|

نگاهی به تاریخچه هالوگرافی

از تخیل به واقعیت

ایده علمی استفاده از هالوگرام و هالوگرافی را نخستین‌‌بار، یک فیزیک‌دان مجارستانی به نام «دنیس گابور» در سال‌1947، ارائه داد. وی به‌دلیل ارائه این طرح، جایزه نوبل رشته فیزیک را در سال‌1971 از آن خود کرد، اما تهیه نخستین تصاویر هالوگرامی تا ابتدای دهه‌60 و آغاز پیشرفت‌های چشمگیر فناوری لیزر، به تعویق افتاد تا اینکه دانشمندان شوروی سابق در سال‌1962 نخستین تصویر هالوگرامی سه‌بعدی را تهیه کردند. هالوگرافی نوعی تکنیک تازه در تهیه تصاویر از اجسام است. اگر از جسمی، تصویری هالوگرافیک تهیه کنید، زمانی که از زوایای مختلف به این تصویر می‌نگرید، زاویه و شکل تصویر آن به‌گونه‌ای تغییر می‌کند که گویی جسم اصلی در آن وجود دارد. هالوگرام‌ها خاصیت‌های ویـژه‌ای از خود نشان می‌دهند که برمبنای فیزیک نور قابل‌توجیه است، اما بعضی از این ویژگی‌ها باعث شده است که برخی نظریه‌های شگفت‌انگیز برای توصیف جهان نیز ارائه شود که البته در جوامع علمی با اقبال عمومی مواجه نشده است. برای تهیه چنین تصاویری از روش‌های متعددی استفاده می‌شود که امروز در عرصه‌های مختلفی کاربرد دارد، برای مثال در کارت‌های شناسایی، ‌در تبلیغات و دیگر عرصه‌ها از این فناوری استفاده می‌کنند، اما نوعی دیگری از هالوگرام‌ها طی سال‌های طولانی، ذهن بسیاری را به خود متوجه کرده است و آن ارتباطات زنده تصویری با کمک هالوگرام‌های سه‌بعدی ویدئویی است. آنهایی که فیلم‌های «جنگ‌های سـتـاره‌ای» را دیده‌اند، به‌خوبی با یکی از فناوری‌های آینده‌نگرانه‌ای که در این مجموعه پرمخاطب ارائه شده است، آشنا هستند. ساخت این مجموعه‌فیلم‌ها در دهه‌70 میلادی آغاز شد. در یکی از آغازین سکانس‌های فیلم که «لوک‌اسکلی واکر»، شخصیت اصلی داستان، ‌مشغول تمیزکردن روباتی به نام «R2D2» است، ‌ناگهان پیامی از پرنسس «لیا» روی میز ظاهر می‌شود. در این پیام به‌جای آنکه تنها صدای وی یا تصویر دوبعدی فرد بر صفحه تلویزیون دیده شود، ما نمایی کامل از یک نفر را می‌دیدیم که رو به دوربین صحبت می‌کند و اگر در اطراف این تصویر بازسازی‌شده حرکت می‌کردید، مانند آن بود که در اطراف شخصی که واقعا در محیط حضور دارد، در حال حرکت هستید. در فصل‌های بعدی فیلم، از این فناوری به‌عنوان روشی قطعی و ایده‌آل برای گفت‌وگو‌ها و نشست‌ها یاد می‌شد. افرادی که هر یک در گوشه‌ای از سیاره حضور داشتند، با کمک این فناوری گرد یک میز می‌نشستند و با هم صحبت می‌کردند. در آن زمان به نظر می‌رسید ایده خیال‌پردازانه «جرج لوکاس» (کـه در آغـازیـن سال‌های بـه‌کـارگـیـری لـیـزر در آزمایشگاه‌های فناوری‌های نوین بر پرده سینما رفته بود)، سال‌های طولانی تا واقعیت فاصله داشته باشد. در این سال‌ها تلاش‌هایی برای بازتولید آنچه در آن فیلم نشان داده می‌شد، آغاز شد. با استفاده از قدرت پردازشگرهای امروزی و تصویربرداری از زوایای مختلف و بازتولید آنها با کمک نرم‌افزارهای رایانه‌ای و تاباندن لیزر بر محیطی مرئی (مانند بخار) چنین تجربه‌ای در سال‌های اخیر ممکن شده است، اما عمده مسئله موجود در چنین فضایی، گرانی چنین پروژه‌ای و درعین‌حال ضرورت ضبط متن پیام از قبل است. به‌طورمثال در سال‌2007 زمانی که کنسرت موسیقی بزرگ زمین زنده در پنج قاره جهان برگزار می‌شد، «ال گور»، ‌فعال محیط‌زیست و بنیان‌گذار این کنسرت، در افتتاحیه مراسم در توکیو به شکل تصویری هالوگرامی ظاهر شد و روی سن با مردم سخن گفت. او بر صحنه قدم می‌زد و بیننده شاید لحظه‌ای گمان می‌کرد او واقعا در میانه صحنه حضور دارد، به بیان دیگر پیش از این‌چنین نمایش‌ها و پیام‌رسانی‌هایی به‌طور معدود انجام شده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.