، ثبت شرکت‌ها و مالکیت‌های صنعتی و معنوی، تأسیس و فعالیت مؤسسات بیمه و پوشش بیمه‌ای برای محصولات، عملیات پولی و بانکی و نظام ارزی، مبادلات مالی بین‌المللی، نصاب و روش انجام معاملات، شرایط مناقصه و واگذاری طرح‌های مرتبط و واگذاری مراکز و مؤسسات پژوهشی دولتی غیرحاکمیتی با اولویت‌دادن به شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیاد در مناطق آزاد از جمله منطقه آزاد انزلی می‌تواند راهنمای تأثیرگذاری برای رشد و توسعه اقتصادی باشد. واگذاری انجام تمام مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی مرتبط با فعالیت‌های منطقه آزاد به شرکت‌های دانش‌بنیاد از جمله انجام طرح‌های توجیهی فنی، اقتصادی، مشاوره مالی و بانکی، برنامه‌ریزی و کنترل پروژه و نظارت طرح‌های سرمایه‌گذاری با هدف پیاده‌سازی پروژه‌های کارآفرینی و توسعه صنایع کوچک و متوسط از راهکارهای اساسی برای حمایت از گسترش اختراعات، نوآوری‌ها و مالکیت‌های معنوی است. انجام این کار به هدف جذب مشارکت جوانان و نخبگان کشور از جمله منطقه استان گیلان که مردم آن دارای ضریب هوشی بالایی هستند، کمک فراوانی می‌کند. به‌علاوه ایجاد این امکان برای استفاده کاربردی از تخصص‌ها و مهارت‌های علمی و فنی باید توأم با برنامه‌ریزی و ساختاربندی برای حمایت مالی از این شرکت‌ها در مناطق آزاد از جمله منطقه آزاد انزلی باشد. ایجاد صندوق پولی و سرمایه‌گذاری برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیاد برای رونق بیش از پیش منطقه آزاد انزلی در زمینه‌های گوناگون فعالیت‌های این منطقه از موارد قابل‌توجهی است که مسئولان منطقه و استان باید مدنظر داشته باشند. همچنین دسترسی به بازارهای هدف منطقه‌ای و بین‌المللی در منطقه آزاد انزلی برای عرضه محصولات شرکت‌های دانش‌بنیاد بسیار مؤثر بوده و می‌تواند خلأهای موجود را برای تولید و صادرات در منطقه پر کند، صادرات مجدد کالا را رونق بخشد و تولید محصول در فضای سایبر را که دارای ارزش افزوده بالایی است، برای تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی و صدور به کشورهای حاشیه بازار هدف منطقه‌ای و بین‌المللی به سرانجام برساند. بنابراین حمایت از توسعه کمی و کیفی شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیاد در منطقه آزاد انزلی به‌واسطه ثروت‌آفرینی از طریق علم، اقتصاد منطقه‌ای و ملی را به شکوفایی حقیقی می‌رساند. ضمن آنکه به‌دلیل داشتن نگرش علمی در انجام کار، هزینه‌های ناشی از ضعف‌ها و مشکلات را به حداقل ممکن می‌رساند و اقتصاد منطقه را رویین‌تن می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.