آیا جهان وارد عصر هالوگرامها میشود؟
جادوی سه بُعدی ارتباط همزمان
پوریا ناظمی
فناوری هرچه بیشتر پیشرفت کند، تشخیص آن از جادو دشوارتر میشود. آرتور سیکلارک هالوگرام مانند همه موضوعات علمی و فناوری دیگر، از اولین روزی که ایدهاش مطرح شد، توجه کارشناسان و متخصصان را به خود جلب کرد، اما شیوه اطلاعرسانی یکی از رسانهها در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در ژانویه 2009 (که «باراک اوباما» برای نخستینبار به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب شد)، مخاطبان را مجاب کرد هنوز هم فناوری میتواند ما را شگفتزده کند و هنوز هم فناوری چیزهای تازهای برای عرضه دارد. پنجاهوششمین انتخابات ریاستجمهوری در ایالاتمتحدهآمریکا از جنبههای گوناگونی قابلتوجه و بررسی بود. اگرچه چشمهای بسیاری از مردم جهان به گزارش لحظهبهلحظه این انتخابات بود تا شاهد نتیجه گزینش مردم آمریکا باشند، بسیاری دیگر نیز به حاشیههای آن توجه کردند، حاشیههایی که اگرچه در هیاهوی آن شب گم شد، اما میتواند آغاز راههای جدیدی را نوید دهد. یکی از مهمترین عرصههایی که رقابت در آن دستکمی از رقابت نامزدهای ریاستجمهوری نداشت، حوزه رسانهها بود. هر یک از رسانهها سعی میکردند با ارائه روشهای جذاب و نوآورانهای گوی سبقت را از رقبای خود بربایند. نمایش نتایج انتخابات و نقشه حوزههای رأیگیری بر مانیتورهای لمسی و فعال، ارائه آمارهای دقیق و شبیهسازیهای رایانهای و استفاده از کارشناسان متعدد و همچنین طراحیهای پیشرفته دکور بخشی از این تلاشها بود، اما آن شب «سیانان» گامی برداشت که بهنظر بسیاری از کارشناسان کلید ورود به عصر جدیدی از ارتباطات در آینده خواهد بود. زمانی که «ولف بلیتزر»، مجری و کارشناس سیاسی ارشد این شبکه، در نیویورک و در ویـژهبرنامه انتخابات اعلام کرد قصد دارد با کمک فناوری جدیدی با شیکاگو ارتباط برقرار کند، کمتر کسی تصور میکرد ثانیههایی بعد شاهد ارتباط هالوگرامی در پخش زنده تلویزیونی باشد. طی این رویداد «جسیکا یلین»، گزارشگر ارشد «سیانان»، از شهر شیکاگو در ارتباطی مستقیم، به شکلی سهبعدی در میانه استودیوی خبر در نیویورک ظاهر شد و گفتوگویی مستقیم میان دو مجری در گرفت و برای اولینبار در شرح این رویداد نیز از زیرنویس ارتباط هالوگرامی به جای ارتباط تلفنی یا تلویزیونی استفاده شد. بهاینترتیب عصر جدیدی در ارتباطات آغاز شد که رؤیای آن به سالها قبل برمیگردد و میتواند آینده ارتباطات انسانها را تغییر دهد. فرض کنید شما قصد دارید خبری مربوط به گوشهای از دنیا را پیگیری کنید. درحالحاضر میتوانید با کمک فناوری ارتباط ماهوارهای، تصاویر مستقیمی از رویداد را بینید یا اطلاعات متنی و گرافیکی آن را مشاهده کنید، اما اگر فناوری هالوگرامی پیشرفت کند، شما هم میتوانید به میان حادثه قدم بگذارید. پروژکتورهای ویژه، میتوانند صحنه رویداد را به شکل سهبعدی و روی سطحی مقابل شما، به شکل کامل بازسازی کنند. در این حالت شما میتوانید از زوایای مختلف به آن حادثه نگاه کنید. چنین فناوریای برای طراحان و مدیران پروژهها یا پرواز هواپیماها هم میتواند هیجانانگیز باشد. اینک بهنظر میرسد «سیانان» اولین گام را در این راستا برداشته و این رؤیا را یک قدم دیگر به واقعیت نزدیکتر کرده است، البته باز