پیامی از ایران
محمدجواد ظریف . وزیر امور خارجه
اوایل این ماه، در سوئیس به پیشرفتهای مهمی دست یافتیم. ما بههمراه پنج عضو دائمی شورای امنیت و آلمان به راهحلهایی رسیدیم که میتواند هرگونه شک و تردیدی را درباره ماهیت صرفا صلحآمیز برنامه هستهای ایران را از بین ببرد و همزمان تحریمهای بینالمللی علیه ایران را لغو کند.
بااینحال برای دستیابی به توافق هستهای مورد انتظار، به اراده سیاسی بیشتری نیاز است. مردم ایران قبلا انتخاب و اراده خود را برای تعامل عزتمند با جهان نشان دادهاند، اکنون نوبت آمریکا و متحدان غربیاش است که از بین تعامل و تقابل، بین مذاکره و شعار و بین توافق و فشار، یکی را انتخاب کنند. ما چنین امکانی داریم که با شجاعت در مدیریت و جسارت در اتخاذ تصمیمات درست، به بحران ساختگی فعلی پایان دهیم، تا بتوانیم به کارهای مهمتری که باید انجام شوند، بپردازیم. درحالحاضر، «منطقه وسیعتر خلیجفارس» در ناآرامی به سر میبرد. اکنون سؤال اساسی در منطقه، ظهور و سقوط دولتها نیست، بلکه موضوع اصلی اساس و بافت اجتماعی، فرهنگی و مذهبیای است که در تمامی کشورهای منطقه با تهدید روبهرو است. ایران با تکیه بر جمعیت مقاومی که همواره در مقابل زورگویی و اجبار استوار ایستادهاند و همزمان با بزرگمنشی و بزرگواری، افقهای جدیدی از تعامل سازنده را براساس احترام متقابل به نمایش گذاشتهاند، با موفقیت و سربلندی در میان توفان نآرامیها و هرجومرجهای منطقهای باثبات مانده است. بااینحال نمیتوانیم نسبت به ویرانیهای عمیق اطرافمان بیتفاوت باشیم، چراکه تجربه به ما میگوید بیثباتی و ناآرامی مرزی نمیشناسد. ایران در مواضع خود همواره شفاف بوده است. گستره تعامل سازنده ایران در واقع گسترهای بسیار فراتر از مذاکرات هستهای را دربرمیگیرد؛ روابط خوب با همسایگان جزء مهمترین اولویتهای ایران است. اعتقاد اساسی ما این است که موضوع هستهای صرفا به مثابه یک عارضه جانبی بوده و نمیتواند عاملی برای عدم اعتماد، تنش و بحران در نظر گرفته شود. با توجه به پیشرفتهای اخیر در پیشگیری از اینگونه عوارض جانبی، اینک زمان آن رسیده است که ایران و دیگر کشورهای منطقه به ریشههای اصلی بیاعتمادی و تنش در «منطقه وسیعتر خلیجفارس» بپردازند. ماهیت سیاست خارجی ایران جامع و فراگیر است. این یک انتخاب یا ترجیح صرف نیست، بلکه بهدلیل شناسایی عمیق این واقعیت است که جهانیشدن تمامی گزینههای جایگزین را منسوخ کرده است. هیچچیز در سیاست بینالملل در خلأ عمل نمیکند. امنیت نمیتواند به هزینه ناامنکردن دیگران به دست آید. در حقیقت هیچ ملتی نمیتواند به منافع خود دست یابد، بیاینکه منافع دیگران را نیز در نظر گیرد. در هیچ نقطهای از دنیا اهمیت این سازوکارها مشهودتر از منطقه خلیجفارس نیست. هیچکس نمیتواند با القاعده و خویشاوندان فکریاش نظیر بهاصطلاح دولت اسلامی- که نه دولت است و نه اسلامی- در عراق مبارزه کند، در حالیکه آنها را در یمن و سوریه به شکل مؤثری گسترش میدهد. حوزههای متعددی وجود دارد که ایران و دیگر کشورهای منطقه در آن منافع مشترکی دارند. تأسیس یک مجمع گفتوگوی منطقهای در خلیجفارس بهمنظور تسهیل تعاملات، موضوعی است که باید مدتها قبل راهاندازی میشد. یمن یکی از موضوعات ضروری و فوری در میان فجایع جاری در منطقه ماست. ایران یک رهیافت معقول و اجرایی برای حل این بحران دردناک و غیرضروری ارائه داده است. در سطح وسیعتر، گفتوگوهای منطقهای میبایست بر اساس اصول مشترک پذیرفتهشده جهانی و برخی اهداف مشترک صورت گیرد که مهمترین آنها عبارتند از: احترام به حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال سیاسی تمامی کشورها، تغییرناپذیری مرزهای بینالمللی، عدم دخالت در امور داخلی سایر کشورها، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات و ممنوعیت تهدید یا استفاده از زور و ترویج صلح، ثبات، پیشرفت و سعادت در منطقه. یک گفتوگوی منطقهای میتواند کمک مؤثری به اشاعه درک مشترک و ارتباطات متقابل در سطوح مختلف دولت، بخش خصوصی و جامعه مدنی باشد و به توافق در طیف وسیعی از موضوعات از قبیل اقدامات اعتمادساز و امنیتساز، مبارزه با تروریسم، افراطگرایی و فرقهگرایی، تضمین آزادی کشتیرانی و جریان آزاد نفت منجر شود. درحالیکه این همکاریها باید به کشورهای مرتبط منطقه محدود شود، میتوان از چارچوبهای نهادی موجود برای گفتوگوها بهویژه سازمانمللمتحد استفاده کرد. جهان نمیتواند بیشازاین از پرداختن به ریشههای ناآرامی در «منطقه وسیعتر خلیجفارس» طفره برود. این فرصت یگانهای است برای تعامل که نباید هدر برود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.