توسعه خدمات بدون نیاز به زیرساخت
پارسا بزرگمهر: اپراتور مجازی شبکه تلفنهمراه (Mobile Virtual Network Operator) یک نوع اپراتور تلفنی است که خود عملا دارای امکانات فیزیکی برای ارسال مکالمات و دادهها نیست. این نوع اپراتور با بستن قرارداد با یک اپراتور دیگر که دارای امکانات فیزیکی برای ارسال مکالمات و دادههاست، این خدمات را بهصورت عمده خریداری میکند، سپس با نشان تجاری و برند خود اقدام به فروش خدمات تلفنهمراه، در بازار خردهفروشی میکند. بهعنوانمثال اگر شرکتی با نام «الف» بخواهد به ۷۰ تا صد هزار مشترک در استانهای تهران و اصفهان خدمات ارائه کند، میتواند پس از کسب مجوز لازم با یکی از سه اپراتور تلفنهمراه قرارداد بسته و سیمکارتهای خود را با همان نام برند الف در شهرهای این دو استان به فروش برساند و بهاینترتیب تجارت خود را در زمینه اپراتوری تلفنهمراه آغاز کند. نخستین MVNO توسط اپراتور دانمارکی TELE۲ راهاندازی شد و پس از آنکه موج این پدیده اروپا را فراگرفت، اپراتور مجازی موفق انگلیس در سال ۱۹۹۹ میلادی (۱۳۷۸ شمسی) با برند Nextel به فروش خدمات مخابراتی اپراتور UK پرداخت. موفقیت این اپراتور فاقد شبکه و تجهیزات به شکلگیری اپراتور مجازی «ویرجین موبایل» در ایالاتمتحدهآمریکا منجر شد. اما مسئله حضور اپراتور مجازی تلفنهمراه به اردیبهشتماه سال گذشته مربوط میشود. درواقع از اواخر اردیبهشت سال گذشته با طرح ارتقای شبکههای تلفنهمراه در کمیسیون تنظیم مقررات، بحث اپراتورهای مجازی در کشور آغاز و امید به راهاندازی این اپراتورهای بهنسبت کوچک و عملیاتی در دل مدیران برخی از شرکتها زنده شد. در همین رابطه معاون بررسیهای فنی و صدور پروانه رگولاتوری از بررسی و مطالعه ورود اپراتور چهارم تلفنهمراه و تدوین اصول حاکم بر مجوز اپراتورهای مجازی تلفنهمراه (MVNO) با همکاری پژوهشگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات و با استفاده از مشاوران داخلی و خارجی خبر داده بود. صادق عباسیشاهکوه گفته بود: مطالعات اولیه که براساس برآوردهای اقتصادی و حقوقی انجام شده، نشان میدهد برای ارتقای رقابت بین اپراتورها، شرایط حاضر، زمان مناسبی است تا اپراتورهای مجازی تلفنهمراه وارد بازار شوند. برهمیناساس تدوین اصول حاکم بر مجوز این اپراتورها در مراحل نهایی است و پس از ارائه و تصویب در کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات احتمالا تا پایان سال، اپراتورهای مجازی، مجوز ورود به بازار تلفنهمراه کشور را دریافت میکنند. حال پس از گذشت یکسال از این رویداد، بار دیگر صادق عباسیشاهکوه در گفتوگو با مهر از ایجاد و راهاندازی اپراتورهای مجازی موبایل در سالجاری خبر داده و گفته: جزئیات پروانه فعالیت این اپراتورها در کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تصویب شده و بهزودی ابلاغ میشود. درواقع کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در جلسه شماره ۲۱۰ خود، مقررات مرتبط با تعهدات اپراتورهای موبایل دارای شبکه درباره ارائه خدمات به اپراتورهای مجازی تلفنهمراه و نیز اصول حاکم بر پروانه فعالیت اپراتورهای مجازی را با هدف افزایش رقابت، کیفیت و پوشش خدمات و ارائه خدمات ارزش افزوده در بازار موبایل کشور، تصویب کرد. اما شاید از نگاه بیرونی راهاندازی اپراتور مجازی دارای چالشها و مزایایی باشد که بهطورحتم مزایای آن باید بیش از چالشهای آن باشد که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اقدام به صدور پروانه برای راهاندازی آن میکند. دراینراستا مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی آورده است: ارتقای شبکههای ارتباط سیار به نسل سوم و چهارم، با مباحثی چون محتوا و نحوه ارائه سرویسهای مناسب همراه بود. یکی از اصلیترین چالشهایی که برای یک اپراتور مطرح میشود، این است که با توجه به زیرساختهای موجود، چه سرویسهایی را میتواند به کاربران خود ارائه دهد که ضمن حفظ کاربران کنونی، در بازار رقابت، به افزایش تعداد کاربرانش نیز منجر شود. یکی از مواردی که میتواند اپراتورهای اصلی را در انجام ارائه خدمات مناسب به کاربران یاری رساند، راهاندازی اپراتورهای مجازی تلفنهمراه است. اپراتورهای مجازی، بدون نیاز به زیرساختهای شبکه تلفنهمراه، به تولید خدمات ارزشافزوده متناسب با نیاز کاربران میپردازند. براساس برداشتی که از گزارش دفتر مطالعات ارتباطات و فناوریهای نوین بهدست میآید، اپراتورهای مجازی تلفنهمراه با رصد و تحلیل بازار تقاضای کاربران، به ارائه سرویسهایی متناسب با نیاز آنها میپردازند. برهمیناساس، این دسته از اپراتورهای تلفنهمراه، بستر مناسبی برای بهکارگیری نیروهای فعال و تحصیلکرده در بخشهای مختلف به صورت شرکتهای خصوصی، دانشبنیان و حتی شرکتهای فناورمحور ایجاد خواهند کرد. بر اساس بررسیهای صورتگرفته، اپراتورهای مجازی تلفنهمراه با ایجاد رقابت باعث افزایش سطح کیفی خدمات ارائهشده به کاربران میشود. از سوی دیگر، اپراتورهای مجازی تلفنهمراه این توانایی را دارند که با توجه به رده سنی کاربران، به ارائه سرویسهای خاص بپردازند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.