هم باید تأکید کرد آنچه را در «سیانان» رخ داد، تنها میتوان گام نخست و لرزانی برای این فناوری ارزیابی کرد، گامی که امید میرود زمینه بهرهبرداری بهتر و بیشتر این فناوری را در آینده هموار کند، زمینههایی مانند برگزاری میزگردهای مستقیم هالوگرامی، ارتباطهای زندهتر و پرهیجانتر و در نهایت مشارکتدادن مخاطبان در این رویدادها. البته باید در نظر داشت «سیانان» برای برداشتن همین اولین گامها نیز گروه بزرگی را در پشت پرده اولین گزارش هالوگرامی تاریخ رسانهها بسیج کرده بود. «جسیکا یلین»، خبرنگار ارشد «سیانان»، در شیکاگو برای برقراری این ارتباط، درون اتاقک ویژهای قرار گرفت. این اتاقک به شکل بخشی از بدنه یک استوانه بود که تمام فضای درونی آن با رنگ سبز، رنگآمیزی شده بود. این رنگآمیزی برای آن بود که دیواره سبزرنگ در فناوری موسوم به کروماکی (که در جلوههای ویژه رایانهای کاربرد دارد)، بعد حذف شود و بتوان تصویر استودیو نیویورک را بر آن انداخت. بر دیواره این اتاقک نیز 35 دوربین تصویربرداری با کیفیتHD -که همگی به هم و به یک سیستم کنترل مرکزی متصل بودند- جای داده شده بود؛ بهطوریکه 220 درجه در اطراف سوژه مرکزی را پوشش میداد. خبرنگار در مرکز این اتاقک قرار داشت و به نوعی همه دوربینها در حال اسکن کامل او در فضای 220 درجهای اطرافش بودند. سیستم کنترل این دوربینها از طریق ماهواره به سیستم مشابهی در نیویورک و استودیو مرکزی متصل شده بود. دوربینهای استودیو نیویورک نیز برای حرکتهایی متناسب با حرکتهای دوربینهای شیکاگو برنامهریزی شده بودند. در هنگام ارتباط، دو مجموعه تصویربرداری با هم موازی شده و دوربینهای استودیو، تصویری از پشت سر محلی را که خبرنگار باید در آن حضور مییافت، به شیکاگو میفرستاد. آن تصویر به دیواره پشتی سبزرنگ اضافه میشد و در مقابل تصویر خبرنگار که اینک پشت استودیو به آن اضافه شده بود، به نیویورک برمیگشت. فناوری اتصال دوربینها به گونهای بود که با حرکت دوربین در اطراف محلی که خبرنگار باید در آن قرار میگرفت (و در استودیو با نقطهای قرمز رنگ مشخص شده بود)، دوربینهای شیکاگو نیز هماهنگ عمل میکردند و تصویری هماهنگ و یکنواخت را ارسال میکردند. البته این سیستم دو نقطه ضعف بزرگ نیز داشت. یکی آنکه «ولف بلیتزر» در حقیقت نمیتوانست در استودیو تصویر سهبعدی خبرنگار شیکاگو را ببیند و آن را در مانیتور میدید و دیگر اینکه این ارتباط یکطرفه بود. با این همه باز هم باید تأکید کرد برای نخستینبار بود که در یک برنامه تلویزیونی و در ارتباطی زنده و مستقیم، چنین گفتوگوی بینظیری شکل گرفت. از سوی دیگر اجرای آزمایشی چنین ارتباطی میتواند رقابت شبکهها و شرکتهای فناوری را در این زمینه داغتر کند. تلاشی که درنهایت سوژه را از اتاقک سبزرنگ بینیاز کرده و درعینحال نمای سهبعدی را در محل شبیهسازی میکند. این گامها به زودی برداشته خواهند شد و در نتیجه آن، دنیای ارتباطات دگرگون میشود. میبینیم که بار دیگر، رؤیاهای آیندهنگرانه مسیر علم را مشخص کردهاند و بهنظر میرسد باید روزبهروز منتظر ظهور جلوههای جادوییتری از فناوریهای نوین باشیم. گویی «آرتور سی کلارک» درست میگفت که فناوری هرچه بیشتر پیشرفت کند، تشخیص آن از جادو دشوارتر میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.